Journals / Yalova Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 1

The Principle of Written Form and Witnees Evidence in Administrative Jurisdiction

İdari Yargılamada Yazılılık İlkesi ve Tanık Delili

Pages
111–129
Publication Date
2026-04-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Witness evidence should assist in establishing the truth as supplementary evidence alongside written evidence.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Due to the principle of written proceedings, which governs administrative jurisdiction law, and the fact that the code lacks specific provisions for witness evidence, such evidence is not relied upon in practice.
📊
Key Findings & Data:In legal scholarship, however, it is argued that this form of evidence should also be accepted in administrative jurisdiction law.
💡
Conclusion & Impact:Witness evidence should assist in establishing the truth as supplementary evidence alongside written evidence.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İdari Yargılama Hukuku · Tanık Delili · Adil Yargılanma

Abstract

Due to the principle of written proceedings, which governs administrative jurisdiction law, and the fact that the code lacks specific provisions for witness evidence, such evidence is not relied upon in practice. In legal scholarship, however, it is argued that this form of evidence should also be accepted in administrative jurisdiction law. As there is no explicit provision in positive law, the hearing of witnesses requires a legislative amendment or a decision consolidating case law within the framework of universal principles of law. As a recent ruling, the reasoning of the European Court of Human Rights’ decision in Dilek GENÇ v. Türkiye is of particular significance in this regard. To ensure the right to a fair trial and to effective trials, the hearing of witnesses should be permitted in administrative jurisdiction; however, this permission should not be unlimited. Indeed, where the administrative procedure is based on an event or in disputes arising from an administrative act, there appears to be a need for witness evidence. However, rather than focusing on the nature of the case or whether it arises from an event or act, consideration should be given to whether the written documents addressing the point of disagreement between the parties clarify the matter. In administrative cases, if the existing information and documents do not clarify the dispute between the parties, witnesses must be heard. Witness evidence should assist in establishing the truth as supplementary evidence alongside written evidence.

Özet

İdari yargılama hukukuna hâkim olan yazılılık ilkesi ve kanunda tanık deliline yer verilmemesi sebepleriyle uygulamada tanık deliline başvurulmamaktadır. Öğretide ise bu delilin idari yargılama hukukunda da kabul edilmesi gerektiği savunulmaktadır. Pozitif hukukta açık bir düzenleme olmadığından ancak kanun değişikliğiyle veya hukukun evrensel ilkeleri çerçevesinde bir içtihadı birleştirme kararı ile tanık dinleme mümkün olabilecektir. Güncel bir karar olarak AİHM’in Dilek GENÇ/Türkiye kararının konuya dair gerekçeleri önem taşımaktadır. Adil yargılanma hakkı bakımından ve etkin bir yargılamanın gerçekleştirilebilmesi için idari yargıda tanık dinleme kabul edilmelidir; ancak bu kabul, sınırsız olmamalıdır. Nitekim idari işlemin sebebi bir olaya dayandığında veya idari eylemden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, tanık deliline ihtiyaç duyulduğu görülmektedir. Bununla birlikte, davanın türünden veya olaydan/eylemden kaynaklanmasından ziyade davanın tarafları arasındaki anlaşmazlık noktasına yönelik yazılı belgelerin konuyu açıklığa kavuşturup kavuşturmadığına bakılmalıdır. İdari davalarda, mevcut bilgi ve belgeler, taraflar arasındaki uyuşmazlığı açıklığa kavuşturmuyorsa tanık dinlenmelidir. Tanık delili, yazılı delillerle birlikte tamamlayıcı delil olarak gerçeğin ortaya konmasına yardımcı olmalıdır.

