AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn conclusion, postgraduate thesis production in tafsir has effectively fulfilled a teaching function in Turkey, yet there is a pressing need for simultaneous reinforcement in in-depth research, technical specialization, title/method standardization, and global engagement.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study examines postgraduate theses in the field of Qur’anic exegesis (tafsir) completed in Turkey between 2010 and 2025 through a comprehensive dataset. A total of 1,647 theses were evaluated: 75.8% master’s (1,249) and 24.2% doctoral (398). The production curve peaked in 2019 (239 theses) and maintained a high band between 2021 and 2024 with an annual average of 140–153 theses. In terms of institutional distribution, Marmara (186), Ankara (183), and Necmettin Erbakan (160) universities lead, followed by Erciyes, Dicle, Istanbul, Dokuz Eylül, Harran, Fırat, and Sakarya, indicating nationwide coverage. A title-based classification yielded nine clusters: Thematic Tafsir (18.2%), Surah Tafsir (10.4%), Conceptual/Semantic (8.5%), History of Tafsir (11.2%), Methodology of Tafsir (5.8%), History of the Qur’an (2.1%), Translation/Meāl (2.0%), Critical Edition (3.2%), and Qira’at (0.7%). Findings highlight the dominance of text-centered approaches (theme, surah, concept) while technical areas remain quantitatively limited yet strategically significant. The study also shows that the widespread use of the title pattern “In the Qur’an … / According to the Qur’an …” produces methodological opacity; instead, research method, scope, and corpus should be explicitly stated from the outset. Methodological shortcomings are summarized under four headings: (i) building technical skills (paleography, qira’at/variant analysis, critical edition), (ii) transparency in research design, (iii) expansion of inter-institutional collaboration, and (iv) complementing quantitative indicators with qualitative metrics. For internationalization, the study recommends moving beyond mere translation by adopting multilingual keywords, structured abstracts, open science principles, collaborative authorship, and standardized indexing practices. In conclusion, postgraduate thesis production in tafsir has effectively fulfilled a teaching function in Turkey, yet there is a pressing need for simultaneous reinforcement in in-depth research, technical specialization, title/method standardization, and global engagement.
Özet
Bu çalışma, 2010–2025 arasında Türkiye’de tefsir anabilim dalında yapılan lisansüstü tezleri kapsamlı bir veri seti üzerinden incelemektedir. Toplam 1.647 tez değerlendirilmiştir: bunların %75,8’i yüksek lisans (1.249) ve %24,2’si doktora (398) düzeyindedir. Üretim eğrisi 2019’da zirveye ulaşmış (239 tez); 2021–2024 arasında ise yılda ortalama 140–153 tez ile yüksek bir bant korunmuştur. Kurumsal dağılımda Marmara (186), Ankara (183) ve Necmettin Erbakan (160) üniversiteleri başı çekmekte; Erciyes, Dicle, İstanbul, Dokuz Eylül, Harran, Fırat ve Sakarya gibi fakültelerle üretim ülke geneline yayılmaktadır. Başlık temelli sınıflamada dokuz küme öne çıkmaktadır: Konulu Tefsir (%18,2), Sûre Tefsiri (%10,4), Kavram/Semantik (%8,5), Tefsir Tarihi (%11,2), Tefsir Usûlü (%5,8), Kur’an Tarihi (%2,1), Tercüme/Meal (%2,0), Tahkik/Edisyon (%3,2), Kıraat (%0,7). Bulgular, metin-merkezli damarların (konu, sûre, kavram) baskın olduğunu; teknik sahaların ise sınırlı fakat stratejik önem taşıdığını göstermektedir. Çalışma, başlıklarda yaygın “Kur’ân’da … / Kur’ân’a göre …” kalıbının yöntemsel belirsizlik ürettiğini; bunun yerine yöntemin, kapsamın ve kullanılan korpusun baştan açıkça belirtilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Yöntemsel eksiklikler dört başlıkta özetlenmiştir: (i) teknik beceri inşası (paleografi, kıraat analizi, edisyon-kritik), (ii) araştırma tasarımında şeffaflık, (iii) kurumlar arası işbirliğinin genişletilmesi, (iv) nicel göstergelerin nitel metriklerle desteklenmesi. Uluslararasılaşmada dilsel çevirinin ötesine geçilerek çok dilli anahtar kelimeler, yapılandırılmış özetler, açık bilim ilkeleri, ortak yazım ve dizinleme standartları önerilmektedir. Sonuç olarak, Türkiye’de tefsir alanında lisansüstü tez üretimi güçlü bir öğretim işlevi görmüş; ancak derinlemesine araştırma, teknik uzmanlaşma, başlık/yöntem standardizasyonu ve küresel etkileşim konularında eş zamanlı güçlendirmelere ihtiyaç olduğu ortaya çıkmıştır.