SavedAdd your journal

Journals / Milli Kültür Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 1

YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEN BAĞIMSIZ BİR ALAN ÖNERİSİ: TÜRK SOYLULARA TÜRKİYE TÜRKÇESİ ÖĞRETİMİ

Muhammet Karataş(Yunus Emre Enstitüsü)0009-0004-4224-2267
Pages
—
Publication Date
2026-09-07
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Elde edilen bulgular doğrultusunda Türk soylu öğrencilere Türkiye Türkçesi öğretiminin Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminden ayrı bir alan olarak çalışılmasının gerekliliği, öğretim programları, yöntem ve methotları ile ders materyallerinin bu hedef kitlenin özellikleri dikkate alınarak hazırlanmasının önemi tartışılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde hedef kitlenin önemli bir bölümünü Türk soylu öğrenciler oluşturmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Ancak hazır bulunuşluk düzeyleri yabancı öğrencilere nazaran farklılık gösteren ve yabancı öğrencilerle birlikte aynı öğretim programında Türkçe öğrenen Türk soylu öğrenciler bazı problemlerle karşılaşmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Elde edilen bulgular doğrultusunda Türk soylu öğrencilere Türkiye Türkçesi öğretiminin Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminden ayrı bir alan olarak çalışılmasının gerekliliği, öğretim programları, yöntem ve methotları ile ders materyallerinin bu hedef kitlenin özellikleri dikkate alınarak hazırlanmasının önemi tartışılmıştır.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türk Soylu Öğrenciler · Türk Soylulara Türkiye Türkçesi Öğretimi · Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi.

Özet

Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde hedef kitlenin önemli bir bölümünü Türk soylu öğrenciler oluşturmaktadır. Eğitim amacıyla Türkiye’ye gelen veya ülkelerinde Türkiye Türkçesi öğrenmek isteyen Türk soylu öğrenciler, ana dillerinin Türkçenin bir lehçesi olması ve hedef lehçe ile büyük ölçüde yakınlık göstermesi sebebiyle daha önceden Türkçe ve Türk kültürü ile hiçbir bağlantısı olmayan yabancı öğrencilere kıyasla avantajlı durumdadırlar. Ancak hazır bulunuşluk düzeyleri yabancı öğrencilere nazaran farklılık gösteren ve yabancı öğrencilerle birlikte aynı öğretim programında Türkçe öğrenen Türk soylu öğrenciler bazı problemlerle karşılaşmaktadır. Dolayısıyla hem öğreticiler hem de öğreniciler açısından yaşanan bu sorunların çözüme kavuşturulması, öğretim sürecinin niteliğinin artırılması ve verimli bir dil öğretimi ortamının sağlanması amacıyla bahsi geçen konuyla alakalı yeni çalışmaların yapılması ihtiyacı doğmuştur. Bu çalışmada, Türk soylu öğrencilere Türkiye Türkçesi öğretiminin mevcut durumunu incelemek ve problem durumunu tespit etmek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden betimsel ve karşılaştırmalı desen kullanılmış; veri toplama aracı olarak doküman analizi tercih edilmiştir. Yapılan literatür taramasının ardından Türk soylu öğrencilerin dil yapılarını daha kolay kavradıkları, kültürel uyum noktasında zorlanmadıkları ve Türkçe öğrenim süreçlerini yabancı öğrencilere oranla daha hızlı tamamladıkları belirlenmiştir. Bununla birlikte Türkiye Türkçesi öğrenim sürecinde Türk soylu ve yabancı öğrencilerin karşılaştığı sorunların, çözüm yöntemlerinin ve öğrenim süreçlerine dair ihtiyaçlarının farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda Türk soylu öğrencilere Türkiye Türkçesi öğretiminin Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminden ayrı bir alan olarak çalışılmasının gerekliliği, öğretim programları, yöntem ve methotları ile ders materyallerinin bu hedef kitlenin özellikleri dikkate alınarak hazırlanmasının önemi tartışılmıştır.