🔖

Cite This Article

Saygan, M. S. (2026). The Principle of Written Form and Witnees Evidence in Administrative Jurisdiction. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 1, 111–129. https://doi.org/10.17828/yalovasosbil.1834051

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (65)

  1. Akıllıoğlu, Tekin. Yönetim Önünde Savunma Hakları. Ankara: Sevinç Matbaası, 1983.
  2. Akıncı, Müslüm. İdari Yargıda Adil Yargılanma Hakkı. Ankara: Turhan Kitabevi, 2008.
  3. Atkan, Mehmet Ali. İdari Yargılama Usulünün Özellikleri Açısından İspat ve Deliller. Diyarbakır: Dicle Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2010.
  4. Candan, Turgut. Açıklamalı İdari Yargılama Usulü Kanunu. Ankara: Adalet Yayınevi, 2011.
  5. Candan, Turgut. “Selçuk Hondu’ya Sorulan Sorular ve Yanıtları”. I. Ulusal İdare Hukuku Kongresi Birinci Kitap İdari Yargı. 289-294. Ankara: Danıştay Yayınları, 1990.
  6. Centel, Nur - Zafer, Hamide. Ceza Muhakemesi Hukuku. İstanbul: Beta Basım, 2022.
  7. Ceylan, Mahmut. İdari Yargıya Hâkim Olan İlkeler. İstanbul: On İki Levha Yayınları, 2017.
  8. Ceylan, Mahmut. “İdari Yargıda Delil Serbestisi ve Sınırları”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 8/16 (Aralık 2018), 325-341. https://izlik.org/JA64HY52HM
  9. Coşkun, Sabri - Karyağdı, Müjgan. İdari Yargılama Usulü. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2001.
  10. Çağlayan, Ramazan. İdari Yargılama Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2022.
  11. Çağlayan, Ramazan. “İdari Yargılama Usulünde Tanık Delilinin Yeri”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11/3-4 (Aralık 2003), 195-206. https://izlik.org/JA59YG74HE
  12. Çebi Buğdaycı, Melike Özge. “İdari Yargılama Usulünde Keşif Delili”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29/1 (Mart 2021), 1-45. https://doi.org/10.15337/suhfd.798521
  13. Çelik, Yüksel. Türk Vergi Hukukunda Denetim Yolları ve Hukuka Aykırı Deliller. Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2017.
  14. Çınarlı, Serkan - Azak, Kerim. “Danıştay Kararları Işığında İdari Yargıda Disiplin Cezalarının İptali Davalarında Tanık Delili Sorunu”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29/1 (Mart 2021), 509-535. https://doi.org/10.15337/suhfd.842084
  15. Dursun, Hasan. “İdari Yargıda Tanığa ve Tanıklığa Yer Verilmesi Bir Zorunluluktur”. Terazi Aylık Hukuk Dergisi 3/28 (Aralık 2008), 85-102. https://www.jurix.com.tr/article/471?u=0&c=0
  16. Ergün, Çağdaş Evrim. “Vergi Yargılamasında Re’sen Araştırma İlkesi”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 55/2 (Eylül 2006), 65-89. https://doi.org/10.1501/Hukfak_0000000354
  17. Eroğlu, Hamza. İdare Hukuku. Ankara: Turhan Kitabevi, 1985.
  18. Ersöz, Ahmet Kürşat. “İdari Yargılama Usulünde Tanıklık”. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 5/1 (Haziran 2015), 31-48. https://www.jurix.com.tr/article/4122?u=0&c=0
  19. Görür, Hamit. Adil Yargılanma ve İdari Yargıda Görünümü. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2010.
  20. Gözler, Kemal. İdare Hukuku. 1 Cilt. Bursa: Ekin Kitabevi, 2003.
  21. Göztaş, Kenan. İdari Yargıda İspat. İstanbul: İstanbul Kültür Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2011.
  22. Gözübüyük, Ahmet Şeref. Yönetsel Yargı, Ankara: Turhan Kitabevi, 2009.
  23. Gözübüyük, Ahmet Şeref - Tan, Turgut. İdare Hukuku Genel Esaslar. 1 Cilt. Ankara: Turhan Kitabevi, 1998.
