AI Summary & Key Takeaways
AI InsightBy revealing the multidimensional nature of vulnerability, this study aims to provide a general conceptual framework for disaster risk reduction policies.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study is based on a descriptive literature review addressing the concept of vulnerability, which occupies an important place in disaster studies literature. Vulnerability studies, which developed through criticisms of hazard-oriented approaches since the 1970s, have gradually become a major framework for understanding disaster risk. The study first examines the development of the concept of vulnerability within disaster research literature and then discusses its main definitions and core components. In this context, the components of exposure, susceptibility, coping capacity, and adaptive capacity are explained. The study further addresses the socio-economic, physical/spatial, environmental, and institutional dimensions of vulnerability, while also examining major conceptual models such as the Pressure and Release (PAR) Model, the BBC Framework, the MOVE Model, and the Social Vulnerability Index (SoVI). Finally, indicator-based approaches developed for the measurement of vulnerability are discussed. By revealing the multidimensional nature of vulnerability, this study aims to provide a general conceptual framework for disaster risk reduction policies.
Özet
Bu çalışma, afet araştırmaları literatüründe önemli bir yere sahip olan kırılganlık kavramını ele alan literatür temelli betimsel bir incelemeye dayanmaktadır. 1970’li yıllardan itibaren tehlike odaklı yaklaşımlara yönelik eleştirilerle gelişen kırılganlık çalışmaları, günümüzde afet riskinin anlaşılmasında önemli bir çerçeve hâline gelmiştir. Çalışmada, kırılganlık kavramının afet araştırmaları literatüründeki gelişimi ele alınmakta, ardından kavramın temel tanımları ve bileşenlerine yer verilmektedir. Maruziyet, zarar görme eğilimi, başa çıkma kapasitesi ve uyum kapasitesi bileşenleri açıklanmaktadır. Çalışmanın devamında kırılganlığın sosyo-ekonomik, fiziksel/mekânsal, çevresel ve kurumsal boyutlarına değinilmekte; PAR Modeli, BBC Çerçevesi, MOVE Modeli ve Sosyal Kırılganlık Modeli (SoVI) gibi başlıca kavramsal modeller ele alınmaktadır. Son olarak kırılganlığın ölçülmesine yönelik gösterge temelli yaklaşımlara yer verilmektedir. Bu çalışma, kırılganlık kavramının çok boyutlu yapısını ortaya koyarak afet riski azaltma politikalarına yönelik genel bir kavramsal çerçeve sunmayı amaçlamaktadır.