Journals / Akademik-Us / 2025 / Sayı: 18

The Contributions of Stylistic Differences in Prayer Verses to Prayer Education

Namaz Ayetlerindeki Üslup Farklılıklarının Namaz Eğitimine Katkıları

Mehmet Kahraman(TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ, İSLAMİ İLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0002-5507-044X
Pages
120–148
Publication Date
2025-11-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In addition, the verses describing the situation of those who do not pray or those who take prayer lightly have been excluded from the scope of the article.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The Qur'ân al-kerîm is not only a book informing the commands and prohibitions of Allah but also addresses the psychology of human beings.
📊
Key Findings & Data:While asking people to do or not to do something, it is not contented with using a cold expression like a book of law as "It is forbidden to do this.
💡
Conclusion & Impact:In addition, the verses describing the situation of those who do not pray or those who take prayer lightly have been excluded from the scope of the article.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Tefsir · Namaz · Eğitim

Abstract

The Qur'ân al-kerîm is not only a book informing the commands and prohibitions of Allah but also addresses the psychology of human beings. While asking people to do or not to do something, it is not contented with using a cold expression like a book of law as "It is forbidden to do this. It is necessary to do this" like a law book. He used various methods to encourage people to do what is commanded and to keep them away from what is forbidden, considering their psychology. One of these methods is the stylistic differences he used. He also used various styles in relation to the worship of prayer. He commanded the prayer with the imperative form by saying, ‘Perform the prayer properly’, “and he also explained who performs the prayer to make them adopt the value of prayer. While giving all this information, he did not only say ‘pray’ in the imperative form, considering the psychology of human beings. He emphasised the necessity of praying, sometimes in the present tense and sometimes in the muzâri tense. Sometimes the noun fâil is used to say, ‘those who pray’ and it is explained that Muslims continue their prayers. Sometimes he used an encouraging style by describing the degrees to be reached by those who pray, and sometimes he adopted the tahvif method by describing the punishment of those who do not pray. In this study, verses commanding and encouraging prayer are analysed. It is aimed at revealing the purpose of explaining these verses in various styles. In addition, attention has been drawn to how the commentators interpreted the commandment of prayer. It is aimed for religious educators to approach the methods used by parents to encourage prayer from the perspective of the Qur'ân al-kerîm. The need to apply a new system to encourage Muslims to pray by using all the styles that language allows has been stated. Since analysing all the verses related to prayer would exceed the size of an article, the verses with the same style are mentioned in footnotes. In addition, the verses describing the situation of those who do not pray or those who take prayer lightly have been excluded from the scope of the article.

Özet

Kur’ân-ı Kerîm Allah’ın emir ve yasaklarını bildiren bir kitap olduğu kadar aynı zamanda insanın psikolojisini de dikkate alan bir kitaptır. İnsanlardan bir şeyi yapmasını veya yapmamasını isterken bir kanun kitabı gibi “Bunu yapmak yasaktır. Bunu yapmak gereklidir.” biçiminde soğuk bir ifade kullanmakla yetinmemiştir. İnsanları emredilene teşvik etmek ve nehyedilenden uzak tutmak için onların ruhi hallerini göz önünde bulundurarak çeşitli yöntemler kullanmıştır. Bu metotlardan biri de kullandığı üslup farklılıklarıdır. Namaz ibadeti ile ilgili olarak da çeşitli üsluplar kullanmıştır. “Namazı dosdoğru ikâme edin” diyerek emir sıgasıyla namazı emrettiği gibi onlara namazın değerini benimsetmek için namazı kimlerin kıldığını da açıklamıştır. Bütün bu bilgileri verirken insanın psikolojisini dikkate alarak sadece emir sigasıyla “namaz kılın” demekle kalmamıştır. Bazen mazi sigayla bazen muzâri sigayla namaz kılmanın gereğine vurgu yapmıştır. Bazen ism-i fâil ile “namaz kılanlar” denilerek Müslümanların namazlarına devam ettikleri anlatılmıştır. Bazen namaz kılanların ulaşacağı dereceler anlatılarak teşvik edici bir üslup kullanmış, bazen namaz kılmayanların düşeceği azap anlatılarak tahvif yöntemini benimsemiştir. Bu çalışmada namazı emreden ve teşvik eden ayetler incelenmiştir. Bu ayetlerin çeşitli üsluplarla anlatılmasındaki gayenin ortaya çıkartılması hedeflenmiştir. Ayrıca müfessirlerin namaz emrini nasıl yorumladığına da dikkat çekilmiştir. Din eğitimcilerinin, anne-babaların Kur’ân-ı Kerîm’in metoduyla namazı teşvik etmeleri hedeflenmiştir. Dilin elverdiği bütün üslupları kullanıp Müslümanları namaza teşvik etmeleri için yeni bir sistem uygulamaları gereği belirtilmiştir. Namazla ilgili ayetlerin tümünün incelenmesi bir makalenin boyutunu aşacağı için aynı üslupla gelen ayetlere dip notlarda atıfta bulunulmuştur. Ayrıca namaz kılmayanları veya namazı hafife alanların durumlarını anlatan ayetler de makale kapsamının dışında tutulmuştur.

