Journals / Akademik-Us / 2025 / Sayı: 18

Evaluation of Hajj and Umrah Loan, one of the types of Personal Loans, in terms of Islamic Law

Bireysel Kredi Türlerinden Hac ve Umre Kredisinin İslam Hukuku Açısından Değerlendirilmesi

Hamza Akgül(FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ)0009-0003-4729-6419
Pages
267–299
Publication Date
2025-11-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In addition, it was concluded that this financing is permissible under certain conditions according to the grant, karz-ı hasen, murabaha and ijarah (rent/lease) contracts in Islamic law.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:In modern times, the most important economic tool is undoubtedly banks.
📊
Key Findings & Data:The most important elements of banks are bank transactions.
💡
Conclusion & Impact:In addition, it was concluded that this financing is permissible under certain conditions according to the grant, karz-ı hasen, murabaha and ijarah (rent/lease) contracts in Islamic law.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İslam Hukuku · Katılım Bankası · Bireysel Krediler

Abstract

In modern times, the most important economic tool is undoubtedly banks. The most important elements of banks are bank transactions. The majority of these transactions consist of loans. Loans are classified under different titles. If the loans are being made available for personal needs rather than commercial needs, this type of loan is called individual loans in economic literature. These loans are also divided into three categories: credit cards, credit deposit accounts and consumer loans. Consumer loans are also divided into subtitles according to where the loan is spent. Participation banks, which develop within the framework of the rules determined by Islamic law, are trying to create an alternative in the field of individual loans as well as in all areas of activity of conventional banks. In addition, various banking transactions that are not available in conventional banks are also available in participation banks. One of these is the hajj and umrah loan. In our study, it is stated that hajj and umrah loan is not a need but a service financing. In addition, it was concluded that this financing is permissible under certain conditions according to the grant, karz-ı hasen, murabaha and ijarah (rent/lease) contracts in Islamic law. It is possible that, the grant can be used by participation banks at least for the financing of Hajj and Umrah. This financing can also be provided through the Karz-ı Hasan method. However, since the debt must be paid on the date determined by the bank, the issue of whether this is permissible or not is controversial. Today, it has been stated that it is permissible to pay the debt on the requested date in order to prevent the creditor's loss due to reasons such as people's decreasing sensitivity to pay their debts on time, etc. In the murabaha contract, after mentioning whether the benefit is property or not, it has been stated that the hajj and umrah service package will be subject to the murabaha contract. However, it has been explained that this contract is not permissible in today's practices of participation banks and under what conditions it will be permissible. The hajj and umrah service package is also permissible with the el-ijarat al-mevsufe fi'z-zimme method, which is under the subtitle of the ijarah contract. In this method, the bank gives power of attorney to the customer and the customer does all the work on behalf of the bank. The details of this contract are also included in our study.

Özet

