AI Summary & Key Takeaways
AI InsightCompared to inheritance or will, the waqf appears to have offered these women greater personal initiative and control over the future of their estates.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study examines the tendency to establish waqfs in the early-seventeenth-century Ottoman capital city Istanbul, focusing specifically on “residential waqfs” founded by women for the benefit of their families. The study utilized the registers of the Directorate of Imperial Pious Foundations (Evkâf-ı Hümâyun Müfettişliği) as its primary source. Based on data obtained through document analysis, an attempt has been made to illustrate, through selected cases, the positioning of women as founders (wâqif), houses as endowed properties (mawqûf), and family members as beneficiaries (mawqûf ʿalayh) within the legal framework of waqf law. The study indicates how individuals benefit from the rights granted to them by Islamic law under socio-economic conditions that challenge both the individual and society, as exemplified by the establishment of waqfs. By endowing their houses -first for their own benefit and subsequently for those they regarded as “family” -women secured their property under the legal protection of the waqf institution, transforming it from a purely economic asset into a form of social security. Although the act of endowing residential property was not exclusive to women, it is noteworthy that in the period under consideration, founding a waqf emerged as a preferred means of transferring property to future generations. Compared to inheritance or will, the waqf appears to have offered these women greater personal initiative and control over the future of their estates.
Özet
XVII. yüzyıl başları Osmanlı payitahtı İstanbul’da vakıf kurma eğilimine bir odaklanan bu çalışma, söz konusu dönemde öne çıkan “kadınların aileleri yararına kurduğu konut vakıflarını” incelemektedir. Çalışmada Evkâf-ı Hümayun Müfettişliği defterleri ana kaynak olarak kullanılmıştır. Doküman analizi yöntemiyle elde edilen veriler doğrultusunda kadınların vâkıf, konutun mevkuf ve ailenin de mevkufun aleyh olarak vakıf hukuku çatısı altında ne şekilde yer aldıkları örnekler üzerinden ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma, bireyi ve toplumu zorlayan sosyoekonomik şartlar altında İslam hukukunun bireye tanıdığı haklardan nasıl istifade edildiğini ve devletin de toplum yararına -vakıf kurma örneğindeki gibi- hakların kullanılmasına zemin hazırlayıcı bir rol üstlendiğine dikkat çekmektedir. Kadınların evlerini önce kendileri, ardından da “aile” telakki ettikleri kimseler yararına vakıf hukuku güvencesine alarak ekonomik bir mal olmaktan ziyade sosyal bir sigortaya çevirdikleri görülmektedir. Konut vakfetme eylemi, kadınlara özgü olmamakla birlikte, incelenen dönemde özellikle kadınların miras ya da vasiyet yerine ellerindeki mal varlıklarının geleceğe intikalinde daha fazla şahsi inisiyatif kullanmalarına imkân sağlayan vakfetme eylemini seçmeleri dikkat çekicidir.