🔖

Cite This Article

Kahraman, M. (2025). The Contributions of Stylistic Differences in Prayer Verses to Prayer Education. Akademik-Us, Sayı: 18, 120–148. https://doi.org/10.70971/akademikus.1768325

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (67)

  1. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed b. Hanbel eş-Şeybânî. el-Müsned. thk. Şuayb el-Arnaût vd. 50 Cilt. b.y.: Müessesetü’r-Risâle, 1421.
  2. Akbaba, Sırrı. “Eğitimde Motivasyon”. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi 13.348 (2006), 348.
  3. Aksan, Doğan. Türkçenin zenginlikleri incelikleri. Ankara: Bilgi Yayınevi, 2011.
  4. Âlûsî, Ebü’s-Senâ Şihâbüddîn Mahmûd b. Abdillâh b. Mahmûd el-Hüseynî el-. Rûhu’l-meânî fî tefsîri’l-Kurʾâni’l-azîm ve’s-sebi’l-mesânî. Beyrut: Dâru İhyai’t-Türasi’l-Arabi, 1994.
  5. Aslanargun, Engin. “Okul- Aile İş birliği ve Öğrenci Başarısı Üzerine Bir Tarama Çalışması.” Sosyal Bilimler Dergisi 18 (2007), 119-125.
  6. Aydın, Mehmet Zeki. Din Öğretiminde Yöntemler. Ankara: Nobel Yayınları, 2011.
  7. Begavî, Ebû Muhammed Muhyissünne el-Hüseyn b. Mes‘ûd b. Muhammed el-Ferrâ’ el-.Meâlimü’t-tenzîl. Dâru’t-taybe, ts.
  8. Avnî, Hamîd. el-Minhâcu’l-vâdıha li’l-belâga. b.y.: Mektebetu’l-Ezheriyye et-Turâs, ts.
  9. Beyhakî, Ahmed b. el-Huseyin b. Ali b. Mûsâ el-Ḫusravcirdî el-Ḫorasânî Ebû Bekr el-.Şuabu’l-Îmân; Riyâd: Mektebetû’r-Ruşd, 2003.
  10. Buladı, Kerim. Nebevî Şahsiyetin İnşasında Namaz ve Hz. İbrâhim, Uluslararası Hz. İbrahim (a.s.) ve Nübüvvet Sempozyumu Tebliğler Kitabı, 2019.
  11. Bursevî, İsmâil Hakkı. Rûhu’l-Beyân Tefsiri. çev. Abdullah Öz vd. İstanbul: Damla Yayınları, 8. Basım, 2012.
  12. Cevzî, Cemâleddîn Ebu’l-Ferec Abdurrahmân b. Ali b. Muhammed el-. Nuzhetu’l-ayuni’n-nevâẓır fîilmi’l-vucûhi ve’n-neẓâʾir. thk. Muhammed Abdulkerîm Kâẓım en-Nâẓır. Beyrut: Muessesetu’r-Risâle, 1984.
  13. Deci, Koestner ve Ryan, Edward L., Richard, Richard M. “, ‘Eğitimde Dışsal Ödüller ve İçsel Motivasyon’, 71:1”. Eğitim Araştırmaları Dergisi 71:1 (ts.).
  14. Demir, Ebru, Köse, Meliha. “Demir, Ebru, Köse, Meliha, “Öğretmenliğin Rol Modelliği Hakkında Öğretmen Görüşleri 38-57.” Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi 53 (2016), 38-57.
  15. Demir, Zakir, İlâhî Nakiller Bağlamında Kur’ân’daki İktibâsların Mâhiyeti, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2024.