Modern zamanlarda en önemli iktisat aracı hiç şüphesiz bankalardır. Bankaların en önemli unsurları da banka işlemleridir. Bu işlemlerin büyük kısmını krediler oluşturmaktadır. Krediler kendi içerisinde farklı başlıklarda sınıflandırılmaktadır. Şayet krediler ticari değil de şahsi ihtiyaçlar için kullandırılıyorsa, bu kredi türüne iktisat literatüründe bireysel krediler denilmektedir. Bu krediler de kredi kartı, kredili mevduat hesapları ve tüketici kredileri olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Bu başlıklardan tüketici kredileri de kredinin harcandığı yere göre alt başlıklara ayrılmaktadır. İslam hukukunun belirlediği kurallar çerçevesinde gelişen katılım bankaları konvansiyonel bankaların tüm faaliyet alanlarına olduğu gibi bireysel krediler alanında da alternatif oluşturmaya çalışmaktadır. Bununla birlikte konvansiyonel bankalarda bulunmayan çeşitli bankacılık işlemleri de katılım bankalarında mevcuttur. Bunlardan birisi de hac ve umre kredisidir. Çalışmada hac ve umre kredisinin ihtiyaç değil hizmet finansmanı olduğu belirtilmiştir. Ayrıca bu finansmanın, İslam hukukundaki hibe, karz-ı hasen, murâbaha ve icâre akdine göre belirli şartlar dahilinde caiz olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Hibenin katılım bankaları tarafından hiç olmazsa hac ve umre finansmanı için kullanılması mümkündür. Ayrıca karz-ı hasen yöntemiyle de bu finansman verilebilir. Ancak burada borcun bankanın belirlediği tarihte ödenmesi zorunluluğundan dolayı bunun caiz olup olmaması konusu ihtilaflıdır. Günümüzde insanların borçlarını zamanında ödeme konusunda hassasiyetlerinin azalması vb. sebeplerle alacaklının zararını engellemek için borcun istenilen tarihte ödenmesinin caiz olduğu belirtilmiştir. Murâbaha akdinde ise menfaatin mal olup olmadığı konusuna değindikten sonra hac ve umre hizmet paketinin murâbaha akdine konu olabileceği belirtilmiştir. Ancak katılım bankalarının şu anda bu hizmet paketi için uygulamış olduğu bu akdin caiz olmadığı anlaşılmıştır. Çalışmada hangi şartlarda caiz olacağı açıklanmıştır. Hac ve umre hizmet paketi, icâre akdinin alt başlığındaki el-icâretü’l-mevsufe fi’z-zimme yöntemiyle de caizdir. Bu yöntemde banka müşteriye vekalet verir, müşteri tüm işleri banka adına yapar. Çalışmamızda bu akdin detaylarına da yer verilmiştir.

🔖

Cite This Article

Akgül, H. (2025). Evaluation of Hajj and Umrah Loan, one of the types of Personal Loans, in terms of Islamic Law. Akademik-Us, Sayı: 18, 267–299. https://doi.org/10.70971/akademikus.1678704

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (110)

  1. Aktepe, İshak Emin - Dereci, Mustafa. “İslam Hukukunda Akit Teorisi ve Katılım Bankacılığında Akitler”. Yaşayan ve Gelişen Katılım Bankacılığı. İstanbul: TKKB Yayınları, 2019.
  2. Altan, Mikail. Modern Bankacılık Fonksiyonları Açısından Özel Finans Kurumlarının Değerlendirilmesi. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Doktora, 1998.
  3. Âlûsî, Şehâbeddin Mahmûd el-. Rûḥu’l-meʿânî fî tefsîri’l-Ḳurʾâni’l-ʿaẓîm ve’s-sebʿi’l-mesânî. ed. Mâhir Habbûş. 30 Cilt. Beyrut: Müessetu’r-Risāle, 1. Basım, 2010.
  4. Apaydın, Yunus. “Karz”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA). İstanbul: TDV Yayınları, 2001.
  5. Aynî, Ebû Muḥammed (Ebü’ṣ-Ṣenâ) Bedrüddîn el-. el-Binâye fî şerḥi’l-Hidâye. 13 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2000.
  6. Ayub, Muhammed. İslamî Finansı Anlamak. ed. Suna Akten Çürük - Raif Parlakkaya. çev. Abdurrahman b.
  7. Abdullah Yazıcıoğlu. İstanbul: İktisat Yayınları, 2017.
  8. Ayub, Muhammmed. İslamî Finansı Anlamak. ed. Suna Akten Çürük - Raif Parlakkaya. çev. Hüsnü Tekin. İstanbul: İktisat Yayınları, 2017.
  9. Balkanlı, Cem. Katılım Bankası Çalışanlarının İslamî Finans Hassasiyeti. Sakarya: Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  10. Bayındır, Servet. “Asya ve Afrika Kültürünün Dünyaya Bir Armağanı: Faizsiz Bankacılık”. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Kurumu.
  11. Bayındır, Servet. “Fukahânın İstitâât Kavramına Yaklaşımının Vekâletle Haccın Hükmüne Etkisi”. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 13 (2006).
