AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings indicate that the rational critiques of Akhundzade, the educational initiatives of Zardabi, and Huseynzade’s conceptual framework linking national identity with modernisation point to the development of a form of modernity grounded in local conditions.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study examines the emergence of modernist thought in Azerbaijan between 1880 and 1920 within the context of the period’s political conditions and intellectual debates. Developing under the rule of Tsarist Russia, this process is approached as a setting in which social transformations gave rise to new forms of intellectual inquiry. The research aims to show that Azerbaijani intellectuals understood modernisation not as a model imported from the West, but as a concept reinterpreted through their own historical experiences and cultural references. The analysis focuses on the ideas and activities of Mirza Fatali Akhundzade, Hasan bey Zardabi, and Ali bey Huseynzade. Historical documents, periodicals, and intellectual texts are examined using qualitative methods. The findings indicate that the rational critiques of Akhundzade, the educational initiatives of Zardabi, and Huseynzade’s conceptual framework linking national identity with modernisation point to the development of a form of modernity grounded in local conditions. This perspective suggests that modernisation does not follow a single, uniform trajectory.
Özet
Bu çalışma, 1880–1920 yılları arasında Azerbaycan’da ortaya çıkan modernleşme düşüncesini dönemin siyasal koşulları ve entelektüel tartışmaları çerçevesinde incelemektedir. Çarlık Rusyası yönetimi altında gelişen bu süreç, toplumsal dönüşümlerin düşünce dünyasında yeni arayışlar doğurduğu bir bağlamda ele alınmaktadır. Araştırma, Azerbaycanlı aydınların modernleşmeyi Batı’dan aktarılmış bir model olarak değil, kendi tarihsel deneyimleri ve kültürel referanslarıyla yeniden yorumladıklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. İnceleme, Mirza Fethali Ahundzade, Hasan Bey Zerdabi ve Ali Bey Hüseyinzade’nin fikirleri ve faaliyetleri üzerinden yürütülmüştür. Tarihsel belgeler, süreli yayınlar ve düşünsel metinler nitel yöntemlerle analiz edilmiştir. Bulgular, Ahundzade’nin akılcı eleştirileri, Zerdabi’nin maarifçi çabaları ve Hüseyinzade’nin millî kimlik ile çağdaşlaşma arasında kurduğu düşünsel çerçeve aracılığıyla, yerel koşullara dayanan özgün bir modernleşme anlayışının geliştiğini göstermektedir. Bu çerçeve, modernleşmenin tek tip bir ilerleme süreci olmadığını düşündürmektedir.