  16. Demir, Zakir. “Kur’ân’ın Mâhiyetini Tanımlayan Kolaylaştırılmış Kitap İddiasına Müfessirlerin Yaklaşımları ve
  17. Bunların Tahlili”. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 34 (2024), 249-252.
  18. Dervîş, Muhyiddîn b. ʾAhmed Mustafâ. İrâbu’l-Kurʾâni ve beyânuh. Dımaşk: Dâru ibn Kes̱îr, 1403.
  19. Ebû Dâvûd, Süleymân b. el-Eş‘as b. İshâk es-Sicistânî el-Ezdî. Süneni Ebî Dâvud. Dâr’r-Risâleti’l-Âlemiyye, 2009.
  20. Ebû Hayyân el-Endelusî, Muhammed b. Yusuf. el-Bahru’l-muhît fî’t-tefsîr. thk. SıdKî Muhammed Cemîl. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1420.
  21. Ebu’l-leys̱ es-SemerKandî, Nasr b. Muhammed b. İbrâhîm el-FaKîh el-Hanefî. Bahru’l-ulûm. thk. Mahmûd Mataracî. Beyrut: Dâru’l-Fikr, ts.
  22. Ebu’s-Suûd, Muhammed b. Muhammed b. Mustafâ el-İmâdî. İrşâdu’l-aKli’s-selîm ilâ mezâyâ’l-kitâbi’l-kerîm. Beyrut: Dâru İhyâu’t-Turâs̱i’l-Arab, ts.
  23. Erden, Münire Erden, Yasemin Akman. Eğitim Psikolojisi,. Ankara: Arkadaş Yayınevi, 2014.
  24. Ergün, Başak. “Psikolojik danışma ilişkisinde Adler yaklaşımına göre cesaretlendirme”. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi 4 (2011), 92-99.
  25. Ezherî, Ḫâlid b. Abdillâh b. Ebîbekr b. Muhammed el-Curcâvî el-. Şerhu’t-tasrîh alâ’t-tavḍîh. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 2000.
  26. Güneş, Cengiz. Kur’an’ın Ticaret Dili, İstanbul: Arı Sanat Yayınevi, 2021.
  27. Habenneke, Abdurrahman Hasan el-Meydânî. el-Belâğatu’l-Arabiyye. 2 Cilt. Dımeşk: Dâru’l-Kalem, 1996.
  28. İbn Acîbe, Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Muhammed b. Mehdî el-Hasenî eş-Şâzelî. el-Bahru’l-medîd fî tefsîr’l-Kur’âni’l-Mecîd. Kâhire, 1419.
  29. İbn Âşûr, Muhammed Tâhir. et-Tahrîr ve’t-tenvîr. Tunus: ed-Dâru’t-Tûnisiyye, 1984.
  30. İbn Cevzî, Abdurrahmân. İblis’in Hileleri, çev. Mehmet Ali Kara, İstanbul: Tevhid Yayınları, 1997.
  31. İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ’ İsmâîl b. Ömer. Tefsîrü’l-Kurʾâni’l-Azîm. ed. Sâmî İbn Muhammed İbn Abdirrahmân İbn Selâme. Riyâd: Dâru’t-Taybe, 1999.
  32. İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullâh b. Müslim b. Kuteybe ed-Dîneverî. Te’vîli müşkîli’l-Kurân. Beyrût: Beyrût: Dâru’l- Kutubi’l-İlmiyye, ts.