  12. Bayındır, Servet. İslam Hukuk Penveresinden Faizsiz Bankacılık. İstanbul: Rağbet Yayınları, 2005. Canbay, Şerif - Pirali, Kerem. “Türkiye’de İslamî Finans Enstrümanlarına Yeni Bir Model Önerisi: Karz-ı Hasen ve Robertson Gecikmesinin Finansman Kaynağı Olarak Kullanımı”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Ek sayı (2019).
  13. Canbaz, Muhammet Fatih. İslâmi Finans Aracı Olarak Karz-ı Hasen ve Katılım Bankaları İçin Bir Model Önerisi. Afyonkarahisar: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora, 2019.
  14. Canbaz, Mustafa. Katılım Bankacılığı. İstanbul: Beta Basım Yayım, 2. Basım, 2018.
  15. Canbaz, Mustafa. “Yeni Bir Karz-ı Hazen Düşüncesi - Katılım Bankaları için Bir Model Önerisi”. Karz-ı Hasenin Kurumsallaşması. ed. Süleyman Kaya vd. İstanbul: İSEFAM Sakarya Üniversitesi-Ensar Neşriyat, 1. Basım, 2019.
  16. Cebeci, İsmail - Ulutaş, Halil. “Katılım Bankacılığında Fon Kullandırma Yöntemi Olarak Murâbaha”. Teori ve Uygulama Açısından İslam ve Finans. ed. Necmettin Kızılkaya. İstanbul: İsar Yayınları, 2019.
  17. Cessâs, Ebû Bekr Ahmed b. Alî er-Râzî. Ahkâmü’l-Kur’ân. 3 Cilt. Beyrut: Daru Kütübi’l-İlmiyye, 3. Basım, 2007.
  18. Cezîrî, Abdurrahmân b. Muhammed b. İvaz el-. el-Fiḳh ʿalâ meẕâhibi’l-ʾerbaʿa. 5 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2. Basım, 2003.
  19. Cüyûsî, Ali Süleyman - Şatti, Ahmed Muhammed eş-. ““Temvîlu’l-menâfi‘ ve’l-hidemât fi’l-müessesâti’lmasrifiyye el-İslâmiyye edl-Ürdûniyye”. Mecelletü’l-Müsennâ li’l-ulûmi’l-idâriyye ve’liktisâdiyye 4/8 (2014).
  20. Çağırgan Tuncer, Senar - Ulusoy, Yasin. “Kredi ve Kredi İşlemlerinin Hukuki Açıdan Değerlendirilmesi”. Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies 6/2 (2019), 43-69. https://doi.org/10.34232/pjess.572449
  21. Çakır, Mustafa. “Hizmet Finansmanında Zimmette Kiralama Modeli ve Fıkhî Temelleri”. İslam Hukuku Araştırmalar Dergisi 34 (2019).
  22. Çambel, Hakan. “Katılım Bankaları Tarafından Uygulanana Fon Toplama ve Fon Kullandırma Yöntem ve Esasları”. Katılım Bankacılığı. ed. Ferudun Kaya. İstanbul: Beta Basım Yayım, 2. Basım, 2021.
  23. Çelik, Süleyman vd. “Katılım Bankalarının Konvansiyonel Bankalardan Ayıran Temel Farklılıklar ve Finansman Aracı Olarak Ortaklık Türleri”. Katılım Bankacılığı. İstanbul: Beta Basım Yayım, 2. Basım, 2021.
  24. Çelik, Süleyman - Şahbalı, Sevim Nur. “Katılım Bankalarının Konvansiyonel Bankalardan Ayıran Temel Farklılıklar ve Faizsiz Finansman Aracı Ortaklık Türleri”. Katılım Bankacılığı. ed. Ferudun Kaya. İstanbul: Beta Yayınları, 2. Basım, 2021.
