SavedAdd your journal

Journals / Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

The Relationship of Credit Card Usage with Key Macroeconomic Variables and Higher Education Enrollment Rate: The Case of Turkey

Kredi Kartı Kullanımının Temel Makroekonomik Değişkenler ve Yükseköğretim Okullaşma Oranı ile İlişkisi: Türkiye Örneği

Goncagül Beller(NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ)0009-0001-4333-6423
Okyay Uçan(NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5221-4682
Pages
44–58
Publication Date
2026-06-28
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings reveal that credit card expenditures are more sensitive to short-term economic conditions, while structural and socio-demographic variables do not have the expected effect.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study provides general information on loan profits and analyzes its relationship with macroeconomic variables (inflation, interest rate, exchange rate, GDP) and higher education enrollment rate.
📊
Key Findings & Data:In the analysis conducted with Turkey data for the period 2014-2023, the stationarity of the variables is tested with unit root test and VAR (Vector Autoregressive) model is used.
💡
Conclusion & Impact:The findings reveal that credit card expenditures are more sensitive to short-term economic conditions, while structural and socio-demographic variables do not have the expected effect.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:2014-2023 Verileri
⚙️Variables:Kredi Kartı Harcamaları · Zaman serisi · Nedensellik Testi

Abstract

This study provides general information on loan profits and analyzes its relationship with macroeconomic variables (inflation, interest rate, exchange rate, GDP) and higher education enrollment rate. In the analysis conducted with Turkey data for the period 2014-2023, the stationarity of the variables is tested with unit root test and VAR (Vector Autoregressive) model is used. According to the Granger causality test results, monetary variables such as inflation, interest rate and exchange rate have a causal effect on credit card expenditures. On the other hand, no significant causality relationship was found between GDP and higher education enrollment rate and credit card expenditures. The findings reveal that credit card expenditures are more sensitive to short-term economic conditions, while structural and socio-demographic variables do not have the expected effect.

Özet

Bu çalışmada kredi karlarıyla ilgili genel bilgiler verilerek kullanımının makroekonomik değişkenler (enflasyon, faiz oranı, döviz kuru, GSYİH) ve yükseköğretim okullaşma oranı ile olan ilişkisi incelenmiştir. 2014–2023 dönemi Türkiye verileriyle yürütülen analizde, değişkenlerin durağanlığı birim kök testiyle test edilmiş ve VAR (Vector Autoregressive) modeli kullanılmıştır. Granger nedensellik testi sonuçlarına göre, enflasyon, faiz oranı ve döviz kuru gibi parasal değişkenlerin kredi kartı harcamaları üzerinde nedensel etkisi bulunmuştur. Buna karşın, GSYİH ve yükseköğretim okullaşma oranı ile kredi kartı harcamaları arasında anlamlı bir nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir. Bulgular, kredi kartı harcamalarının kısa vadeli ekonomik koşullara daha duyarlı olduğunu; yapısal ve sosyo-demografik değişkenlerin ise beklenen etkiyi göstermediğini ortaya koymaktadır.

🔖

Cite This Article

Beller, G., Uçan, O. (2026). The Relationship of Credit Card Usage with Key Macroeconomic Variables and Higher Education Enrollment Rate: The Case of Turkey. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 44–58. https://doi.org/10.56574/nohusosbil.1718891

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (58)