  33. Karacelil, Süleyman. “Din Eğitiminde Motivasyonun Önemi”. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6 (2013).
  34. Karadavut, Tuğba. “Öğretmen Beklentileri ve Bu Beklentilerin Öğrenci Başarısı Üzerindeki Etkileri.” İstanbul Ölçme Değerlendirme Dergisi, İstanbul.
  35. Karaman, Hayrettin. Kur’an Yolu Meali. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2023.
  36. Kazvînî, Ebu’l-Meâlî Celâleddîn Muhammed b. Abdirrahmân el-, b. Umer. el-Îḍâh fî ulûmi’l-belâġa. thk.
  37. Muhammed Abdulmunim el-Ḫafâcî. Beyrut: Dâru’l-Cîl, ts.
  38. Kiriş, H. Mustafa. Camileri Seven Çocuklar Yetiştirme İlkesi Bağlamında Dikkat Edilmesi Gereken Bir Konu: Ödül ve Ceza, Gök Medrese İlahiyat Araştırmaları -1, 2019, s. 63-68.
  39. Kûfî, Ebû Bekr Abdullâh b. Muhammed b. Ebî Şeybe İbrâhîm el-Absî el-. el-Musannef. thk. Kemâl Yûsuf el-Hût. 7 Cilt. Riyâd: Mektebetü’r-Rüşd, 1409.
  40. Kurtubî, Ebû Abdillâh Muhammed b. ʾAhmed b. Ebûbekr Ferah el-Ensârî el-Ḫazrecî Şemseddîn el-. Tefsîru
  41. Kurtubî. thk. Ahmed el-Berdûnî. Kahire: Dâru’l-Kutubi’l-Mısriyye, 1964.
  42. Kuzgun, Yıldız. Eğitimde Rehberlik ve Psikolojik Danışma. Ankara: Nobel Yayıncılık, 2012.
  43. Mâturîdî, Muhammed b. Muhammed b. Mahmûd Ebû Mansûr el-. Tefsîru’l-Mâturîdî. thk. Mecdî Bâselûm. Beyrut: Dâru’l-Mektebeti’l-İlmiyye, 2005.
  44. Merâğî, Ahmed b. Mustafâ el-. Tefsîru’l-Merâğî. Mısır: Şeriketu Mektebeti ve Matbaati Mustafâ el-Bâbî el-Hanbelî, 1946.
  45. Mukâtil b. Suleymân, EbûHasen MuKâtil b. Suleymân b. Beşîr el-Ezdî el-Belḫî. Tefsîru Mukâtil b. Suleymân. thk. Abdullâh Mahmûd Şehâteh. Beyrut: Dâru İhyâi Turâs̱, 1423.
  46. Müslim, Ebü’l-Hüseyn Müslim b. el-Haccâc b. el-Câmiu’s-sahîh. thk. Muhammed Fuâd Abdülbâkî. 5 Cilt. Kâhire-Beyrut: Dâru İhyâi’l-Kütübi’l-Arabiyye-Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, t.y.
  47. Nahcuvânî, Ni‘metullâh b. Mahmûd en-. el-Fevâtihu’l-ilâhiyye ve’l-mefâtihu’l-ġaybiyye el-mûḍıhatü li’l-kelimi’l-Kurʾâniyye ve’l-hikemi’l-furKâniyye. el-Gûriye: Dâru Rikâbî, ts.
  48. Nesâî, Ebû Abdirrahmân Ahmed b. Şuayb b. Alî en-. es-Sünenü’l-kübrâ. Beyrût: Müessesetü’r-Risâle, 2001.
  49. Râzî, Fahruddin er-. Mefâtihu’l-gayb. Beyrut: Daru İhyai Turasi’l-Arabi, 3. Basım, ts.
  50. Râzî, Fahrüddîn Muhammed b. Ömer er-. Mefâtîhu’l-ġayb. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, 3. Basım, 1420.