  25. Demir, Selçuk. Bireysel Kredilerin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı, Doktora, 2015.
  26. Desûḳî, Muḥammed b. Aḥmed b. ʿArefe ed-. Ḥâşiyetu’d-Desûḳî ʿala’ş-Şerḥi’l-kebîr. Beyrut: Dâru’l-Fikr, ts. dî, Abdulmelik Abdurrahman es-Sa’. Mesâilü fî Fıkhi’z-Zekâti ve Müstecattadihâ el-Muâsıratü. Beyrut: Daru’l-Feth, 1. Basım, 2017.
  27. Doğan, İrfan - Karakahya, Bestami. “Katılım Ekonomi Sistemi”. Katılım Bankacılığı. ed. Ferudun Kaya. İstanbul: Beta Yayınları, 2. Basım, 2021.
  28. Döndüren, Hamdi - Tan, İhsan. “Katılım Bankacılığında Fon kullandırma Yöntemi Olarak İcâre”. Teori ve Uygulama Açısından İslam ve Finans. ed. Necmettin Kızılkaya. İstanbul: İsar Yayınları, 1. Basım, 2019.
  29. Dönmez, İbrahim Kafi. “Murâbaha”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA). İstanbul: TDV Yayınları, 2020.
  30. Durmuş, Abdullah. “Fıkıhta Karz (Ödünç) Sözleşmesinde Vade Şartının Bağlayıcılığı Meselesi”. İslam Hukuku Araştırmalar Dergisi 16 (2010).
  31. Ebu Hâmid, Muhammed b. Ahmed el-Gazzâlî. İhyâu Ulûmi’d-Din. 10 Cilt. Cidde: Daru’l-Minhâc, 3. Basım, 2015.
  32. El-Halaby, Sherif - Hussainey, Khaled. “Determinants of Compliance with AAOIFI Standards by Islamic Banks”. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management 9/1 (2016).
  33. Ensârî, Zekeriyya b. Muhammed el-. Esna’l-Metâlîb fi Şerhi Ravz’ı-Tâlib (Remlî Haşiyesiyle Birlikte). 4 Cilt. Daru Kütübi’l-İslamîyye, ts.
  34. Erkal, Mehmet. “Zekât”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA). C. 44. İstanbul: TDV Yayınları, 2013.
  35. Geçicioğlu, Ahmet Rıfat. “Hac İbadetinin Bireysel Dinî Yaşayış Üzerindeki Etkileri: Bir Tipleme Denemesi”. Bilimname 37/1 (2019).
  36. Geçioğlu, Ahmet Rıfat. “Hac İbadetinin Bireysel Dinî Yaşayış Üzerindeki Etkileri: Bir Tipleme Denemesi”. Bilimnâme 37/1 (2019).
  37. Genç, Abdullah Talha. “Türkiye’de Yardımlaşma Sandıkları Çerçevesinde Karz-ı Hasen Örnekleri”. Karz-ı Hasenin Kurumsallaşmas. ed. Süleyman Kaya vd. İstanbul: İSEFAM Sakarya Üniversitesi-Ensar Neşriyat, 1. Basım, 2019.
  38. Gözübenli, Beşir. “Faizsiz Finansman Teknikleri Hakkında Bazı Mülahazalar”. İslam Hukuku Açısından Tarihten Günümüze Kredi ve Finans Yöntemleri. İstanbul: İslamî İlimlerde Metedoloji/Usul, 2011.
  39. Güney, Alptekin. Banka İşlemleri. İstanbul: Beta Yayınları, 11. Basım, 2019.
  40. Gürbüz, Hidayet Zahid. “Karzı Hasen’in İktisadi Önemi ve Günümüzdeki Uygulamaları”. İnternational Journal of Financial Economics and Banking Practices 2/2 (2021).
  41. Hazar, Adalet - Babuşcu, Şenol. Bankacılığa Giriş: Temel Bankacılık Bilgileri. Ankara: Nobel Yayınları, 2019.
  42. Hazıroğlu, Temel. “Türkiye’de Katılım Bankacılığı Fikrinin Doğuşu ve Kavramsal Önemi”. İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi 2/1 (2016).