🔖

Cite This Article

Karataş, M. (2026). YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDEN BAĞIMSIZ BİR ALAN ÖNERİSİ: TÜRK SOYLULARA TÜRKİYE TÜRKÇESİ ÖĞRETİMİ. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 1. https://doi.org/10.55774/mikad.1928233

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (52)

  1. Adıyaman, H. (2024). Özbek Türkleri Özelinde Türk Soylulara Türkçe Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 80, 385-389. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1445877
  2. Alioğlu, İ. E. (2013). Türk Halkları Arasında Ortak İletişim Dilinin Oluşturulmasında Söz Varlığının Etkisi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(1), 377-387. 10.16992/ASOS.14
  3. Atikol, B. U. (2025). Kazakistan'da Türkiye Türkçesi Öğretimi. M. Durmuş & E. Kocaman Gürata (Ed.), Türk Dünyasında Türkiye Türkçesi Öğretimi Öğretici El Kitabı içinde (s. 273-294). Ankara: YTB Yayınları.
  4. Atilla, J. (2001). Ural Dilleri Konuşanların Türkçe Öğrenmede Karşılaştıkları Sorunlar. (Konferans Bildirisi). Avrupa Konseyi 2001 Avrupa Dilleri Yılı: Avrupa'da Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Sempozyumu. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.
  5. Aydoğmuş, E. (2025). Kırgızistan'da Türkiye Türkçesinin Öğretimi. M. Durmuş & E. Kocaman Gürata (Ed.), Türk Dünyasında Türkiye Türkçesi Öğretimi Öğretici El Kitabı içinde (s. 311-329). Ankara: YTB Yayınları.
  6. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. 10.31592/aeusbed.59829
  7. Barın, E. (1998). Grameri Türkçe Olan Topluluklara Türkiye Türkçesinin Öğretimi. (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  8. Barcın, S. (2024). Türk Soylulara Türkiye Türkçesi Öğretimi Alanında Yapılan Çalışmalar Üzerine Bir Değerlendirme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(13), 2274-2293. https://doi.org/10.15869/itobiad.1538156
  9. Baskın, S. (2024). Son Yıllarda Türk Dilinin Yayılma Alanının Genişlemesi ve Yurt Dışında Türkçenin Yabancı Bir Dil Olarak Öğretimi Üzerine Bir Değerlendirme. 18. Uluslararası Dil, Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Kongresi Tam Metinleri. Ankara: Recent Academic Studies.
  10. Başkan, Ö. (2006). Yabancı Dil Öğretimi İlkeler ve Çözümler. İstanbul: Multılıngual Yabancı Dil Yayınları.
  11. Bayram, A. M. (2025). Özbekistan'da Türkiye Türkçesi Öğretimi. M. Durmuş & E. Kocaman Gürata (Ed.), Türk Dünyasında Türkiye Türkçesinin Öğretimi Öğretici El Kitabı içinde (s. 296-310). Ankara: YTB Yayınları.
  12. Biçer, N. (2012). Hunlardan Günümüze Yabancılara Türkçe Öğretimi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 4(1), 107-133. https://doi.org/10.7884/teke.100
  13. Biçer, N., & Alan, Y. (2019). Türk Soylulara Türkçe Öğretimi ile İlgili Çalışmalara Genel Bir Bakış. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29(1), 143-157. https://doi.org/10.18069/firatsbed.538665
  14. Bozkırlı, K., Er, O., & Polatcan, F. (2019). Kafkas Üniversitesindeki Türk Soylu Öğrencilerin Sorunlarının Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23 (1), 211-228. https://izlik.org/JA87WG96FL
  15. Buran, A., & Alkaya, E. (2011). Çağdaş Türk Yazı Dilleri – I. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  16. Demir, C. (2022). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Dil Öğrenme Profillerinin Değerlendirilmesi. BEZGEK Yabancılara Türkçe Öğretimi Dergisi, 1(2), 133-156. https://doi.org/10.56987/bezgek.10
