AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn the book, many hadīths were examined to determine the cause of such problems, and it was concluded that the author did not aim to compile a collection of Sahīhayn in the book, but rather to compile sahīh hadīths of various levels.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This article examines the work Mashāriku'l-Anwār by the Indian scholar as-Sagānī (d. 650/1252), which was taught for years in Ottoman madrasas and is accepted in the sources as belonging to the al-jami‘ bayna’s-Sahīhayn literature. This is because Mashārik, due to its four sources, its classification method, and other reasons to be discussed in the article, does not resemble the works in the al-jami‘ bayna’s-Sahīhayn literature. Although the work has four sources, the fact that all the hadīths in the book are attributed to muttefekun aleyh, al-Bukhāri and Muslim suggests that the author only quoted all the hadīths in his work from Sahīhayn, but this is not the case. The author uses some of these symbols not to indicate the source of the hadīth, as in the classical Sahīhayn collections, but to correct the hadīths he took from the two sources outside the Sahīhayn, namely Shihāb al-Ahbār and al-Nujam. In the hadīths taken from these sources into Mashārik, the symbols indicate that there is an original or similar version in the source indicated by the symbol; it does not mean that the hadīth is found in the book indicated by the symbol with the exact same wording. The author's method has caused some confusion and has been criticized by the commentators of the Sagānī book for assigning incorrect symbols to the hadīths. In the book, many hadīths were examined to determine the cause of such problems, and it was concluded that the author did not aim to compile a collection of Sahīhayn in the book, but rather to compile sahīh hadīths of various levels. Accordingly, it was understood that the author did not aim to compile a Sahīhayn collection in the book, but rather to collect authentic hadīths of various levels. Based on all these findings, a new conclusion has been reached in terms of hadīth literature that the book is not a Sahīhayn collection. It has been concluded that classifying the book, which contains five different types of authentic hadīths, as an authentic hadīth compilation/selection is more appropriate to its form and purpose.
Özet
Bu makalede Hindistanlı âlim es-Sagânî’nin (ö. 650/1252) Osmanlı medreselerinde yıllarca okutulan ve kaynaklarda el-cem‘ beyne’s-Sahîhayn literatüründen olduğu nakledilen eseri Meşâriku’l-envâr’ın, klasik Sahîhayn cem‘i eserlerden farklı olan özelliklerinin sebebi araştırılmıştır. Çünkü Meşârik, hem kaynaklarının dört eser olması hem tasnif biçimi hem de makalede aktarılacak diğer bazı sebeplerden dolayı el-cem‘ beyne’s-Sahîhayn literatüründeki eserlere benzememektedir. Eserin dört kaynağı olmasına rağmen kitabın içindeki bütün hadislere müttefekun aleyh, Buhârî ve Müslim rumuzlarının verilmesi, müellifin eserindeki bütün hadisleri sadece Sahîhayn’dan naklettiğini düşündürmekle birlikte meselenin aslı böyle değildir. Müellif bu rumuzların bir kısmını klasik Sahîhayn cem‘lerinde olduğu gibi hadisin kaynağını göstermek üzere değil, Sahîhayn dışındaki iki kaynağı olan Şihâbu’l-ahbâr ve en-Nücem’den kitabına aldığı hadisleri tashih için kullanmıştır. Bu kaynaklardan Meşârik’e alınan hadislerde rumuzlar, rumuzun işaret ettiği kaynakta bir aslı ya da benzerinin olduğunu göstermekte, hadisin birebir aynı lafzıyla rumuzun işaret ettiği kitapta bulunduğu anlamına gelmemektedir. Müellifin bu yöntemi bazı karışıklıklara sebep olmuş, Sagânî kitabının şârihleri tarafından hadislere yanlış rumuzlar vermekle tenkid edilmiştir. Kitaptaki bu tür problemlerin sebebini tespit edebilmek için pek çok hadis incelenmiş, müellifin eserinde bir Sahîhayn cem‘i telifini hedeflemediği, çeşitli seviyedeki sahih hadisleri cem‘ etmeyi amaçladığı sonucuna varılmıştır. Tüm bu sonuçlara göre de kitabın türünün Sahîhayn cem‘i olmadığı yönünde hadis edebiyatı açısından yeni bir tespite ulaşılmıştır. İçinde beş farklı sahih hadis çeşidinin cem‘ edildiği kitabın literatür türünün ise, sahih hadis derlemesi/seçkisi sayılmasının, kitabın telif biçimi ve amacına daha uygun olduğu kanaatine varılmıştır.