  43. İbn Âbidîn, Muhammed Emin. Reddü’l-Muhtar alâ Dürri’l-Muhtar. thk. Husamüddin Farfur. 18 Cilt. Dımeşk: Daru’s-Sekâfeti ve-t’Turâs, 1. Basım, 2000.
  44. İbn Kudame el-Makdisî, Ahmed b. Muhammed. el-Muğni fi Fıkhi’l-Ahmed b. Hanbel eş-Şeybanî. 10 Cilt. Beyrut: Daru’l-Fikr, 1. Basım, 1985.
  45. Kal’acî, Muhammed Revâs. Mu’cemü Lüğati’l-Fukahaî. Beyrut: Daru’n-Nefâis, 2006.
  46. Karadâğî, Ali Muhyiddîn. el-Mukaddimetü fi’l-Mali ve’l-İktisadi ve’l-Milkiyyeti ve’l-Akdi. Beyrut: Daru Beşâiri’l-İslamîyye, 2. Basım, 2009.
  47. Karakahya, Bestami - Çelik, Süleyman. “Katılım Bankacılığı Finansman Sistemi: Temel İlkeler ve Uygulama Esasları”. Katılım Bankacılığı. ed. Ferudun Kaya. İstanbul: Beta Yayınları, 2. Basım, ts.
  48. Karaman, Hayrettin. İslam Hukukunda Finansman Modelleri. İstanbul: Ensar Yayınları, 2019.
  49. Kâsânî, Alâüddîn Ebû Bekr b. Mes‘ûd b. Ahmed. Bedâi‘u’s-Sanâ‘i fî Tertîbi’ş-Şerâ‘i. ed. Muhammed Tamir. 10 Cilt. Kahire: Daru’l-Hadis, 2005.
  50. Kaya, Yusuf - Utku, Mehmet. “Faizsiz Finans Muhasebe Standardı 8 (FFMS 8 İcare ve İcare Müntehiye Bittemlik) Çerçevesinde Finansal Kiralama İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi”. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi 23/4 (2021).
  51. Kayhan, Selim. “Nakdi Krediler: Bireysel Krediler”. Bankacılık ve Sigortacılığa Giriş. ed. Metin Toprak - Metin Coşkun. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları, 5. Basım, 2015.
  52. Kazıcı, Ziya. İslamî ve Sosyal Açıdan Vakıflar. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1985.
  53. Keskin, Yusuf Ziya. “İslamda Vakıf ve Toplum Açısından Önemi”. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2 (1996).
  54. Koca, Ferhat. “İslam’da ibadet”. TDV İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 1999.
  55. Koç, İlker - Çekin, Ömer. “Tasarrufa Dayalı Faizsiz Finansman Sistemi: İşleyiş, Değerlendirme ve Tasarım”. Tasarrufa Dayalı Faizsiz Finansman Sistemi. ed. Hacı Mehmet Günay vd. İstanbul: İSEFAM Sakarya Üniversitesi-Ensar Neşriyat, 2. Basım, 2019.
  56. Kurtubî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr b. Ferh el-. el-Câmi’li-Aḥkâmi’l-Ḳur’ân. thk. Abdullah b. Abdulmuhsin et-Türkî - Muhammed Rıdvân Araksûsî. 24 Cilt. Beyrut: Müessetu’r-Risâle, 1. Basım, 2017.
  57. Liv, Cemil. “Katılım Bankacılığı Hizmet İhtiyaç Finansmanının Fıkhî Açıdan Değerlendirilmesi”. Kocatepe İslamî İlimler Dergisi 7/3 (2024).
  58. Merğînânî, Burhânüddîn Alî b. Ebî Bekr b. Abdilcelîl el-. el-Hidâye Şerhu Bidayeti’l-Mübtedi(Leknevî haşiyesiyle birlikte). 8 Cilt. İstanbul: Daru Kütübi’l-Arabiyye ve Mektebetü’l-Büşrâ, ts.
  59. Mevsîlî, Abdullah b. Mahmûd el-. el-İhtiyâr li Ta’lîli’l-Muhtâr. ed. Şuayb Arnavûd. 4 Cilt. Beyrut: er-Risâletü’l-Alemiyyetü, 1. Basım, 2009.
