Journals / Kocaeli İlahiyat Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 1

A Current Examination of the Reasons for Divorce Among Men from the Perspective of Islamic Law: (The Case of Kocaeli)

Erkeklerin Boşama Nedenleri Üzerine İslam Hukuku Bakımından Güncel Bir İnceleme: (Kocaeli Örneği)

Ahmet Ekşi(KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3218-7837
Pages
31–53
Publication Date
2026-06-18
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Using a qualitative research method and document analysis technique, the study investigates the grounds on which men decide to divorce, the extent to which they consider religious rulings in this process, and their level of knowledge concerning the religious and legal consequences of divorce.The findings indicate that severe incompatibility is the most common reason for divorce among men.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study aims to examine the reasons for divorce among men from the perspective of Islamic law through the questions submitted electronically by men residing in Kocaeli to the High Council of Religious Affairs of the Presidency of Religious Affairs (Diyanet) between 2013 and 2024.
📊
Key Findings & Data:The study also reveals that a significant proportion of men seek religious information not before but after divorce has taken place.
💡
Conclusion & Impact:Using a qualitative research method and document analysis technique, the study investigates the grounds on which men decide to divorce, the extent to which they consider religious rulings in this process, and their level of knowledge concerning the religious and legal consequences of divorce.The findings indicate that severe incompatibility is the most common reason for divorce among men.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2013 Verileri
⚙️Variables:İslam Hukuku · Boşama (talâk) · Erkeklerin Boşama Nedenleri

Abstract

This study aims to examine the reasons for divorce among men from the perspective of Islamic law through the questions submitted electronically by men residing in Kocaeli to the High Council of Religious Affairs of the Presidency of Religious Affairs (Diyanet) between 2013 and 2024. The primary data source of the study consists of consultation and fatwa requests regarding the process of ṭalāq (divorce) submitted by men from different age groups, educational backgrounds, and socio-cultural environments. Using a qualitative research method and document analysis technique, the study investigates the grounds on which men decide to divorce, the extent to which they consider religious rulings in this process, and their level of knowledge concerning the religious and legal consequences of divorce.The findings indicate that severe incompatibility is the most common reason for divorce among men. This is followed by the wife's infidelity, divorce statements uttered in jest or anger, concealment of health-related issues before marriage, interference of family members in marital life, lack of affection and communication between spouses, the wife's insistence on divorce, and economic problems. The study also reveals that a significant proportion of men seek religious information not before but after divorce has taken place. This finding points to a lack of social awareness regarding the religious and legal implications of ṭalāq. Drawing on field data, the study evaluates the interaction between classical Islamic legal principles and contemporary legal practices and concludes that strengthening religious guidance and family counseling services may reduce uncertainties in the divorce process and contribute to the development of religious and social policies aimed at protecting the family institution.

Özet

Bu çalışma, 2013–2024 yılları arasında Kocaeli’nde yaşayan erkeklerin Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’na elektronik ortamda yönelttikleri sorular çerçevesinde erkeklerin boşama nedenlerini İslâm hukuku perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel veri kaynağını, farklı yaş, eğitim ve sosyo-kültürel çevrelerden erkeklerin talâk sürecine ilişkin danışma ve fetva talepleri oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemi ve doküman inceleme tekniğiyle analiz edilen veriler, erkeklerin boşama kararlarını hangi gerekçelerle aldıklarını, bu kararları alırken dinî hükümleri ne ölçüde dikkate aldıklarını ve boşamanın dinî-hukukî sonuçlarına ilişkin bilgi düzeylerini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgulara göre erkeklerin boşama nedenleri arasında ilk sırayı şiddetli geçimsizlik almaktadır. Bunu sırasıyla kadının sadakatsizliği, şaka veya öfke anında kullanılan boşama ifadeleri, eşlerden birinin sağlık durumuna ilişkin bazı hususların evlilik öncesinde gizlenmesi, aile fertlerinin evliliğe müdahalesi, eşler arasındaki sevgi ve iletişim eksikliği, kadının boşanmaya zorlaması ve ekonomik problemler takip etmektedir. Ayrıca araştırma, erkeklerin önemli bir kısmının boşanma öncesinde dinî danışmanlık alma yerine, boşama gerçekleştikten sonra talâkın dinî hükümlerini öğrenme eğiliminde olduklarını göstermektedir. Bu durum, talâkın dinî ve hukukî sonuçlarına ilişkin toplumsal farkındalığın yetersizliğine işaret etmektedir. Çalışma, klasik İslâm hukuku hükümleri ile günümüz hukuk uygulamaları arasındaki etkileşimi saha verileri ışığında değerlendirerek, boşanma sürecinde yaşanan tereddütlerin dinî rehberlik ve aile danışmanlığı hizmetleriyle azaltılabileceğini ve bu sayede aile kurumunun korunmasına yönelik dinî ve sosyal politikaların geliştirilmesine katkı sağlanabileceğini ortaya koymaktadır.

