SavedAdd your journal

Journals / Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 2

EXAMINING POSTGRADUATE THESES USING THEORY/MODEL IN THE FIELD OF INTERNAL MEDICINE NURSING IN TURKEY: A SYSTEMATIC REVIEW

TÜRKİYE’DE İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ALANINDA TEORİ/MODEL KULLANILARAK YAPILAN LİSANSÜSTÜ TEZLERİN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK DERLEME

Merve Akıncı(KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ, KIRIKKALE SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0003-3019-8444
Mehtap Günel(Etlik Şehir Hastanesi)0000-0001-5310-8806
Pages
211–227
Publication Date
2025-08-21
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

It was found that 6 (19.4%) of the doctoral theses utilized Orem's Self-Care Deficit Nursing Theory, while 2 (28.6%) of the master’s theses employed Roy’s Adaptation Model.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study aims to systematically examine the theories and models included in graduate theses conducted in the field of Internal Medicine Nursing in Turkey.
📊
Key Findings & Data:A search was conducted in the National Thesis Center database between April 15 and October 15, 2024, using the Turkish keywords “model,” “theory,” “kuram,” and “Internal Medicine Nursing.” As a result of the search, 1,228 theses were reviewed, and 38 theses meeting the inclusion criteria were analyzed in this study.
💡
Conclusion & Impact:It was found that 6 (19.4%) of the doctoral theses utilized Orem's Self-Care Deficit Nursing Theory, while 2 (28.6%) of the master’s theses employed Roy’s Adaptation Model.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:2024 Verileri
⚙️Variables:İç Hastalıkları Hemşireliği · kuram · teori

Abstract

This study aims to systematically examine the theories and models included in graduate theses conducted in the field of Internal Medicine Nursing in Turkey. A search was conducted in the National Thesis Center database between April 15 and October 15, 2024, using the Turkish keywords “model,” “theory,” “kuram,” and “Internal Medicine Nursing.” As a result of the search, 1,228 theses were reviewed, and 38 theses meeting the inclusion criteria were analyzed in this study. Among the theses examined, 32 (84.2%) were doctoral theses, and 6 (16.8%) were master’s theses. It was found that 6 (19.4%) of the doctoral theses utilized Orem's Self-Care Deficit Nursing Theory, while 2 (28.6%) of the master’s theses employed Roy’s Adaptation Model. Additionally, 29 (90.6%) of the doctoral theses and 5 (83.3%) of the master’s theses were conducted with patients. Half (50%) of the master’s theses were completed between 2013-2020, and the other half (50%) between 2021-2024, whereas 15.7% of the doctoral theses were completed between 2013-2016, 50% between 2017-2020, and 34.3% between 2021-2024. It was observed that the use of theories and models in graduate theses conducted in the field of Internal Medicine Nursing has been an increase in recent years. Therefore, it is recommended to support and promote the development of theory- and model-based graduate theses in the field of Internal Medicine Nursing.

Özet

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de İç Hastalıkları Hemşireliği alanında gerçekleştirilen lisansüstü tezlerde yer alan kuram ve modellerin sistematik bir şekilde incelenmesidir. Yükseköğretim Kurulu’nun Ulusal Tez Merkezi veri tabanında, 15 Nisan-15 Ekim 2024 tarihleri arasında “model”, “teori”, “kuram”, “İç Hastalıkları Hemşireliği” anahtar kelimeleri kullanılarak Türkçe olarak bir tarama yapıldı. Tarama sonucunda 1228 tez incelenmiş olup, dahil etme kriterlerine uygun olan 38 tez bu çalışma kapsamında incelendi. Tezlerin 32 (%84.2)’sinin doktora tezi, 6 (%16.8)’sının yüksek lisans tezi olduğu, doktora tezlerinin 6 (%19.4)’sı Orem Özbakım Eksikliği Teorisi, Yüksek lisans tezlerinin 2 (%28.6)’sinin Roy Adaptasyon Modeli olduğu, doktora tezlerinin 29 (%90.6)’unun hastalar ile, yüksek lisans tezlerinin 5 (%83.3)’inin hastalar ile yapıldığı ve yüksek lisans tezlerinin %50’si 2013-2020, %50’si 2021-2024 yıllarında, doktora tezlerinin %15,7’si 2013-2016, %50’si 2017-2020, %34,3’ü 2021-2024 yılları arasında yapıldığı görülmüştür. İç Hastalıkları Hemşireliği alanında gerçekleştirilen lisansüstü tezlerde teori ve model kullanımının son yıllarda bir artış gösterdiği gözlemlenmiştir. İç Hastalıkları Hemşireliği alanında teori ve modele dayalı hemşirelik lisansüstü tezlerinin desteklenmesi ve yaygınlaştırılması önerilmektedir.

