SavedAdd your journal

Journals / Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2025 / Cilt: 7 Sayı: 2

An approach to the classical naat tradition from a modern perspective: Form and theme analysis of Abdullah Shams alDin's ode “Afrāh al-Nūr”

Modern bir perspektiften klasik naat geleneğine bir yaklaşım: Abdullah Şemseddin’in “Efrâhu’n-Nûr” kasidesinin şekil ve tema analizi

Muhammet Berat Can(NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ, İSLAMİ İLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0002-5811-9958
Pages
508–527
Publication Date
2025-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

As a result, Afrāh al-Nūr is considered as a modern naat that leans on the classical naat heritage but reinterprets it.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study aims to analyze in-depth the formal and thematic analysis of Abdullah Shams al-Din's ode Afrāh al-Nūr by examining contemporary interpretations of the naat genre in classical Arabic poetry.
📊
Key Findings & Data:Furthermore, how the poet expresses his love for the Prophet through the metaphor of “Nûr-i Muhammedî” and how classical and modern discourse are integrated is analyzed.
💡
Conclusion & Impact:As a result, Afrāh al-Nūr is considered as a modern naat that leans on the classical naat heritage but reinterprets it.
🔬Design:İnceleme Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Arap dili ve belağatı · Klasik Arap edebiyatı · Naat

Abstract

This study aims to analyze in-depth the formal and thematic analysis of Abdullah Shams al-Din's ode Afrāh al-Nūr by examining contemporary interpretations of the naat genre in classical Arabic poetry. The main problem of the research is how the classical ode form and modern poetry can be brought together in the naat tradition and how this is reflected in literary, mystical and metaphysical dimensions. The study adopts a qualitative method and analyzes the text using traditional Arabic literary criticism. The main literary and mystical elements such as prosody, verse structure, metaphors, allusions, the theme of tawhid, divine love and human helplessness are scrutinized. Furthermore, how the poet expresses his love for the Prophet through the metaphor of “Nûr-i Muhammedî” and how classical and modern discourse are integrated is analyzed. The contribution of this study to the literature is to reveal the unique style and universe of meaning shaped in Abdullah Şemseddin's work by presenting a comparative analysis with classical naat examples. As a result, Afrāh al-Nūr is considered as a modern naat that leans on the classical naat heritage but reinterprets it.

Özet

Bu çalışma, klasik Arap şiirinde naat türünün çağdaş yorumlarını inceleyerek Abdullah Şemseddin’e ait Efrâhu’n-Nûr adlı kasidenin biçimsel ve tematik düzlemde derinlemesine analizini amaçlamaktadır. Araştırmanın temel problemi, klasik kaside formu ile modern şiir anlayışının naat geleneğinde nasıl bir araya getirilebileceği ve bunun edebi, tasavvufi ve metafizik boyutlarda nasıl yansıma bulduğudur. Çalışmada nitel bir yöntem benimsenmiş; metin, geleneksel Arap edebi tenkit usulleriyle analiz edilmiştir. Aruz vezni, nazım yapısı, mecazlar, istiareler, tevhid teması, ilahi aşk ve insanî acziyet gibi başlıca edebi ve tasavvufi unsurlar mercek altına alınmıştır. Ayrıca, şairin Hz. Peygamber’e duyduğu sevgiyi “Nûr-i Muhammedî” metaforu üzerinden nasıl ifade ettiği; klasik ve modern söylemin nasıl bütünleştirildiği incelenmiştir. Bu çalışmanın literatüre katkısı, klasik naat örnekleriyle karşılaştırmalı bir analiz sunarak Abdullah Şemseddin’in eserinde şekillenen özgün üslubu ve anlam evrenini ortaya koymaktır. Sonuç olarak Efrâhu’n-Nûr, klasik naat mirasına yaslanan ama onu yeniden yorumlayan modern bir naat örneği olarak değerlendirilmektedir.

🔖

Cite This Article

Can, M. B. (2025). An approach to the classical naat tradition from a modern perspective: Form and theme analysis of Abdullah Shams alDin's ode “Afrāh al-Nūr”. Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 2, 508–527. https://doi.org/10.51177/kayusosder.1758364

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (59)