  24. Gözübüyük, Ahmet Şeref - Tan, Turgut. İdare Hukuku İdari Yargılama Hukuku. 2 Cilt. Ankara: Turhan Kitabevi, 2012.
  25. Gülcü, Bilge Burhanettin. “Soruşturma Evresinin Tanımı, İşlevi, Özellikleri, Ülkemizdeki Tarihçesi”. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal 10/1 (Şubat 2024), 89-101. https://izlik.org/JA45UZ33WE
  26. Günday, Metin. İdare Hukuku. Ankara: İmaj Yayıncılık, 2015.
  27. Güvez, Adem. “İdari Yargılama Hukukunda Tanık Delili”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29/3 (Eylül 2021), 2087-2130. https://doi.org/10.15337/suhfd.929331
  28. Hondu, Selçuk. “İdari Yargılama Usulünde Tanık”. I. Ulusal İdare Hukuku Kongresi Birinci Kitap İdari Yargı. 263-268 (bölüm yazarının sorulara cevapları 289-294). Ankara: Danıştay Yayınları, 1990.
  29. Hondu, Selçuk. “İdari Yargılama Usulünde Deliller ve Şahit”. Yargısal Korunma. İl Han Özay. 208-222. İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım, 2001.
  30. İnceoğlu, Sibel. İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararlarında Adil Yargılanma Hakkı. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım, 2005.
  31. Kabasakal, Yavuz. İdari Yargılama Usulü Hukukunda Kanıtlama Yöntem ve Araçları. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007.
  32. Kalabalık, Halil. İdari Yargılama Usulü Hukuku. Konya: Sayram Yayınları, 2016.
  33. Kaplan, Gürsel. “İdari Yargılama Hukukunda Sözlülük Usulü ve Tanık Dinlenebilmesi Hakkında Kısa Bir Değerlendirme”. İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 13/1 (Ocak 2014), 33-46. https://www.idare.gen.tr/kaplan-tanik.pdf
  34. Karakuş, Zehra. İdari Yargıda Hukuk Muhakemeleri Kanununun Uygulanması. Ankara: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2011.
  35. Karavelioğlu, Celal. Açıklamalı, İçtihatlı ve İstinaf Kurumuyla İdari Yargılama Usulü Kanunu. Ankara: Adalet Yayınevi, 2016.
  36. Kilit, Birgül. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun İdari Yargıda Farklılaşarak Uygulanması. İstanbul: Galatasaray Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2010.
  37. Kuru, Baki vd. Medeni Usul Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 2007.
  38. Onar, Sıddık Sami. İdare Hukukunun Umumî Esasları. 3 Cilt. İstanbul: İsmail Akgün Matbaası, 1966.
  39. Özay, İl Han. Günışığında Yönetim. İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım, 1986.
  40. Öztoprak, Sezin. “Yargı Kararları Işığında İdari Yargılama Usulünde Tanık”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23/2 (Kasım 2021), 1363-1404. https://doi.org/10.33717/deuhfd.998237
  41. Parlak, Bayram. İdari Yargıda İspat ve İspata Yarayan Araçlar. Ankara: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2006.
  42. Sarıaslan, Osman. “Bireysel Başvuru Süreciyle Değişen Yargısal Paradigma ve Adil Yargılanma Hakkı Ekseninde İdari Yargıda Re’sen Araştırma İlkesi”. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 6/12 (Aralık 2018), 647-692. https://doi.org/10.18771/mdergi.496996
  43. Sınmaz, Emin. “İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 31. Maddesi ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na Yapılan Yollamaların Yol Açtığı Sorunlar ve Usul Hükümlerinin İdari Yargıya Özgülenmesi”. Danıştay ve İdari Yargı Günü Sempozyumu 155. Yıl. 385-400. Ankara: Danıştay Yayınları, 2023.
  44. Soylu, Ahmet Cemil. İdarenin Gıda Güvenliğine İlişkin Faaliyetleri. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2023.