  60. Meydânî, Abdulğani el-Ğuneymî el-. Lübâb fi Şerhi’l-Kitab. thk. Said Bektaş. 6 Cilt. Beyrut: Daru Beşâiri’l-İslamîyye Daru’s-Sirac, 2010.
  61. Nevevî, Ebû Zekeriyya Yaḥya b. Şeref en-. el-Mecmu’ Şerḥu’l-Mühezzeb(Subkî ve Mutıî. Beyrut: Dâru’l-Fikr, ts.
  62. Odabaşı, Mehmet. “AAOIFI ve Katılım Bankalarının Yapısı”. Teori ve Uygulama Açısından İslam ve Finans. ed.
  63. Necmettin Kızılkaya. İstanbul: İsar Yayınları, 1. Basım, 2019.
  64. Okay, Güçlü. “Temel Bankacılık Hizmet ve Ürünleri”. Bankacılık Giriş ve İlkeleri. ed. Ferudun Kaya. İstanbul: Beta Yayınları, 5. Basım, 2017.
  65. Okka, Osman - Kazan, Hasan. İslâmî Finansal Yönetim Sistem ve Uygulama (Konvansiyonel Finansla Mukayeseli). Ankara: Nobel Yayınları, 2020.
  66. Osmanî, Muhammed Takî. Buhûsun fi Kazâyâ Fıkhıyyetü Muâsıratü. 2 Cilt. Dımeşk: Daru’l-Ḳalem, 3. Basım, 2017.
  67. Osmanî, Muhammed Takî. Fıkhu’l-Buyû’ ala’l-Mezâhibi’l-Erbaati maaTatbikâti’l-Muâsıra Mukârinen bi’l-Kavânini’l-Vaziyye. 2 Cilt. Dımeşk: Daru’l-Ḳalem, 2. Basım, 2018.
  68. Osmanî, Muhammed Takî. Meşrûun li Kanuni’l-İslamî Lil’-Buyûi ve’d-Duyûn. İstanbul: Daru’l-Kütübi’l-Arabiyye, 1. Basım, 2022.
  69. Özsoy, Şerafettin. Sağlam Bankacılık Modeli ile Katılım Bankacılığına Giriş. ed. Mustafa Demiray. İstanbul: Kuveyt Türk Katılım Bankası Anonim Şirketi, 2012.
  70. Özulucan, Abitter - Özdemir, Fevzi Serkan. Katılım Bankacılığı Muhasebe Organizasyonu, Uygulamalar, Finansal Tablolar, Bağımsız Denetim,. İstanbul: Türkmen Kitabevi, 2010.
  71. Râzi, Husamüddin Ali b. Ahmed er-. Hulâsetü’d-Delâil ve Tenkîhu’l-Mesâil fi Şerhi’l-Kudurî (Buğyatü’l-Sail Haşiyesiyle birlikte). thk. Muhammed Salâh Ebu’l-Hâc. 4 Cilt. Amman: Daru’l-Feth, 2016.
  72. Sa’dî, Abdurrahman b. Abdullah. İcaretü’l-mevsûf fi’z-zimme ve tatbîkâtüha’l-muâsıra. Riyaḍ: Dâru’l Meymân, 2015.
  73. Saîd Abdulğanî El-Mekkî, Hüseyin b. Muhammed. İrsâdü’s-Sârî ilâ Menâsiki Molla Aliyyi’l-Kârî. Beyrut: Daru Kütübi’l-İlmiyye, 1. Basım, 1998.
  74. Salih, Cengizhan. Sosyal Politika Kurumu Olarak Karz-ı Hasen: Sosyal Bankacılık Modeli Önerisi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2014.
  75. Sırım, Veli. “İslam İktisadında Yatırımların Finansmanında Karz-ı Hasen Uygulaması”. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Ek Sayı (Aralık 2019).
