Journals / Tarih ve Günce / 2026 / Sayı: 19

Highway Policy Implemented During the Democrat Party Era: The Çanakkale Example

Demokrat Parti Döneminde Uygulanan Karayolu Politikası: Çanakkale Örneği

Hilal Yıldırım(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ)0009-0008-3787-6600
Pages
243–267
Publication Date
2026-08-12
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Road construction projects in Çanakkale were influenced not only by the politicians of the era but also by the collaborative efforts and enthusiasm of provincial governors, mayors, village headmen (muhtars), and local villagers.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Transportation holds a significant place in society in military, economic, commercial, social, and cultural terms.
📊
Key Findings & Data:Following the transition to a multi-party system, the Democrat Party governments that came to power in 1950 resolutely continued highway construction efforts.
💡
Conclusion & Impact:Road construction projects in Çanakkale were influenced not only by the politicians of the era but also by the collaborative efforts and enthusiasm of provincial governors, mayors, village headmen (muhtars), and local villagers.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Çanakkale · Karayolları · Ulaşım

Abstract

Transportation holds a significant place in society in military, economic, commercial, social, and cultural terms. In the newly established Republic of Turkey, emphasis was placed on railways to expand transportation infrastructure, the lack of which had been acutely felt during the War of Independence. However, during World War II, the focus shifted toward highway construction due to military requirements, the relative ease of construction given the country's rugged terrain, and the perception of motor vehicles as a rapid means of transport. This growing interest intensified in the post-war era, aligning with the foreign policy of the United States. Following the transition to a multi-party system, the Democrat Party governments that came to power in 1950 resolutely continued highway construction efforts. In Çanakkale—where road development during the war years had prioritized defense—the Democrat Party administration saw a shift where economic and commercial objectives gradually superseded defense-oriented road construction. Given that the vast majority of Çanakkale’s population lived in villages at the time, and driven by the government's political agenda, there was a concerted, feverish effort to connect village roads to provincial roads. Road construction projects in Çanakkale were influenced not only by the politicians of the era but also by the collaborative efforts and enthusiasm of provincial governors, mayors, village headmen (muhtars), and local villagers.

Özet

Ulaşımın toplumda askeri, ekonomik, ticari, sosyal, kültürel anlamda büyük bir yeri vardır. Türkiye’de, Kurtuluş Savaşı yıllarında büyük eksikliği duyulan ulaşımı arttırmak için yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nde demiryollarına önem verilmiştir. Fakat II. Dünya Savaşı yıllarında gerek askeri alandaki ihtiyaç gerek ülkenin engebeli yapısına göre yapımının daha kolay olması gerekse motorlu taşıtın hızlı bir ulaşım aracı olarak görülmesi karayolu yapımının ön plana çıkmasına neden olmuştur. Artarak devam eden bu ilgi savaş sonrası şekillenen dünyada Amerika’nın dış politikasına uygun olarak daha da etkili hale gelmiştir. Çok partili hayata geçişin ardından 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti hükümetleri de karayolları yapımını kararlılıkla sürdürmüştür. Savaş yıllarında daha çok savunma amaçlı yollara önem verilen Çanakkale’de Demokrat Parti iktidarıyla birlikte savunma amaçlı yol yapımının yerini giderek iktisadi, ticari amaçlar almıştır. Bu dönemde Çanakkale halkının çok büyük bir kısmının köylerde yaşaması ve hükümetin siyasi politikaları nedeniyle daha çok köy yollarının il yollarına bağlanması için hummalı bir çalışma olduğu görülmüştür. Çanakkale’deki yol yapım çalışmalarında dönemin siyasetçilerinin etkisi olduğu gibi dönemin vali, belediye başkanı, muhtar ve köylülerin birlikte yürüttükleri çalışma ve heyecanın da katkısı olmuştur.