  1. Acar Dondurmacı, G. ve Çınar, A. (2014). Yönetim Bilişim Sistemleri. 1. Basım, İstanbul: Papatya Yayıncılık Eğitim.
  2. Aysan, A.F. (2011). Türkiye’de Kredi Kartı Piyasası. Ankara: Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası.
  3. Daver, G. ve Selvi Hanişoğlu, G. (2023). Geleceğin Bankacılığına Doğru. İstanbul: Türkiye Bankalar Birliği.
  4. Doğaner Gönel, F. (2016). Kalkınma Ekonomisi. Ankara: Efil Yayınevi.
  5. Gümüş, S. (2014). Bankacılıkta Pazarlama. İstanbul: Hiperlink Yayınları.
  6. Özmen, Ş. (2013). Ağ Ekonomisinde Yeni Ticaret Yolu: E-Ticaret. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  7. Yetim, S. (1997). Kredi Kartları ve Tüketici Kredileri. Ankara: Sermaye Piyasası Kurulu.
  8. Akipek, Ş. (2003). Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Çerçevesinde Kredi Kartları. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 52(3), 103–119.
  9. Altan, M., & Göktürk, İ. E. (2007). Türkiye’de Kredi Kartlarının Toplam Özel Nihai Tüketim Harcamalarına Etkisi: Bir Çoklu Regresyon Analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (18), 25–47.
  10. Altay Emiroğlu, Ö., & Tütüncü, A. (2025). Kredi Kartı Kullanımını Belirleyen Makroekonomik Değişkenler: Türkiye Örneği. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1), 153-171
  11. Bahçe, A. B., Okumuşoğlu, B., ve İpek, H. (2022). Elektronik Ödeme Sistemlerinde Kredi ve Banka Kartının Kullanımı ile Vergi Gelirleri Arasındaki İlişki: VAR Granger Nedensellik Testi ile Analizi (2014–2022). International Journal of Disciplines Economics & Administrative Sciences Studies, 8(46), 731–741.
  12. Çaşkurlu, E., & Arslan, C. B. (2017). Dijital Kapitalist Sürecin Önemli Bir Kullanım Aracı Olarak Banka ve Kredi Kartları ve Devlet Gelir Politikalarına Etkileri. Elektronik Dergisi, 8(9), 282–295.
  13. Durukan, T., Elibol, H., ve Özhavzalı, M. (2005). Kredi Kartlarındaki Taksit Uygulamasının Tüketicinin Harcama Alışkanlıkları Üzerindeki Etkisini Ölçmeye Yönelik Bir Araştırma: Kırıkkale İli Örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (13), 143–153.
  14. Kayahan, G. (2022). Kredi Kartı, Banka Kartı ile Enflasyon Oranları Arasındaki İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir İnceleme. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 9(85), 1291–1296.
  15. Kokoçya, D. ve Duvan, E. K. (2025). Tüketim Harcamalarında Bireylerin Kredi Kartı Kullanım Eğilimi: Türkiye Örneği. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 12(115), 89–104.
  16. Ekşioğlu, E. (2025). Türkiye’de Kredi Kartına Dayalı Ödemeler ve İhtiyaç Kredisi Faizinin Enflasyona Etkisi Üzerine Bir Uygulama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 124–142.
  17. Göv, A., ve Salihoğlu, E. (2020). Türkiye’de Ekonomik Göstergeler ve Para Arzının Bireysel Kredi Kartı Kullanımına Etkileri. The Journal Of International Scientific Researches, 5(1), 50–63.
  18. Sezal, L. (2025). Bireysel Kredi Kartı Harcamaları ile Tüketici Güven Endeksi Arasındaki İlişki: Ekonometrik Bir Analiz. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27 (2), 539-560.
  19. Tunay, K. B. (2023). Türkiye’de Kredi Kartı Harcamalarının Belirleyicileri ve Enflasyon Beklentilerinin Bu Harcamalar Üzerindeki Etkileri. Bankacılık ve Finansal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 100–122.
  20. Ünlü, A. (2025). Türkiye’de Kredi Kartı Harcamalarının Makroekonomik Belirleyicileri: Asimetrik Bir Yaklaşım. Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 9(3), 204–216.
  21. Yıldırım, M., ve Demir, H. U. (2021). Kredi Kartı Harcamalarını Etkileyen Makroekonomik Faktörler ve COVID-19 Pandemi Dönemi Üzerine Bir İnceleme. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 6(1), 159–180.
  22. Yücel, S., ve Çiftçi, N. (2019). Üniversite Öğrencilerinin Kredi Kartı Kullanım Durumlarının Bazı Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 385–402.
  23. Ak, M. (2015). Bankalarda Kartlı Ödeme Sistemleri ve Muhasebesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Okan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  24. Ari, G. (2008). Kredi Kartı Kullanımının Türkiye Ekonomisi Üzerine Etkileri, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  25. Bilgen, B. (2008). Kredi Kartı Kullanımının Ekonomi Üzerindeki Etkileri, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  26. Sancak Budak, G. (2011). Tüketici Finansmanında Kredi Kartlarının Rasyonel Kullanımı: Bilecik İli Örneği, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilecik.
  27. Cengiz, T. (2010). Türkiye’de elektronik Bankacılık Kapsamında Kredi Kartlarının Gelişimi ve Temassız Kredi Kartları, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü, İstanbul.
  28. Ceylan, G. (2007). Kredi Kartı Kullanımını Etkileyen Etmenlerin İstatistiksel Analizi, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