  76. Sirâcüddin İbn Nüceym el Hanefî, Ömer b. İbrahim. Nehrü’l-Fâik Şerhü Kenzi’-d-Dekâik. ed. Ahmed Azv Inâye. 3 Cilt. Beyrut: Daru Kütübi’l-İlmiyye, 2002.
  77. Süleyman, Üsame Ali Muhammed. “Durusu Üsame Süleyman”. Durusu Savtiyye Mevkiu Şebeketi’l-İslamîyye. Mektebetü’ş-Şamile, ts.
  78. Şah Veliyyullâh ed-Dihlevî, Abdirrahîm b. Vecîhiddîn. Huccetullâhi-Bâliğa. ed. Saî Ahmed b. Yusuf Bâlenbûrî. 2 Cilt. Beyrut: Dâru İbni Kesir, 1. Basım, 2010.
  79. Şakar, Birgül. Banka Kredileri ve Yönetimi. İstanbul: Beta Basım Yayım, 2009. https://scholar.google.com/scholar?cluster=12601992228506127897&hl=en&oi=scholarr
  80. Şener, Abdulkadir. İslam Hukukunda Hibe. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları No. 162: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Doçentlik Tezi, 1984.
  81. Şirbînî, Şemsüddin Muhammed b. Muhammed el-Hatîb eş-. Muğni’l-Muhtâc ila Ma’rifeti Maâni Elfâzi’l-Minhâc. ed. Abdurrezzâk Sehûdu’n-Necm. 5 Cilt. Dımeşk: Daru’l-Feyhâ-Daru’l-Menhel, 1. Basım, 2009.
  82. Tabakoğlu, Ahmet. İslam İktisadı ve Faizsiz Finans. İstanbul: İGİAD Yayınları, 2021.
  83. Takan, Mehmet - Boyacıoğlu, Melek Acar. Bankacılık Teori, Uygulama ve Yöntem. Ankara: Nobel Yayınları, 4. Basım, 2010.
  84. Tunç, Hüseyin. Katılım Bankacılığı Felsefesi, Teorisi ve Türkiye Uygulaması. İstanbul: Nesil Yayınları, 12. Basım, 2020.
  85. Türkmenoğlu, Rüveyde Ebru. Katılım Bankacılığı ve Türkiye’deki Finansal Yapı. Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anbilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 2007.
  86. Ustaoğlu, Didar. Türkiye’de Katılım Bankacılığı Sektördeki Yeri ve Önemi. Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2014.
  87. Üstün, Yusuf. “Karz-ı Hasen’in Kurumsallaşmasında Kooperatif Modeli”. Karz-ı Hasenin Kurumsallaşması. ed.
  88. Süleyman Kaya vd. İstanbul: İSEFAM Sakarya Üniversitesi-Ensar Neşriyat, 1. Basım, 2019.
  89. Vurucu, Mehmet - Arı, Mustafa Ufuk. A’dan Z’ye Bankacılık Ürün ve Hizmetler-Krediler-İnsan Kaynakları. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2017.
  90. Vurucu, Mehmet - Arı, Mustafa Ufuk. Güncel Gelişmeler Işığında Bankacılıkta Kredi Bilgisi Bireysel, Kobi, Ticari, Kurumsal, Yatırım Bankacılığı, Katılım Bankacılığı, Leasing ve Faktoring. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2017.
  91. Yaman, Ahmet - Çalış, Halit. İslam Hukukuna Giriş. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları No:270, 16. Basım, 2018.
  92. Yazıcı, Mehmet. Bankacılığa Giriş. İstanbul: Beta Basım Yayım, 7. Basım, 2019.
  93. Yumuşak, İbrahim Güran - Bilgin, Rümeysa. “Hac İbadetinin Mali Zorlukları Aşamada Bir Model Önerisi: Türkiye Hac Sandığı”. İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi 7/1 (2021).
  94. Zebîdî, Ebü’l-Feyz Muhammed b. Muhammed b. Abdirrezzâk el-Murtazâ ez-. Tâcu’l-Arûs. thk. Ali Şeyrî. 20 Cilt. Beyrut: Daru’l-Fikir, 2. Basım, 2003.