🔖

Cite This Article

Yıldırım, H. (2026). Highway Policy Implemented During the Democrat Party Era: The Çanakkale Example. Tarih ve Günce, Sayı: 19, 243–267. https://ajindex.com/articles/1548713

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (69)

  1. BCA., 30-18-1-2/4-37-20.
  2. BCA., 30-10-0-0/155-90-7.
  3. BCA., 30-10-0-0/155-90-13.
  4. BCA., 30-10-0-0/155-93-12.
  5. BCA., 30-18-1-2/90-36-6.
  6. BCA., 30-10-0-0/156.95.17.
  7. Çanakkale Belediye Meclis Kararları
  8. Resmî Gazete
  9. TBMM Tutanak Dergisi.
  10. “Bayramiç Etiler Yolundaki Muratlar Köprüsü yapıldı”, Demokrat Çanakkale, 18 Eylül 1959.
  11. “Belediye derdimiz”, Anafartalar, 4 Ocak 1955
  12. “Belediyenin dikkatine: Mehmetçik Bulvarı karanlıklar içinde”, Anafartalar, 5 Ocak 1956.
  13. “Belediyemizde İmar Faaliyetleri”, Çanakkale, 16 Ekim 1954.
  14. “Dün Memleketimiz Üç Muazzam Köprüye kavuştu”, Anafartalar, 27 Ocak 1955.
  15. “Halk Plajı Yapılıyor”, Kale, 6 Ocak 1958.
  16. “Harmanlık köprüsü hizmete girdi”, Çanakkale, 25 Aralık 1958.
  17. “İlimizde Bayındırlık faaliyetleri”, Çanakkale, 3 Ağustos 1945.
  18. “İlimizde Bayındırlık Faaliyetleri”, Çanakkale, 20 Eylül 1952.
  19. “İlimizde Bayındırlık İşleri”, Çanakkale, 26 Mayıs1951.
  20. “İlimizde Bayındırlık Faaliyetleri”, Çanakkale, 12 Temmuz 1952.
  21. “İlimizde Bayındırlık Faaliyetleri”, Çanakkale, 9 Ağustos 1952.
  22. “İl Genel Meclisinin 16 Ocak 1954 Tarihli Toplântısına Ait Tutanak Özetidir”, Çanakkale, 3 Temmuz 1954.
  23. “İl genel meclisinin 18 Aralık 1958 tarihli birinci toplântısına ait tutanak”, Çanakkale, 26 Şubat 1959.
  24. “İl ve Köy Yollarına Yardım”, Çanakkale, 7 Haziran 1952.
  25. “Köprü Hizmete girdi”, Kale, 30 Aralık 1958.
  26. “Lapseki-Biga Yolu Programa alındı”, Çanakkale, 31 Mayıs 1952.
  27. “Mebuslarımızdan Servet Sezgin'in basın toplântısı”, Çanakkale, 12 Ocak 1957.
  28. “Nafia Vekaetinin Takdirleri”, Çanakkale, 13 Kasım 1954.
  29. “Pınarbaşı, Ezine ve Gemedere Köprüleri”, Anafartalar, 29 Ocak 1955.
  30. “Pınarbaşı Ezine Gemedere köprüleri merasimle hizmete açıldı”, Çanakkale, 29 Ocak 1955.
  31. “Pınarbaşı-Geyikli yolu bir törenle hizmete açıldı/törene valimiz ve büyük bir köylü topluluğu iştirak etti”, Çanakkale, 5 Kasım 1955.
  32. Resmî Gazete, 12 Haziran 1929.
  33. Resmî Gazete, 16 Şubat 1950.
  34. “Saraycık’ta bir tören bu törene valimiz bir kısım aile müdürleri ve mahalli basın mümessilleri iştirak etti”, Çanakkale, 12 Şubat 1955.
  35. “Sel Götürdü”, Kale, 7 Ocak 1958.
  36. “Şehrimizin Yolları Kamyonları yutuyor”, Anafartalar, 6 Ocak 1955.
  37. “Truva Yolu Yapılacak”, Çanakkale, 27 Aralık 1952.
  38. “Valimizin Ankara Seyahati”, Çanakkale,17 Nisan 1954.
  39. “Valimizin Ankara Seyahatleri ve Mahalli Basın Toplântısı”, Çanakkale, 9 Temmuz 1955.
  40. “Valimizin köy gezileri, Köy yollarını incelediler”, Çanakkale, 3 Mayıs 1952.
  41. “Vali İhsan S. Çağlayangil ile merkez köy muhtarları arasında toplântı yapılmıştır”, Çanakkale, 9 Ocak 1954.
  42. “Valimizin Teftiş Gezileri”, Çanakkale, 27 Aralık 1952.
  43. “Valimizin Teftiş Gezileri”, Çanakkale, 4 Haziran 1955.
  44. “Valimizin teftiş gezileri”, Çanakkale, 20 Ağustos 1959.
  45. “Valimiz teftiş gezileri bu gezilerde 4 kaza ve 29 köy ziyaret edilmiştir”, Çanakkale, 13 Haziran 1957.