  45. Sunay, Süheyla Şenlen. İdari Yargılama Usulüne Hâkim Olan İlkeler Karşısında İsbat ve Delil Hususları. İstanbul: Kazancı Hukuk Yayınları, 1997.
  46. Türkoğlu Üstün, Kâmile. İdari Yargılama Usulüne Hâkim Olan İlkeler. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2019.
  47. Yasin, Melikşah. İdari Yargılama Usulünde İspat. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2015.
  48. Yenice, Kazım - Esin, Yüksel. İdari Yargılama Usulü. Ankara: Arısan Matbaacılık, 1983.
  49. Yıldırım, Turan. İdari Yargı. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım, 2010.
  50. Yılmaz, Dilşat. “Usul Ekonomisi İlkesi Çerçevesinde Türk İdari Yargılama Usulünde Sözlülük İlkesine İlişkin Bazı Değerlendirmeler”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23/2 (Nisan 2019), 267-320. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.585054
  51. Zabunoğlu, Yahya Kazım. İdare Hukuku. 2 Cilt. Ankara: Yetkin Yayınları, 2012.
  52. Zabunoğlu, Yahya Kazım. “İdari Yargılama Usulü: Genel İlkeler ve Pozitif Düzenlemeler”. İdari Yargıda Son Gelişmeler Sempozyumu. 87-101. Ankara: Danıştay Tasnif ve Yayın Bürosu Yayınları, 1982.
  53. AYM, Anayasa Mahkemesi. Bireysel başvuru: 2013/6428 (26 Haziran 2014). https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/BB/2013/6428
  54. AİHM, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 2. Bölüm. K. 74601/14 ve 78295/14 (21 Ocak 2025). (Türkçe çevirisinin telif hakkı, Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı’na aittir.) https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-243020
  55. AİHM, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 2. Bölüm. K. 55853/00 (8 Şubat 2005). https://hudoc.echr.coe.int/fre?i=001-68178
  56. AİHM, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 5. Bölüm. K. 56422/09 (18 Temmuz 2013). https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-122429
  57. Danıştay, Danıştay 9. Dairesi. K. 1973/1977 (16 Ekim 1973). https://www.danistay.gov.tr/assets/pdf/yayinlar/dergi/2021-02-24-11-18-3417748.pdf
  58. Danıştay, Danıştay 10. Dairesi. K. 1976/2025 (14 Ekim 1976). https://www.danistay.gov.tr/assets/pdf/yayinlar/dergi/2021-03-11-09-58-2489468.pdf
  59. Danıştay, Danıştay 8. Dairesi. K.1977/5453 (19 Ekim 1977). https://www.danistay.gov.tr/assets/pdf/yayinlar/dergi/2021-02-24-11-32-8915364.pdf
  60. Danıştay, Danıştay 4. Dairesi. K. 1985/2971 (18 Kasım 1985). https://www.danistay.gov.tr/assets/pdf/yayinlar/dergi/2021-02-24-02-45-0275891.pdf
  61. Danıştay, Danıştay 3. Dairesi. K. 1986/2706 (24 Aralık 1986). https://www.danistay.gov.tr/assets/pdf/yayinlar/dergi/2021-02-24-02-37-8986021.pdf
  62. Danıştay, Danıştay 3. Dairesi. K. 1990/3569 (25 Aralık 1990). https://www.danistay.gov.tr/assets/pdf/yayinlar/dergi/2021-02-24-02-08-5783006.pdf
  63. Danıştay, Danıştay 5. Dairesi. K. 2021/3796 (17 Kasım 2021). (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun E.2022/1175 K. 2022/2973 (19 Ekim 2022) sayılı kararı içinde) https://www.sonkarar.com/kararlar/danistay-idare-dava-daireleri-kurulu-2022-1175-esas-2022-2973-karari-38077eb0-db81-54a0-891a-5a8e284e9cdd
  64. Danıştay, Danıştay 8. Dairesi. K. 2004/917 (25 Şubat 2004). https://mevzuat.sinerjias.com.tr
  65. Danıştay, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu. K. 2020/1856 (14 Ekim 2020). https://mevzuat.sinerjias.com.tr