🔖

Cite This Article

Akıncı, M., Günel, M. (2025). EXAMINING POSTGRADUATE THESES USING THEORY/MODEL IN THE FIELD OF INTERNAL MEDICINE NURSING IN TURKEY: A SYSTEMATIC REVIEW. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 2, 211–227. https://ajindex.com/articles/1520408

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (18)

  1. Aliakbari, F., Parvin, N., Heidari, M., & Haghani, F. (2015). Learning theories application in nursing education. Journal of Education and Health Promotion, 4(1), 2. https://doi.org/10.4103/2277-9531.151867
  2. Alligood, M. R. (2013). Nursing theory: Utilization & application. Elsevier.
  3. Çiçekli Taşdemir, T., & Önder, Ç. (2022). Türkiye’de hemşirelik model ve kuramlarının halk sağlığı hemşireliği alanında yapılan lisansüstü tezlerde kullanımı. Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(1), 359–377.
  4. Dağhan, Ş., Uysal Toraman, A., & Özsezer, G. (2022). Türkiye’de okul sağlığı hemşireliğinde model kullanılarak yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi: Sistematik derleme. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 9(2), 177–185. https://doi.org/10.52880/sagakaderg.988866
  5. Dinmez, S. Eroğlu, K. & Akyüz, A. (2019). Kadın sağlığı hemşireliği alanında yapılan lisansüstü tezlerde model/kuram kullanımı ve özellikleri. DEUHFED, 12(3), 199–205.
  6. Ede, B., & Uysal, N. (2021). Türkiye’de hemşirelik doktora programında teori/kuram ve modele dayalı yürütülen tezlerin incelenmesi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1(2), 91–98.
  7. Fawcett, J. (2005). Criteria for evaluation of theory. Nursing Science Quarterly, 18(2), 131–135.
  8. Göçmen Baykara, Z., Çalışkan, N., Öztürk, D., & Karadağ, A. (2019). Hemşirelikte teori ve model kullanımı: Nitel bir çalışma. Cukurova Medical Journal, 44(Suppl 1), 281–289. https://doi.org/10.17826/cumj.562393
  9. Güngör, D. C., Yildirim, Y., Türeyen, A., Güngör, D. C., Yildirim, Y., & Türeyen, A. (2023). Hemşirelikte kuram ve modele dayalı hasta eğitimi araştırmalarının eğilimleri: Betimsel bir içerik analizi. USBED 5(9), 423–442.
  10. Karadağ, A., Çalışkan, N., & Baykara, Z. G. (2017). Hemşirelik teorileri ve modelleri. Akademi Kaya, N., Babadağ, K., Kaçar, G. Y., & Uygur, E. (2010). Hemşirelerin hemşirelik model / kuramlarını, hemşirelik sürecini ve sınıflama sistemlerini bilme ve uygulama durumları. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 3(3), 24–33.
  11. Küçük, S., Türeyen, A., & Yıldırım, Y. (2023). Investigation of theory and model use in higher education theses in nursing related to diabetes: Systematic review. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 15(1), 275–290. https://doi.org/10.5336/nurses.2022-89751
  12. Özalp, C. (2024). Hemşirelikte kuram veya model kullanılarak yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi: Sistematik derleme. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 7(3), 532–540. https://doi.org/10.62425/esbder.1417104
  13. Pope, C., & M. N. (2020). Qualitative research in health care. Wiley-Blackwell.
  14. Smith, M. C., & Parker, M.E. (2019). Nursing theories and nursing practice. Davis Company.
  15. Şahin, G., Buldak, C. İ., Kaya, V., Güvenç, G., & İyigün, E. (2020). Investigation of postgraduate theses conducted using model in nursing in Turkey: A systematic review. Journal of Education and Research in Nursing, 17(2), 170–179. https://doi.org/10.5222/head.2020.60320
  16. Şengün İnan, F., Üstün, B., & Bademli, K. (2013). Türkiye’de kuram/modele dayalı hemşirelik araştırmalarının incelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 16(2), 132–139.
  17. Younas, A., & Quennell, S. (2019). Usefulness of nursing theory-guided practice: an integrative review. In Scandinavian Journal of Caring Sciences 33(3), 540–555. https://doi.org/10.1111/scs.12670
  18. Zuhur, P. & Özpancar, N. (2017). Türkiye’de kronik hastalık yönetiminde hemşirelik modellerinin kullanımı: Sistematik derleme. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 19(2), 57–74.