🔖

Cite This Article

Ekşi, A. (2026). A Current Examination of the Reasons for Divorce Among Men from the Perspective of Islamic Law: (The Case of Kocaeli). Kocaeli İlahiyat Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 1, 31–53. https://doi.org/10.64270/kider.1858853

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (22)

  1. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdullah Ahmed b. Muhammed eş-Şeybânî. Müsnedü’l-İmâm Ahmed b. Hanbel. thk. Şuayb el-Arnaut, Adil Mürşid vd. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2001.
  2. Atar, Fahreddin. “Muhâlea”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 30/397-401. Ankara: TDV Yayınları, 2020.
  3. Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn Ebü’l-Meâlî Rüknüddîn Abdülmelik b Abdullâh b Yûsuf. Nihâyetü’l-matlab fî dirâyeti’l-mezheb. Beyrut: Darü’l-Minhâc, 2007.
  4. Çeker, Orhan (Yay. Haz.). Osmanlı Hukuk-ı Aile Kararnamesi, Konya: Mehir Vakfı Yayınları, 2016.
  5. Dinç, Sevinç – Ekşi, Ahmet. “Aile ve Dini Rehberlik Bürolarına ile Fetva Hattına Yansıyan Boşanma Nedenleri: Kocaeli Verileri Üzerine Bir İnceleme (2013-2020)”. Kadının Boşanma Talebinin Sebepleri: İslâm Hukuku Açısından Güncel Bir İnceleme (Kocaeli Örneği). İstanbul: Nizamiye Akademi, 2025, 89-105.
  6. Döndüren, Hamdi. Ahkâmu’l-Kur’ân Kur’ân-ı Kerim ve Fıkhî Tefsiri. 10 Cilt. İstanbul: Erkam Yayınları, 2020.
  7. Ekşi, Ahmet - Uddin, A.H.M. Ershad. “Applıcatıon of Maıntenance Durıng The Waıtıng Perıod ('Idda'): A Perspectıve From Ottoman and Turkısh Cıvıl Law”. IIUM Law Journal 31/2 (2023), 347-372. DOI: https://doi.org/10.31436/iiumlj.v31i2.792
  8. Ekşi, Ahmed – Uddin, Ershad. “Comparing Dowry System and Mahr: Cultural Practices Versus Ottoman Law in Turkish Matrimonial Traditions”. Islamiyyat: The International Journal of Islamic Studies, 46/2 (Malaysia, 2024), 17-28.
  9. Hattâbî, Ahmed b. Muhammed. Meâlimu’s-sünen. 4 Cilt. Haleb: Matbaatü’l-İlmiyye, 1933.
  10. İbn Ebi Şeybe, Ebu Bekir Abdullah b. Muhammed. el-Musannef. Riyad: Mektebetü’r-Rüşd, 1409.
  11. İbn Kudâme, Ebû Muhammed Muvaffakuddîn Abdullah b. Ahmed b. Muhammed Cemmâîlî Makdîsî. el-Muğnî. 10 Cilt. Kâhire: Mektebetü’l-Kâhire, ts.
  12. İbn Mâce, Ebû ʿAbdillâh Muḥammed b. Yezîd. Sunen. ed. Muḥammed Fuʾâd ʿAbdulbâḳî. Beyrut: Dâru İḥyâi Kütübi’l-ʿArabiyye, ts.
  13. Kahraman, Abdullah. “İslâm Hukukuna Göre Boşanma Prosedürü ve Ahlakı”. İslâm Hukuku Araştırmaları Dergisi 40 (Aralık2022), 27-74.
  14. Karadavi, Yusuf. İslâm Fıkhını Yeniden Okumak. trc. Abdullah Kahraman. İstanbul: Nida Yayınları, 2012.
  15. Karâfî, Şihâbüddîn Ahmed b. İdris b. Abdürrahîm. ez-Zahîre, thk. Muhammed Ebû Hubze. Beyrut: Dârü'l-Garbi'l-İslâmî, 1994.
  16. Kâsânî, Alauddin Ebû Bekr b. Mesud. Bedâi‘u’s-sanâi‘ fî tertibi’ş-şerâi‘. 7 Cilt. Beyrut: Dâru Kütubi’l-İlmiyye, 1406/1986.
  17. Kement, Cavidan - Ekşi, Ahmet. “İslâm Hukukunda Eşler Arasında Şiddetli Geçimsizlik (Şikak) ve Hukuki Sonuçları”. Kocaeli Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 7/2 (2023), 246-275.
  18. Mola, Hilal. “Duygusal Manipülasyonların Tüketim Sürecine Etkileri: Tüketici Davranışları Üzerindeki Psikolojik Yansımalar”. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi 17/32 (2025), 390-406.
  19. Nevevî, Ebû Zekeriyyâ Yahyâ b. Şeref b. Mürî. Ravzatü't-talibin. 8 Cilt. thk. Adil Ahmed Abdülmevcud, Ali Muhammed Muavvaz. Riyad: Dâru Âlemi'l-Kütüb, 2003/1423.
  20. Sahnûn Ebû Saîd Abdüsselâm b. Saîd b. Habîb. el-Müdevvenetü’l-kübra, 4 Cilt. thk. Zekariyya Umeyrat. Beyrut: Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1994.
  21. San‘ânî, Ebû İbrâhîm Muhammed b. el-İmâm. Sübülü’s-selâm şerhu Bülûğü'l-merâm. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Marife, 1995.
  22. Uzunovalı, Ilgın - Özbay, Ahmet. “Aldatma ve Sadakatsizlik: Cinsiyet Bağlamında Bir Değerlendirme”. Turkish Academic Research Review 8/3 (2023), 1073-1091.