  1. Ahmet, M. (12 Mart 2022). Abdullah Şemşeddin müellifü neşîtu Allahu ekber fevka keydi’l-mu’tedi hel ta’rifuhu. el-Yevm es-Sâbiu. www.youm7.com. عبد الله شمس الدين مؤلف نشيد الله أكبر فوق كيد المعتدى. هل تعرفه؟ - اليوم السابع
  2. Akkuş, M. (2007). Klasik Türk şiirinin anlam dünyası. Fenomen Yayınları.
  3. Akot, B. (2011). Erzurumlu İbrahim Hakkı’nın “Cilâu’l-Kulûb” adlı risâlesi ve tahlili. Journal of Islamic Research, 22(3), 157–173.
  4. Arslan, A. (2016). Ahmed Yesevî’de Hz. Peygamber (sav) sevgisi. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), 2(Special Issue 1), 281–290.
  5. Aydınlı, M. (2018). On altıncı yüzyıl Türk edebiyatında naʻt [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi].
  6. Batur, H. (2020). Râbî divanında naat-ı şerifler. Klasik Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 4, 246–276.
  7. Beeston, Alfred Felix London., vd. (2003). Arabic literature to the end of the Umayyad period. Cambridge University Press.
  8. Bursevî, İ. H. (1255). Rûḥu’l-beyân (C. 4).
  9. Canım, R. (2010). Divan edebiyatında Türler. Grafiker Yayınları.
  10. Chittick, W. C. (2021). İbnü’l-Arabî: entelektüel geleneğe açılan kapı (M. S. Edis, Çev.). Sufiyye, 10, 289–302. https://doi.org/10.46231/sufiyye.958947
  11. Cîlî, A. (2019). Hakîkat-i Muhammediyye (M. Bedirhan, Çev.; 2. bs). Nefes Yayınevi.
  12. Çakmak, F. (2018). Kur’ân’da tevhidin inşa süreci. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, 49, 83–103. https://doi.org/10.29288/ilted.381446
  13. Çelik, İ. (1998). Kur’ân’da ilahi zat ve sıfat ilişkisi. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 7(1), 135–152.
  14. Çiçekler, M. (2006). Na’t. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (C. 32, s. 436). TDV Yayınları.
  15. Demirayak, K. (2001). Kâsîdetü’l-Bürde. TDV İslâm Ansiklopedisi (C. 24, ss. 566–568) içinde. Türkiye Diyanet Vakfı.
  16. Demirci, M. (1997). Hakîkat-i Muhammediyye. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (C. 15, ss. 179–180) içinde. TDV Yayınları.
  17. Demirci, M. (2013). Nûr-i Muhammedî. Nefes Yayınları.
  18. Dilçin, C. (2000). Örneklerle Türk şiir bilgisi. TDK Yayınları.
  19. Dilmen, Ö., & Altındağ, H. (2025). Muhibban dergisindeki şiirlerde tasavvufî muhteva. Turkish Academic Research Review, 10(1), 213–238. https://doi.org/10.30622/tarr.1609864
  20. ed-Dusûkî, Ö. (1973). Fi’l-edebi’l-hadîs. Dâru’l-Fikr.
  21. el-Cada‘, A. A., & Cerrar, H. E. (1978). Şu’arau’d-da’veti’l-İslamiyye fi’l-‘asri’l-hadîs. Muessesetu’r-Risâle.
  22. el-Ezherî, S. (t.y.). Mefhûmu’l-edebi’l-İslami ve İslamiyyetu’l-edebî ‘abre’l-‘usûr. Journal of Islamic and Religious Studies, 2(2), 68.
  23. el-Heytemî, İ. H. (t.y.). el-ʿUmde fî şerḥi’l-Bürde. Dâru’l-Feth.
  24. el-Hamevî, İ. H. (with El-Bevvâb, A. H.). (1985). Şerhu kasîdetü Ka’b bin Zuheyr -Bânet Suâdu-fi medhi rasûlillah (sav). Mektebetü’l Meârif.
  25. Emine, Y. (1993). Dîvân şiirinde na’t. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  26. Ferit, D. (2000). Osmanlıca-Türkçe ansiklopedik lûgat. Aydın Kitapevi Yayınları.
  27. Gündüz, M. R. (2021). Modern dönem mısır siyasi şiiri ve konuları. Yalova Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 742–767.
  28. Hüseyin, T. (2011). Arap edebiyatında arûz (1. bs). Ensar.
  29. İbn Manzûr. (1119). Lisânu’l Arap (1–6). Dâru’l-Meârif.
  30. İbnü’l-Arabî, M., & Konuk, A. A. (2017). Fusûsu’l-hikem: Tercüme ve şerhi (1. Cilt). M. Tahralı, S. Eraydın, M. N. Tan, & E. Alkan, (Ed.). Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
  31. İbrahim, B. (t.y.). es-Sîretü’z-zâtiyye li’ş-şâir el-Mısrî er-rahîl Abdullah Şemşeddin. Âfâk Hurra. www.afaqhorra.com. Erişim 12 Haziran 2024. السيرة الذاتية للشاعر المصري الراحل عبدالله شمس الدين – آفاق حرة للثقافة
