Journals / Vankulu Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2026 / Sayı: 13

Bahtiyâr-nâme Kullanılan Deyimlerin Öge Kullanımı ve Kelime Gruplarına Göre Sınıflandırılması

Veysi Sevinçli(IĞDIR ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ)0000-0002-2069-7138
Pages
1–24
Publication Date
2024-07-04
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Kelime gruplarıyla kullanılışları bakımından ise deyimlere; isim tamlaması, sıfat tamlaması, isnat grubu, edat grubu ve tekrar grubu gibi kalıplarda tesadüf edilmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bahtiyâr-nâme, dil açısından Eski Anadolu Türkçesi özelliklerini gösterse de içerisinde barındırdığı pek çok Arapça ve Farsça kelimenin varlığı sebebi ve de Pir Mahmûd’un bir dîvân şâiri olarak gösterilmesi, eserin bir divan şiiri olarak kabul edilmesine yol açmıştır.
📊
Key Findings & Data:Ögelerle kullanımına göre deyimlerde, nesne + fiil bağlantısıyla (99), yer tamlayıcısı + fiil bağlantısıyla (59), özne + fiil (26) ve zarf + fiil bağlantısıyla kurulanlar (26) sayısal fazlalıklarıyla dikkat çekmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Kelime gruplarıyla kullanılışları bakımından ise deyimlere; isim tamlaması, sıfat tamlaması, isnat grubu, edat grubu ve tekrar grubu gibi kalıplarda tesadüf edilmektedir.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Pîr Mahmûd · Bahtiyâr-nâme · cümle ögesi

Özet

Bahtiyâr-nâme, dil açısından Eski Anadolu Türkçesi özelliklerini gösterse de içerisinde barındırdığı pek çok Arapça ve Farsça kelimenin varlığı sebebi ve de Pir Mahmûd’un bir dîvân şâiri olarak gösterilmesi, eserin bir divan şiiri olarak kabul edilmesine yol açmıştır. Ancak belli başlı eserlerde onun bir divan şairi olduğuna dair herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. Manzûm olan söz konusu eserin bugüne kadar tek nüshası dışında başka bir nüshasına ulaşmak mümkün olmamıştır. Bahtiyâr-nâme’nin, içinde barındırdığı birçok özelliğinin yanında; dikkati çeken hususiyetlerinden biri de zengin bir deyim varlığına sahip olmasıdır. Bu çalışmada söz konusu eserde yer alan deyimler, detaylı bir şekilde ele alınmış ve bunlar ögeler ve kelime gruplarıyla kullanılışlarına göre olmak üzere başlıca iki ana başlıkta toplanmıştır. Ögelerle kullanımına göre deyimlerde, nesne + fiil bağlantısıyla (99), yer tamlayıcısı + fiil bağlantısıyla (59), özne + fiil (26) ve zarf + fiil bağlantısıyla kurulanlar (26) sayısal fazlalıklarıyla dikkat çekmektedir. Kelime gruplarıyla kullanılışları bakımından ise deyimlere; isim tamlaması, sıfat tamlaması, isnat grubu, edat grubu ve tekrar grubu gibi kalıplarda tesadüf edilmektedir.

🔖

Cite This Article

Sevinçli, V., Akman, H. (2024). Bahtiyâr-nâme Kullanılan Deyimlerin Öge Kullanımı ve Kelime Gruplarına Göre Sınıflandırılması. Vankulu Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı: 13, 1–24. https://doi.org/10.55089/yyuvasad.1488855

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. Aksan, D. (2014). Anadilimizn söz denizinde. Bilgi Yayınevi.
  2. Aksoy, Ö. A. (2017). Atasözleri ve deyimler sözlüğü 2. İnkılâp Kitabevi.
  3. Cin, A. (2013). Süheyl ü Nev-bahâr (Kenzü’l-bedayi). Eğitim Kitabevi.
  4. Hatiboğlu, V. (1978). Dilbilgisi terimleri sözlüğü. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları.
  5. Hengirmen, M. (2011). Deyimler sözlüğü. Engin Yayınevi.
  6. Karaağaç, G. (2022). Dilbilimi terimleri sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  7. Korkmaz, Z. (2017). Dil bilgisi terimleri sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  8. Sevinçli, V. (1992). Bahtiyarname (metin-sözlük). [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  9. Sevinçli, V. (2020). Kuzey Van Gölü yöresi ağızlarında deyimler (Adilcevaz - Ahlat - Tatvan - Erciş). M. Akkuş (Ed.), Atasözleri ve deyimler üzerine incelemeler (s. 127-154) içinde. Akçağ Yayınları.
  10. Topaloğlu, A. (2019). Karşılaştırmalı dilbilgisi terimleri sözlüğü. Dergâh Yayınları.
  11. Parlatır, İ. (2010). Deyimler. Yargı Yayınevi.