  17. Demir, Ş. (2014). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi: Yöntemler, Uygulamalar, Öğrenme ve Öğretmede Karşılaşılan Bazı Sorunlar. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 3(7), 144-158. https://izlik.org/JA39ZE85WY
  18. Duman, A. (2003). Türk Soylulara Türkiye Türkçesi Öğretiminde Metin Seçimi. Türklük Bilimi Araştırmaları, 13, 151-154. https://izlik.org/JA38HP97WX
  19. Duman, G. B. (2013). Kırgızların Türkiye Türkçesi Öğrenirken Ad Durum Biçimbirimleriyle İlgili Yaptıkları Hatalar ve Çözüm Önerileri. Dil ve Edebiyat Dergisi, 2(2), 82-94.
  20. Durmuş, M. (2013). Türkçenin Yabancılara Öğretimi: Sorunlar, Çözüm Önerileri ve Yabancılara Türkçe Öğretiminin Geleceğiyle İlgili Görüşler. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 207-228.https://doi.org/10.14520/adyusbd.488
  21. Durmuş, M. (2013). Yabancılara Türkçe Öğretimi. Ankara: Grafiker Yayınları.
  22. Durmuş, M., & Kılınç, A. (2021). Kazaklara Türkçe Öğretimi ve Söz Edimsel Bir Karşılaştırma. Bilig, 97, 1-28. https://doi.org/10.12995/bilig.9701
  23. Ercilasun, A. B. (2011). Türk Lehçelerinin Anlaşılmasında Dikkat Edilecek Noktalar. Türk Dünyası Üzerine Makaleler-İncelemeler. Ankara: Akçağ Yayınları.
  24. Ersoy, F. (2021). Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Fiil Çekim Kılavuzu. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Göçer, A., Tabak, G., & Coşkun, A. (2012). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Kaynakçası. Türklük Bilimi Araştırmaları, 32, 73-126. https://izlik.org/JA24GP47LR
  25. Göktaş, B., & Mercan, Ö. (2024). Kazak Öğrencilerin Hedef Dil Olarak Türkçeye Yönelik Tutumları. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi, 1(4), 89-106. https://doi.org/10.5281/zenodo.12097256
  26. Gücüyeter, B., & Veyis, B. (2013). Türkiye Türkçesinin Ana Dil Dışında Bir Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan Kavramlara Eleştirel Bir Bakış. Türkoloji, 64, 18-25. https://izlik.org/JA63CP56ET
  27. Gülsün, M. (2019). Türk Dilli Gruplara Türkiye Türkçesinin Öğretiminde Dikkat Edilecek Noktalar. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(1), 273-284. https://doi.org/10.16916/aded.491286
  28. Gülensoy, T. (2022). Türk Lehçelerinin Karşılaştırılmalı Ses Bilgisini Yazmak. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi, 6(1), 1-9. https://doi.org/10.30563/turklad.1109433
  29. Karataş, M., & Çevik, A.İ. (2017). Dil Öğretiminde “Ana Lehçe ile “Hedef Lehçe” Arasındaki İlişkinin (Benzerlik) Dil Becerilerine Etkisi (Azerbaycan Türkçesi-Türkiye Türkçesi Örneği). International Journal of Languages’ Education and Teaching, 5(3), 579-608. https://izlik.org/JA34NM22DW
  30. Karataş, M. (2025). Azerbaycan'da Türkiye Türkçesi Öğretimi. M. Durmuş & E. Kocaman Gürata (Ed.), Türk Dünyasında Türkiye Türkçesi Öğretimi Öğretici El Kitabı içinde (s. 343-358). Ankara: YTB Yayınları.
  31. Karataş, M. (2026). Türkistan’da Dil Ayrılığı: Nikolay İlminskiy Modeli ve Sonuçları. Türkoloji 125, 127-152, https://doi.org/10.59358/ayt.1810996
  32. Karimova, G., & Türkmen, F. (2025). Türk Soylulara Türkiye Türkçesi Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar. (Konferans Bildirisi). Ortak İletişim Dili Olarak Türkiye Türkçesi Öğretimi Sempozyumu. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları.
  33. Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189. https://izlik.org/JA54BW95FL
  34. Kurt, M. (2010). Türkçenin Yabancılara Öğretimi. Düşünce Dünyasında Türkiz, 3(1), 117-124. https://izlik.org/JA26MK36TS
