Journals / SDU International Journal of Educational Studies / 2025 / Sayı: EFOK 2025 Special Issue Özel Sayı

Environmental Education as an Interdisciplinary Process: An Examination of Science and Social Studies Teacher Candidates' Environmental Awareness

Disiplinler Üzeri Bir Süreç Olarak Çevre Eğitimi: Fen ve Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Çevre Bilincinin İncelenmesi

Hikmet Çat(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ)0009-0000-4290-935X
Feyza Özcan(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ)0009-0004-6659-0063
Pelin Köseoğlu(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5559-9052
Pages
—
Publication Date
2026-02-04
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

According to the results of the research, while there is no difference between the environmental awareness of science and social studies teacher candidates on the basis of branches, it has been observed that environmental awareness raises awareness in teacher candidates who take courses in the dimensions of knowledge, attitude and behavior.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:In its most general definition, the environment is where living and nonliving elements interact and coexist in balance.
📊
Key Findings & Data:Within this scope, data was collected from 22 teacher candidates from undergraduate science and social studies teaching programs.
💡
Conclusion & Impact:According to the results of the research, while there is no difference between the environmental awareness of science and social studies teacher candidates on the basis of branches, it has been observed that environmental awareness raises awareness in teacher candidates who take courses in the dimensions of knowledge, attitude and behavior.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:çevre eğitimi · çevre bilinci · fen bilgisi öğretmen adayları

Abstract

In its most general definition, the environment is where living and nonliving elements interact and coexist in balance. However, rapidly increasing human activities, especially after the Industrial Revolution, have disrupted the natural balance and caused environmental problems. To find solutions to environmental problems, it is necessary to raise environmentally conscious individuals. This is only possible through environmental education. Environmental education is an interdisciplinary process, particularly important in science and social studies. The purpose of this research is to examine the environmental awareness of science and social studies teacher candidates, who will raise environmentally friendly individuals, in the context of taking environmental education courses. The research was designed using a phenomenological design, a qualitative research method. Within this scope, data was collected from 22 teacher candidates from undergraduate science and social studies teaching programs. Of the 22 teacher candidates who constituted the study group, 12 were social studies students, 10 were science teacher candidates. 11 had taken an environmental education course, and 11 had not. An open-ended survey was administered to the study group, and the resulting data were analyzed using content analysis and presented with codes and themes. According to the results of the research, while there is no difference between the environmental awareness of science and social studies teacher candidates on the basis of branches, it has been observed that environmental awareness raises awareness in teacher candidates who take courses in the dimensions of knowledge, attitude and behavior.

Özet

En genel tanımıyla çevre, canlı ve cansız ögelerin etkileşim içinde bulunduğu, denge içerisinde bir arada yaşadığı ortamlardır. Ancak özellikle Sanayi Devrimi sonrası hızla artan insan faaliyetleri doğal dengeyi bozmuş ve çevre sorunlarına neden olmuştur. Çevre sorunlarına çözüm bulmak için çevre bilincine sahip bireyler yetiştirmek gerekmektedir. Bu da ancak çevre eğitimiyle mümkündür. Çevre eğitimi disiplinler üzeri bir süreçtir, özellikle fen bilimleri ve sosyal bilgiler eğitiminde önemli bir yeri vardır. Bu araştırmanın amacı, çevre dostu bireylerini yetiştirecek olan fen bilimleri ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının çevre bilinçlerini çevre eğitimi dersi alma bağlamında incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim desenine göre planlanmıştır. Bu kapsamda fen bilimleri ve sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programlarından 22 öğretmen adayından veri toplanmıştır. Çalışma grubunu oluşturan 22 öğretmen adayının 12 si sosyal bilgiler 10’u fen bilimleri öğretmenliği lisans programı öğrencisidir. 11 öğretmen adayı çevre eğitimi dersi almış 11 öğretmen adayı ise ilgili dersi almamıştır. Çalışma grubuna açık uçlu anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş kodlar ve temalarla sunulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre fen bilimleri ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının çevre bilinçleri arasında bir farklılık bulunmazken, çevre bilincinin; bilgi, tutum ve davranış boyutlarında ders alan öğretmen adaylarının farkındalık düzeylerinin daha yüksek görülmüştür.

🔖

Cite This Article

Çat, H., Özcan, F., Köseoğlu, P. (2026). Environmental Education as an Interdisciplinary Process: An Examination of Science and Social Studies Teacher Candidates' Environmental Awareness. SDU International Journal of Educational Studies, Sayı: EFOK 2025 Special Issue Özel Sayı. https://doi.org/10.33710/sduijes.1776215

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (35)