  46. “Vilayetimiz dahilinde 5 büyük köprü inşaatı ihaleye çıkarılıyor”, Çanakkale, 26 Ocak 1957.
  47. “Vilayetimizde imar faaliyetleri ve kalkınma hareketleri bu yıl geniş ölçüde bir plân tatbik edilmektedir”, Çanakkale, 26 Haziran 1954.
  48. “1957 ve 1958 yıllarında Geyikli Nahiye merkezinde ve köylerinde Nafia ve Maarif İşlerinde yapılan Tesisler”, Kale, 21 Ekim 1958.
  49. Albayrak, Mustafa. Türk Siyasi Tarihinde Demokrat Parti (1946-1960), Phoenix Yayınevi, 2004.
  50. Atabay, Mithat. Osmanlı’dan Günümüze Çanakkale Belediyesi Tarihi, Çanakkale Belediyesi, 2018.
  51. Erdoğan, İnce ve İsmail Hakkı Demircioğlu ve Serpil Seda Şimşek, editörler. Kuruluşundan Darbeye Demokrat Parti (1946-1960), Yeditepe Yayınevi, 2021.
  52. Ataç, Kuter. “Atatürk Döneminden Günümüze Hizmetler, Ulaştırma ve Bankacılık Sektörleri”, Atatürk’ten Günümüze Türkiye Ekonomisi, editör Bahaeddin Yediyıldız. Siyasal Kitabevi, 2001.
  53. Eroğul, Cem. Demokrat Parti Tarihi ve İdeolojisi, İmge Kitabevi, 2003.
  54. Mutlu, N. Yücel. Bayındırlık Bakanlığı Tarihi (8 Ekim 1848- 31 Aralık 2004). Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, 2005.
  55. Ok, Nurettin. Bayındırlıkta 50 Yıl. 1973.
  56. Özcan, Feridun Cemil. “Ellili Yıllarda Türkiye Ekonomisi”, Türkiye’nin 1950’li Yılları, haz. Mete Kaan Kaynar. İletişim Yayınları, 2019.
  57. Özdemir Tiryaki, Nuray. “Cumhuriyetin 100 Yılında Türkiye’de Karayolu Politikası”, Avrasya Uluslararası Araştırma Dergisi, Özel Sayı, (2023): 222-244.
  58. Şeyhanlıoğlu, Hüseyin. Türk Siyasal Muhafazakarlığının Kurumsallaşması ve Demokrat Parti, Kadim Yayınları, 2011.
  59. Polatoğlu, Mehmet Gökhan. “Demokrat Parti Dönemi Demiryolu Politikası (1950-1960)”, Mavi Atlas, 9(1) (2021): 215-231.
  60. Turan, Şerafettin. Çağdaşlık Yolunda Yeni Türkiye (14 Mayıs 1950-27 Mayıs 1960) Türk Devrim Tarihi, cilt 4-2, Bilgi Yayınevi, 1999.
  61. Yıldırım, İsmail. Cumhuriyet Döneminde Demiryolları (1923-1950). Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi, 2001.
  62. Yıldırmaz, Sinan. “Köylüler ve Kentliler: Ellili Yılların Dönüşen Yeni Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Coğrafyası”, Türkiye’nin 1950’li Yılları, haz. Mete Kaan Kaynar. (İletişim Yayınları, 2019).
  63. Yücel, Serhan. Demokrat Parti, Ülke Kitapları, 2001.
  64. As, Efdal. “Cumhuriyet Dönemi Ulaşım Politikaları (1923-1960)”, Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, 2006.
  65. Mete, Ömer. “Demokrat Parti Dönemi Bayındırlık Politikaları”, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2023.
  66. Özdemir, Nuray. “Cumhuriyet Dönemi Karayolu Politikası (1923-1960)”, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2006.
  67. Atabay, Mithat. “Kumkale-Halileli Yolunu 1953 yılında Köy halkı yapmıştı” Çanakkale Travel, 24 Mayıs 2026 tarihinde erişildi. https://www.canakkaletravel.com/yazi/kumkale-halileli-yolunu-1953-yilinda-koy-halki-yapmisti.html.
  68. “Seyir ve Taşımalar”, 23 Haziran 2026 tarihinde erişildi https://www.kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/Otoyollar/Otoyollar.aspx.
  69. “Kurumsal Tarihçe”, 23 Haziran 2026 erişildi, https://www.kgm.gov.tr/sayfalar/kgm/sitetr/kurumsal/tarihce.aspx.