  35. Kurt, B., & Demir, N. (2016). Gagauz Öğrencilerin Türkiye Türkçesi Konuşma Becerisinin Değerlendirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(2) 69-88. https://izlik.org/JA53PC93AP
  36. Mercan, Ö. (2024). Türkçeyi İkinci Dil Olarak Öğrenen Kazak Öğrenicilerin Ayrı Sınıflarda Eğitim Almaya İlişkin Görüşleri. (Konferans Bildirisi). 8.Uluslararası Sınırsız Eğitim ve Araştırma Sempozyumu (s. 66-77). Ankara: Sınırsız Eğitim ve Araştırma Derneği Yayınları.
  37. Mutlu, K. (2024). Türk Soylulara Türkiye Türkçesi Öğretiminde Efsanelerin Önemi: Özbek Devkale Efsanesi Örneği. Aydın Türklük Bilgisi Dergisi, 10(1), 41-53. https://izlik.org/JA49GD79HZ
  38. Nurlu, M., & Özkan, N. (2016). Türkiye Türkçesi Öğrenen Türkmenlerde Görülen Sesli Okuma Yanlışlıkları ve Çözüm Önerileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(34), 24-37. https://izlik.org/JA73LR39SC
  39. Öner, M. (2022). Çağdaş Türk Yazı Dillerinin Fonetik ve Fonolojik Özellikleri. Odyolojide Konuşmanın Fonetik (Sesbilgisel) ve Fonolojik (Sesbilimsel) Özelliklerinin Önemi Türkçe Örneği-2022 içinde (s. 11-17). Ankara: Türkiye Klinikleri.
  40. Özyetkin, A. M. (2006). Tarihten Bugüne Türk Dili Alanı. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Merkezi, 1-27.
  41. Rezaei, M. (2018). Türkiye Türkçesi ile Azerbaycan Türkçesi Arasında Bulunan Fonetik Farklılıklar. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi, 2(2), 59-75.
  42. Şahingöz, E., & Yücel Çetin, A. (2025). Türk Dilli Öğrencilerin Türkiye Türkçesi Öğrenme Sürecinde Yaşadıkları Zorluklara Yönelik Görüşleri: Nitel Bir Araştırma. Ortak İletişim Dili Olarak Türkiye Türkçesi Öğretimi. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları.
  43. Şeylan, A. (2015). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi: Şimdiki Zaman Öğretme Tekniği. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 29-47. https://izlik.org/JA97HH72UD
  44. Türk Dil Kurumu. (2005). Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu.
  45. Taştekin, A. (2015). Türk Dillilere Türkiye Türkçesi Öğretimi Nasıl Olmalıdır. International Journal of Languages' Education and Teaching, 3(3), 43-55. https://izlik.org/JA63CG42TN
  46. Terzioğlu, Y. (2023). Türk Soylulara Türkiye Türkçesi Öğretimi: Yesevi Türkçe Öğretim Seti Örneği. (Doktora Tezi). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü.
  47. Tuğrul, S. (2024). Türk Soylulara Türkiye Türkçesi Öğretimi. Hacettepe Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Türkçe Araştırmaları Dergisi, 8, 117-123. https://izlik.org/JA72ES37GX
  48. Uğurlu, M. (2011). Lehçe İçi Aktarmada Yalancı Eş Değerlik. 38. ICANAS. Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi. International Congress of Asian and North African Studies, (s. 1877-1890). Ankara: Dil Bilimi, Dil Bilgisi ve Dil Eğitimi IV.
  49. Uğurlu, M. (2012). Türk Lehçeleri Arasında Benzer Kelimelerin Eş Değerlik Durumu. Turkish Studies, 4(7), 215-222. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.4235
  50. Uluslararası Öğrenci Hareketliliği. (2026, Nisan 10). YTB. https://ytb.gov.tr/daireler/uluslararasi-ogrenciler/uluslararasi-ogrenci-hareketliligi adresinden erişilmiştir.
  51. Yalçın, S. K. (2008). Rusya'da Yaşayan Türklerin Konuşma Dillerinin Yazı Diline Dönüştürülmesi. Literature and History of Turkish or Turkic, 3(7), 662-67. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.524
  52. Yılmaz, O. (2025). Yaratıcı Yazma Çalışmalarının Türk Soylu Öğrencilerin Türkiye Türkçesi. EkKEV Akademi Dergisi, 62, 629-640. https://izlik.org/JA79NR28DR