  1. Afacan, Ö., & Demirci Güler, M. P. (2011, April 27–29). Sürdürülebilir çevre eğitimi kapsamında tutum ölçeği geliştirme çalışması. 2nd International Conference on New Trends in Education and Their Implications. Erişim tarihi 30.04.2025, https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/29243117/159.-libre.pdf
  2. Akman, Y., Ketenoğlu, O., Kurt, L., Düzenli, S., Güney, K., & Kurt, F. (2004). Çevre kirliliği (Çevre biyolojisi). Palme Yayıncılık.
  3. Aksoy, B., & Karatekin, K. (2012). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının çevre okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Turkish Studies (Elektronik), 7(1), 1423–1438.
  4. Bülbül, S. (2013). Fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre etiği algıları üzerine bir araştırma (Yüksek lisans tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü).
  5. Cansaran, A., & Yıldırım, C. (2017). Çevre bilimi ile ilgili başlıca terimler ve kavramlar. O. Bozkurt (Ed.), Çevre eğitimi (s. 2-17) içinde. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
  6. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods] (M. Bütün & S. B. Demir, Çev. Ed.). Siyasal Kitabevi.
  7. Çokadar, H., Türkoğlu, A., & Gezer, K. (2009). Çevre bilimi. İçinde M. Aydoğdu & K. Gezer (Ed.), Çevre sorunları (s. 85–96). Anı Yayıncılık.
  8. Erentay, N., & Erdoğan, M. (2009). 22 adımda doğa eğitimi. ODTÜ Yayıncılık.
  9. Erten, S. (2004). Çevre eğitimi ve çevre bilinci nedir, çevre eğitimi nasıl olmalıdır? Çevre ve İnsan Dergisi, Çevre ve Orman Bakanlığı Yayın Organı, (65/66), 12.
  10. Ertürk, S. (2013). Eğitimde program geliştirme. Edge Akademi Yayınları.
  11. Geray, C. (1997). Çevre eğitimi. İçinde R. Keleş (Ed.), İnsan çevre toplum. İmge Kitabevi.
  12. Gülay, H., & Önder, A. (2011). Sürdürülebilir gelişim için okul öncesi dönemde çevre eğitimi. Nobel.
  13. Gürlük, S. (2010). Sürdürülebilir kalkınma gelişmekte olan ülkelerde uygulanabilir mi? Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 5(2), 85–99.
  14. Güzel, P., Çoknaz, D. Ve Atalay Noordegraaf, M., (2009), Sürdürülebilir Kalkınmanın Çevre Boyutunda Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) Uygulamaları ve Olimpiyat Organizasyonları Kapsamında İncelenmesi, Hacettepe Spor Bilimleri Dergisi, 20(2) 59-69
  15. Haftacı, V. & Soylu, K. (2007). Çevre kirlenmesi ve çevre koruma bağlamında çevre muhasebesinin önemi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (33), 102-120.
  16. Karataş, A., & Aslan, G. (2012). İlköğretim öğrencilerine çevre bilincinin kazandırılmasında çevre eğitiminin rolü: Ekoloji temelli yaz kampı projesi örneği. Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks, 4(2), 259–276.
  17. Keleş, R. (1998). Kent bilimleri sözlüğü (2. baskı). İmge Yayınevi.
  18. Keleş, R., & Hamamcı, C. (1998). Çevre bilim (3. baskı). İmge Kitabevi Yayıncılık.
  19. Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nded). Thousand Oaks, CA: Sage.
  20. Millî Eğitim Bakanlığı. (2005). İlköğretim Sosyal Bilgiler Dersi 6-7. sınıflar öğretim programı ve kılavuzu. MEB Yayınları.
  21. Öktem, M. (2003). Kent, çevre ve globalleşme (1. baskı). Alfa Kitabevi.
  22. Özbuğutu, E. (2021). 2018 ilköğretim ve ortaöğretim programlarında çevre konusunun yeri. Ekev Akademi Dergisi, (86), 249–268.
  23. Özdemir, İ. (2001). Yalnız gezegen. Kaynak Yayınları.
  24. Özey, R. (2004). Günümüz dünya sorunları. Aktif Yayıncılık.
  25. Özgen, N., & Kahyaoğlu, M. (2012). Yaşamsal mekânsal bozulması. İçinde N. Özgen (Ed.), Çevre sorunları. Eğiten Kitap.
  26. Özmen, H., & Özdemir, S. (2016). Fen ve teknoloji öğretmen adaylarının çevre eğitimine yönelik düşüncelerinin tespiti. Kastamonu Education Journal, 24(4).
  27. Öztürk, T., & Öztürk, F. Z. (2015). Öğretmen adaylarının çevre ve çevre eğitimi ile ilgili görüşleri: Ordu Üniversitesi örneği. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(33), 115–132.
  28. Patton, M. Q. (2014). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice. Sage publications.
  29. Selanik-Ay, T. (2010). Sosyal bilgiler dersinde çevre bilinci kazandırmada medya ürünlerinden yararlanmaya ilişkin öğrenci görüşleri. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 76-93.
  30. Sever, R., & Yalçınkaya, E. (2018). Çevre eğitimine genel bir bakış ve temel kavramlar. İçinde R. Sever & E. Yalçınkaya (Ed.), Çevre eğitimi (s. 2–17). Pegem Akademi.
  31. Stiling, P. D. (1999). Ecology: Theories and applications (7. baskı). Prentice Hall.
  32. Şahin, N. F., Cerrah, L., Saka, A., & Şahin, B. (2004). Yüksek öğretimde öğrenci merkezli çevre eğitimi dersine yönelik bir uygulama. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3).
  33. Talas, M. (2018). Çevre kirliliği. İçinde R. Sever & E. Yalçınkaya (Ed.), Çevre eğitimi. Pegem Akademi.
  34. Yılmaz, O., & Sayhan, H. (2016). Sosyal bilgiler ve fen bilgisi eğitimi lisans programlarının çevre eğitimi açısından değerlendirilmesi. International Journal of New Approaches in Social Studies, 2(2), 9-26.
  35. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.