  29. Ceylan, O. (2006). Türkiye’de Yıllara Göre Kredi Kartı Kullanım Durumu ve Batık Kredi Kart Borç Sahiplerinin Profili, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  30. Çakır, T. (2002). Kredi Kartı Kullanımının Finansal Yönetim Açısından Değerlendirilmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  31. Çokan, İ. (2025). Alternatif Ödeme Yöntemlerinin Gösterişçi Tüketim ve Kişisel Finansal Duruma Etkisi, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Bursa.
  32. Değerli, A. (2010). Bireysel Bankacılıkta Geri Ödenmeyen Krediler Sorunu ve Bir Uygulama, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  33. Derya, R. (2009). Kredi Kartı Sözleşmesinde Bankanın Hak ve Borçları/Yükümlülükleri, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  34. Göksu, S. (2012). Türkiye’de Kredi Kartı Kullanımının Temel Makro Ekonomik Değişkenler Üzerindeki Etkileri, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
  35. Göktaş, C. (2006). Kredi Kartları Hukuku ve Bankacılık Uygulaması, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  36. Gültekin, C. (2019). Kredi Kartı Kullanımının Hedonik, Plansız ve Kompulsif Satın Alma Davranışı Üzerine Etkisi Bağlamında Bir Araştırma, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  37. Günay, A. (2023). Türkiye’de Kredi Kartı Harcamaları ile Vergi Gelirleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesine Yönelik Bir Analiz, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Aksaray Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aksaray.
  38. Kara, S. (2011). Türkiye Ekonomisinde Kredi Kartlarının Marka Konumlandırılması: Bir Uygulama Örneği, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  39. Karabulut, N. (2008). Türkiye’de Kredi Kartı Uygulaması ve Kredi Kartı Kullanımının İncelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  40. Kaya, F. (2008). Kredi Kartları ve Bireysel Müşterilerin Kredi Kartı Tercihine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Kadir Has Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  41. Kaynak, E. (2013). İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğğretmenlerin Kredi Kartı ve Bireysel Kredileri Kullanma Durumları, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara
  42. Köse, E. (2019). Kredi Kartlarında Yapılan Yasal Düzenlemelerin Kanuni Takibe Dönüşüm Oranları Üzerine Etkisi: Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama, Yayımlanmış Doktora Tezi, İstanbul Okan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  43. Kükrer, N. (2006). Kredi Kartı Kullanımını Etkileyen Sosyo-Ekonomik Faktörlerin Analizi: Burdur İli Örneği, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  44. Metin, H. C. (2019). Türkiye’de Kredi Kartı Kullanımının Yaygınlaşmasının Para Politikası Üzerindeki Etkisi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
  45. Onur, B. (2006). Müşteri İlişkileri Yönetiminde Markov Zinciri Modeli ve Bankacılık Uygulaması, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  46. Pulat, B. (2019). Kredi Kartı Sahipliğine ve Rasyonel Kullanımına Etki Eden Faktörlerin Analizi, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  47. Seyhan, G. (2017). Azerbaycan’da Banka Kredi Kartları Operasyonlarının Hukuki Açıdan İncelenmesi, Yayımlanmamış Lisans Bitirme Projesi, Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Türk Dünyası İşletme Fakültesi, Bakü.
  48. Turan, R. (2001). Türkiye’de Kredi Kartlarının Gelişimi ve Makro Ekonomik Etkileri, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
  49. Ünver, A. (1995). Kredi Kartlarında Müşteri Tatmini ve Kredi Kartlarının Kabul veya Reddedilmesini Belirleyen Faktörler: Ekonomik Bir Uygulama, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Trabzon.
  50. Ur, D. (2011). Kredi Kartı Sistemindeki Hukuki İlişkiler ve Kredi Kartının Hukuka Aykırı Kullanımı, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  51. Us, E. (2006). Kredi Kartı Sistemlerinin Bankacılık Sektörüne Etkisi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  52. Yaşar, H. (2011). Kredi Kartlarının Seçilmiş İktisadi Değişkenlerle İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Uygulaması, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
  53. Yavuz, S. (2011). Türkiye’de Kredi Kartı Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkilerinin Ekonometrik İncelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Trabzon.
  54. Yıldız, O. (2010). Türkiye’de Kartlı Ödeme Sistemleri: Etkileşimli Karar Verme Yöntemlerine Yönelik Bir Uygulama, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  55. Yılmaz, E. (1999). Türkiye’de Kredi Kartı Uygulaması ve Ekonomik Etkileri, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  56. Yılmaz, O. K. (2006). Kredi kartlarında risk analizi ve Türkiye örneği, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü, İstanbul.
  57. Yılmaz, V. (2006). Kartlı Ödeme Sistemlerinde Dış Kaynak Kullanımı, Yayımlanmış Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  58. Yılmaz Kuşçuoğlu, Ş. (2018). Kompulsif Satın Alma, Beş Faktör Kişilik Özellikleri, Kredi Kartı Kullanımı ve Kredi Kartına Yönelik Tutum Arasındaki İlişki: Dumlupınar Üniversitesi Örneği, Yayımlanmış Yüksek lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.