AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings reveal that certain place names, geographical and climatic characteristics, and economic and sociocultural features of Kahramanmaraş are reflected in the joke and play a significant role in its formation.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The joke is a genre that reflects the sociocultural structure of the society in which it emerges, can be reshaped according to the narrative context, and enables effective communication of intended messages. This study examines the images, functions, and codes in the joke titled Hiç Doyacağı Yokmuş, identified in Kahramanmaraş, at the narrative level. The study employs two main approaches: Jakobson’s theory of language functions and the functional theory of folklore. These approaches were chosen because of the joke genre's function in everyday language and communication. The study has an interdisciplinary character in terms of its methodology and theoretical framework. The findings reveal that certain place names, geographical and climatic characteristics, and economic and sociocultural features of Kahramanmaraş are reflected in the joke and play a significant role in its formation. The widespread local use of the name Ökkeş, derived from Hz. Ukkaşe, is also reflected in the text. Drawing on Malinowski’s theory of basic needs and cultural responses, the study also examines how elements such as tarhana and kömbe function as cultural codes. The study emphasizes the joke genre's functionality and the importance of combining language functions with genre-specific functions.
Özet
Fıkra, içinde bulunduğu toplumun sosyokültürel yapısına dair zengin unsurlar bulunduran, anlatıldığı ortama göre yeniden şekillenebilen ve verilmek istenen mesajlarda etkili iletişim sağlayan bir türdür. Bu çalışmada, Kahramanmaraş’ta tespit edilen Hiç Doyacağı Yokmuş adlı bir fıkra metnindeki imgeler, işlevler ve kodlar anlatı düzlemi bağlamında incelenmiştir. İnceleme yapılırken temelde iki yöntemden yararlanılmıştır. Bunlar Jakobson’un dilin işlevleri kuramı ve işlevsel halk bilimi kuramıdır. Bu iki kuramın temel alınmasının sebebi fıkra türünün günlük konuşma dilindeki işlerliği ve işlevselliğidir. Sözlü tarihin bakış açısıyla fıkranın metinleşme sürecindeki aşamalar dikkate alınmıştır. İzlenen yol ve yararlanılan yaklaşımlar bağlamında bu makalenin disiplinler arası kabul edilebilecek bir tarafı olduğu düşünülmektedir. Çalışma sonucunda Kahramanmaraş’taki bazı yer adlarının, Kahramanmaraş’ın coğrafyasının, ikliminin, ekonomik ve sosyokültürel özelliklerinin fıkralara yansıdığı, hatta bunların fıkranın oluşumunda başat unsurlar olduğu tespit edilmiştir. Hz. Ukkaşe’nin adının bölgede Ökkeş biçiminde yaygın olarak kullanımının fıkra metnine yansıdığı görülmüştür. Makalede, Malinowski’nin temel ihtiyaçlar ve kültürel tepkileri bağlamında, fıkra metninde yer alan kent imgesi durumuna gelmiş tarhana ve kömbe gibi öğelerin metinde nasıl kod olarak kullanıldığı irdelenmiştir. Bu makale ile fıkra türünün işlevselliğine dikkat çekilmiş, işlevsel yaklaşımlarda dilin işlevlerini ilgili türün işlevleriyle sentezlemenin önemi vurgulanmış ve fıkra metni üzerinden bir toplumun kültürel unsurları ve değerleri tespit edilmiştir.