Journals / Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 2

MÜELLİFİ BİLİNMEYEN BİR NASİHATNAME: NASÎHAT VE İBRET MİNE’D-DÜNYÂ

Mehmet Altınova(İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6328-255X
Pages
220–242
Publication Date
2021-04-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Müellif, metinde okuyana veya dinleyene Allah’a hamd ü senalar etmeyi, riyakârlığı terk etmeyi ve dünyanın kalıcı olmadığını ve burada vaktini boşa harcamamak gerektiğini tavsiye etmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Arapça “öğüt” anlamına gelen nasaha kelimesi ile Farsça “mektup” anlamına gelen nâme kelimesinin birleşimiyle oluşan nasihatname; okuyanı ya da dinleyeni daha iyi bir yere ulaştırma, toplumda dürüst ve ahlaklı fertler oluşturma gayesiyle yazılmış ahlak kitaplarıdır.
📊
Key Findings & Data:Türkiye ve dünya kütüphanelerinde müellifi bilenen ya da meçhul olan pek çok nasihatname/pendname kitabı bulunmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Müellif, metinde okuyana veya dinleyene Allah’a hamd ü senalar etmeyi, riyakârlığı terk etmeyi ve dünyanın kalıcı olmadığını ve burada vaktini boşa harcamamak gerektiğini tavsiye etmektedir.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:nasihatname · pendname · XV. Yüzyıl

Özet

Arapça “öğüt” anlamına gelen nasaha kelimesi ile Farsça “mektup” anlamına gelen nâme kelimesinin birleşimiyle oluşan nasihatname; okuyanı ya da dinleyeni daha iyi bir yere ulaştırma, toplumda dürüst ve ahlaklı fertler oluşturma gayesiyle yazılmış ahlak kitaplarıdır. Türkiye ve dünya kütüphanelerinde müellifi bilenen ya da meçhul olan pek çok nasihatname/pendname kitabı bulunmaktadır. Türklerin ilk yazıtları olan Köktürk abideleri başta olmak üzere Karahanlı döneminde yazılan Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig ve Hoca Ahmed Yesevi’nin hikmetli şiirlerinin yer aldığı Divan-ı Hikmet adlı eseri nasihatnamelerin Türk edebiyatındaki ilk örnekleri sayılmaktadır. Bu çalışmada Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait olduğu anlaşılan müellifi meçhul nasihatnamelerden Nasihât ve İbret Mine’d-dünyâ adlı nasihatnamenin dil ve edebiyat açısından özellikleri ile transkripsiyonlu metnine yer verilecektir. Bu metin, eserin sonunda mahlas ve temmet kaydının bulunmamasından, metnin yarıda kesilmesinden tamamlanmamış bir eser olduğu düşünülmektedir. Müellif, metinde okuyana veya dinleyene Allah’a hamd ü senalar etmeyi, riyakârlığı terk etmeyi ve dünyanın kalıcı olmadığını ve burada vaktini boşa harcamamak gerektiğini tavsiye etmektedir.

🔖

Cite This Article

Altınova, M. (2021). MÜELLİFİ BİLİNMEYEN BİR NASİHATNAME: NASÎHAT VE İBRET MİNE’D-DÜNYÂ. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, Cilt: 7 Sayı: 2, 220–242. https://doi.org/10.20322/littera.880932

References (8)

  1. Canım, Rıdvan (2014). Divan Edebiyatında Türler. Ankara: Grafiker Yayınları.
  2. Çelebioğlu, Amil (2018). Türk Mesnevi Edebiyatı. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  3. Kartal, Ahmet (2018). Doğu’nun Uzun Hikâyesi Türk Edebiyatında Mesnevi. İstanbul: Doğu Kütüphanesi.
  4. Keleş, Reyhan (2010). Türk Edebiyatı’nda Nasihat. A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi. S. 44: 183-209.
  5. Levend, Agâh Sırrı (1963). Ümmet Çağında Ahlâk Kitaplarımız. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı- Belleten, Cilt: 11: 89-115.
  6. Pala, İskender (2006). Nasihatnâme. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt: 32: 409-410.
  7. Pekolcay, Necla. vd. (1994). İslâmî Türk Edebiyatında Şekil ve Nev’îlere Giriş. İstanbul: Kitabevi Yayınları.
  8. TEBDİZ. http://www.tebdiz.com/ [Erişim Tarihi: 11.01.2021]