  32. Halil, İ. (2020, 20 Kasım). Abdullah Şemseddin. Divânu’l-Arab. https://diwanalarab.com. عبد الله شمس الدين - ديوان العرب
  33. İsen, M. (1997). Türk edebiyatında peygamber sevgisi, ötelerden bir ses: Divan edebiyatı ve balkanlarda Türk edebiyatı üzerine makaleler (1. bs). Akçağ Yayınları.
  34. İskender, P. (2014). Divan edebiyatı (17. bs). Kapı Yayınları.
  35. İsmail, P., Nevzat, G., & Hamza, Z. (1998). Türkçe sözlük (9. bs, 1–2). Türk Tarih Kurumu.
  36. Karakoç, S. (1992). Edebiyat yazıları 1. Diriliş Yay.
  37. Kılıç, M. E. (1995). Muhyiddin İbnu'l-Arabi'de varlık ve mertebeleri: Vücud ve meratibu'l-vücud (Tez No. 42349) [Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi].
  38. Kısa açıklamalı Kur’ân-ı Kerim meali (2008). (Mahmut Kısa, Çev.). Sebat Ofset.
  39. Köle, B. (2013). Tasavvufa göre ilâhî hakikatlerin idrâkinde aklın konumu. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3, 81–96.
  40. Kuddûsî, A. (t.y.). Hazinetü’l-esrâr ganimetü’l-ebrâr. Konya Mevlânâ Müzesi Kütüphanesi.
  41. Kurnaz, C. (1997). Dini Edebiyat türleri ve dini edebiyatımızın bugünü hakkında düşünceler-divan edebiyatı yazıları-. Akçağ Yayınları.
  42. Mermer, A. (2006). Üniversiteler için eski Türk edebiyatına giriş. Akçağ Yayınları.
  43. Mevlevî, Tahirü’l. (1973). Edebiyat lügatı. Enderun Kitabevi.
  44. Mustafa, İ., Muhsin, M., Filiz, K., Osman, H., & İsmail Hakkı, A. (2015). Eski Türk edebiyatı el kitabı (9. bs). Grafiker Yayınları.
  45. Onay, İ. (2019). Mevlidlerde ve naatlarda Hz. Peygamber’in efdaliyetine ilişkin tasavvurun dini referanslar değeri. Marife, 19(2), 491–531. https://doi.org/10.33420/marife.617267
  46. Ömer, A. (05 Ocak 2021). eş-Şairu’l-İslami el-muasır Abdullah Şemseddin. rabitatu udebaü’ş-Şam. https://www.odabasham.net. www.odabasham.net/تراجم/122706-الشاعر-الاسلامي-المعاصر-عبد-الله-شمس-الدين
  47. Pekolcay, N. (1968). İslâmî Türk edebiyatında tevhid, münâcât ve na’tler. İslam Medeniyeti, 2(15), 14–15. https://dergipark.org.tr/en/pub/islammedeniyetidergisi/ issue/62080/940437
  48. Sayın, E. (2021). Vecd duygusunun tasavvufî ve psikolojik etkileri. Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, 16(31), 53–66.
  49. Şemseddin, A. (t.y.). Allahu ekber dîvânu’ş-şi‘r. el-Meclisül a’la lişşuûnil İslâmiyye.
  50. Şener, H. İ., & Yıldız, A. (2003). Türk İslam edebiyatı. Rağbet Yayınları.
  51. Tek, A. (2011). Tebettül. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (C. 40, ss. 216–217) içinde. TDV Yayınları.
  52. Tenik, A. (2017). Tasavvufî şiir poetikası. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, 48, 141–160. https://doi.org/10.29288/ilted.342332
  53. Yalçın, D. (2023). Hanyalı Nûrî Osmân divânı’nda naʻt. Mavi Atlas, 11(1), 147–172. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.1259858
  54. Yeniterzi, E. (1993). Divan şiirinde na’t. TDV Yayınları.
  55. Yeniceli, K., & Gür, A. (2024). Ebû Tâlib’in Şiirlerinde Hz. Muhammed (S.A.V.). Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 11(2), 518–538. https://doi.org/10.17859/pauifd.1530158
  56. Yesevî, A. (2001). Divan-ı hikmet (H. Bice, Ed.; 3. bs). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  57. Yılmaz, İ. (2004). Klasik Arap şiirinde nazım şekilleri (vezin sayısı ve kâfiye yönünden klâsik Arap şiir şekilleri). Atatürk üniversitesi ilâhiyat fakültesi dergisi, 22, 108–133.
  58. Ahmet, M. (12 Mart 2022). Abdullah Şemşeddin müellifü neşîtu Allahu ekber fevka keydi’l-mu’tedi hel ta’rifuhu. el-Yevm es-Sâbiu. www.youm7.com. عبد الله شمس الدين مؤلف نشيد الله أكبر فوق كيد المعتدى. هل تعرفه؟ - اليوم السابع
  59. Arslan, A. (2016). Ahmed Yesevî’de Hz. Peygamber (sav) sevgisi. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), 2(Special Issue 1), 281–290.