  51. Rızâ, Reşid. Tefsîru’l- menâr. b.y.: el-Heyʾetu’l-Mısriyyetu’l-Âmmetu Li’l-Kuttâb, 1990.
  52. Rızâ, Reşid. Tefs’iru’l-Kur’âni’l-Hakîm. el-Hey’etu’l-Mısriyyetu’l-Âmmetu l’il-kitâb, 1990.
  53. Saîdî, Abdulmuteâl es-. Bugyetu’l-îḍâh li’t-tehlîsi’l-îḍâh fî ulûmi’l-belâga b.y.: Mektebetu’l-Edeb, 2005.
  54. Sa‘lebî, Ebû İshâk Ahmed b. Muhammed b. İbrâhîm en-Nîsâbûrî es-. el-Keşfu ve’l-beyân. Beyrût: Dâru İhyâi’t-Turâs̱i’l-Arabî, 2002.
  55. Sâmerâî, Sâlih es-. el-Es’iletu ve’l-ecvibetu fî letâifi baḍı âyâti’l-Kurʾaniyye. b.y.: y.y., ts.
  56. Sekkâkî, Ebû YaKûb Yûsuf b. Ebûbekr MuhammedAli es-. Miftâhu’l-ulûm. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1983.
  57. Semerkandî, Alâeddin Ali b. Yahyâ es-. Bahrü’l-ulûm. 3 Cilt. b.y: y.y., t.y.
  58. Subkî, Ahmed b. Ali Abdulkâfî Ebû Ahmed Bahâʾuddîn es-. Arusu’l-efrâh fî şerhi tahlîsu’l-miftâh. thk.
  59. Abdulhamîd el-Hendâvî. Beyrut: Mektebetu’l-Asriyyee, 2003.
  60. Şahin, Mehmet. “Öğretim Materyallerinin Öğrenme Öğretme Sürecindeki İşlevine İlişkin Öğretmen Görüşlerinin Analizi”. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23 (2015), 995-1012.
  61. Taberî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr b. Yezîd el-Âmülî et-. Câmiu’l-beyân ’an te’vîli âyi’l-Kurʾân. thk. Abdullah Muhsin et-Türkî. 26 Cilt. b.y.: Dâru Hecr, 1422.
  62. Tantâvî, Muhammed Seyyîd. et-Tefsîrul-vasît li’l-Kurânil-Kerîm. Kahire: Dâru’n-Nahḍâ, 1997.
  63. Tarhan, Nevzat. İnanç Psikolojisi. (stanbul: Timaş Yayınları, ts.
  64. Tatlı, Bekir. Şeytanın Hileleri ve Korunma Yolları Hakkında Bir Çalışma, Ç. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6/2(2006), 52-98.
  65. Timothy Alan, Floyd. “‘Din Derslerinde Öğrencileri Motive Etmek: Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisini Uygulamak’”. Adventist Eğitim Dergisi 83:2 (2021), 12-18.
  66. Yeişlyaprak, Binnur. Eğitim Psikolojisi. Ankara: Pegem Yayınları, 2018.
  67. Yıldırım, Adnan. “Din Eğitimi Açısından Namaz Alışkanlığının Kazandırılması ve Sürdürülmesi”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 11/3 (2011), 123-140. Zemahşerî, Ebü’l-Kâsım Mahmûd b. Ömer b. Muhammed el-Hârizmî ez-. el-Keşşâf an haKâʾiKı ġavâmiżi’t-tenzîl ve uyûni’l-eKâvîl fî vücûhi’t-teʾvîl. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-Arabî, 3. Basım, 1407.