AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe article highlights how education functioned as both a political instrument and a contested cultural field in the late Ottoman Empire through the lens of Mardin.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This article examines the transformation of educational institutions in the Ottoman district of Mardin during the 19th century and early 20th century, with a particular focus on the Tanzimat and Hamidian periods. Drawing upon archival records, provincial yearbooks, and surviving architectural examples, the study explores how education became a strategic tool in the Ottoman Empire’s effort to centralise authority and cultivate loyalty among its diverse provincial populations. The establishment of modern state schools such as ibtidâî, rüşdiye, and idâdî, alongside teacher training colleges, reflected the central government’s intention to standardise education and produce a new class of civil servants. At the same time, traditional institutions such as madrasas and sıbyan mektebs continued to operate, illustrating a layered educational landscape where classical Islamic learning coexisted with modern bureaucratic goals. The article also considers the role of minority and missionary schools, particularly those of the Armenian, Chaldean and Syriac communities, as well as the Capuchin Catholic and American Protestant missionaries, and their interactions with state policy. The article highlights how education functioned as both a political instrument and a contested cultural field in the late Ottoman Empire through the lens of Mardin.
Özet
Bu makale, 19. Yüzyılda ve 20. Yüzyıl başlarında, Tanzimat ve II. Abdülhamid dönemlerine odaklanarak Osmanlı sancağı Mardin’deki eğitim kurumlarının dönüşümünü incelemektedir. Arşiv belgeleri, salnameler ve günümüze ulaşan mimari örnekler ışığında, eğitimin Osmanlı Devleti’nin taşrada otoriteyi merkezileştirme ve farklı toplumsal gruplar arasında sadakat geliştirme çabasında nasıl stratejik bir araç haline geldiği ele alınmaktadır. İbtidâî, rüşdiye ve idâdî gibi modern devlet okullarının ve öğretmen okullarının kurulması, merkezin eğitimi standartlaştırma ve yeni bir memur sınıfı yetiştirme niyetini yansıtmaktadır. Bununla birlikte, medrese ve sıbyan mektebi gibi geleneksel kurumların da varlığını sürdürmesi, klasik İslami eğitimin modern bürokratik hedeflerle iç içe geçtiği çok katmanlı bir eğitim manzarasına işaret etmektedir. Makale ayrıca, Mardin’deki Ermeni, Keldani ve Süryani cemaatlerine ait azınlık ve Kapuçin Katolik ve Amerikan Protestanlarının açtıkları misyoner okullarını ve bu okulların devlet politikalarıyla olan ilişkilerini de değerlendirmektedir. Mardin örneği üzerinden, geç Osmanlı döneminde eğitimin hem bir siyasi araç hem de müzakereye açık kültürel bir alan olarak işlev gördüğü ortaya konmaktadır.