  95. Zekiye Gezer Güler. Türkiye’de Tüketici Kredisi Uygulaması. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1991.
  96. Zuhaylî, Vehbe. el-Fıkhû’l-İslâmiyyû ve Edilletühû. 10 Cilt. Dımeşk: Daru’l-Fikr, 31. Basım, 2009.
  97. “Borçlanarak hacca gitmek doğru mudur?: Din İşleri Yüksek Kurulu: Dini Bilgilendirme Platformu”. Erişim 27 Mayıs 2025. https://kurul.diyanet.gov.tr/Cevap-Ara/559/borclanarak-hacca-gitmek-dogru-mudur
  98. “Eğitim Finansmanı | Albaraka Türk Katılım Bankası”. Erişim 08 Mart 2025. https://www.albaraka.com.tr/tr/bireysel/finansmanlar/ihtiyac/egitim-finansmani
  99. “Hac ve Umre Finansmanı | İhtiyaç Finansmanı | Bireysel | Türkiye Finans”. Erişim 07 Nisan 2025. https://www.turkiyefinans.com.tr/tr-tr/bireysel/ihtiyac-finansmani/sayfalar/hac-ve-umre-finansmani.aspx
  100. “Hac ve Umre Finansmanı | Ziraat Katılım”. Erişim 08 Mart 2025. https://www.ziraatkatilim.com.tr/bireysel/finansman-urunleri/ihtiyac-finansmani/hac-ve-umre-finansmani
  101. “Hac ve Umre Finansmanı - Albaraka Türk”. Erişim 08 Mart 2025. https://www.albaraka.com.tr/tr/bireysel/finansmanlar/ihtiyac/hac-ve-umre-finansmani
  102. “Hac-Umre Finansmanı | Kuveyt Türk Katılım Bankası”. Erişim 08 Mart 2025. https://www.kuveytturk.com.tr/kendim-icin/finansmanlar/ihtiyac-finansmani/hac-umre-finansmani
  103. “Hac-Umre Finansmanı | Kuveyt Türk Katılım Bankası”. Erişim 07 Nisan 2025. https://www.kuveytturk.com.tr/kendim-icin/finansmanlar/ihtiyac-finansmani/hac-umre-finansmani
  104. Mevkıu Dâri’l-İftâi’l-Mısrıyye. “Hükmü’l-İktirâz li Te’diyeti Farîzati’l-Hâc”. 04 Kasım 2007
  105. “İhtiyaç Finansmanı - Albaraka Türk”. Erişim 01 Nisan 2025. https://www.albaraka.com.tr/tr/bireysel/finansmanlar/ihtiyac
  106. “İhtiyaç Finansmanı - Albaraka Türk”. Erişim 10 Nisan 2025. https://www.albaraka.com.tr/tr/bireysel/finansmanlar/ihtiyac
  107. “İhtiyaç Finansmanı - Vakıf Katılım”. Erişim 10 Nisan 2025. https://www.vakifkatilim.com.tr/tr/kendim-icin/finansmanlar/ihtiyac-finansmani
  108. Hac-Umre Finansmanı. “Kuveyt Türk Katılım Bankası”. Erişim 14 Şubat 2025.
  109. https://www.kuveytturk.com.tr/kendim-icin/finansmanlar/ihtiyac-finansmani/hac-umre-finansmani Mevsuatü’l-Fıkhıyyetü’l-Kuveytiyye. 45 Cilt. Vezaratü’l-Evkaf ve Şuunü’l-İslamîyye, Kuveyt, 1983. Erişim 08 Mart 2025. https://www.vakifkatilim.com.tr/tr/kendim-icin/kampanyalar/detay/hac-ve-umre-finansmani
  110. “Borçlanarak hacca gitmek doğru mudur?: Din İşleri Yüksek Kurulu: Dini Bilgilendirme Platformu”. Erişim 27 Mayıs 2025. https://kurul.diyanet.gov.tr/Cevap-Ara/559/borclanarak-hacca-gitmek-dogru-mudur