Journals / Kafkas Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 25

The Golden Horde's Diplomatic Relations with the Mamlūk and Ottoman States

Altın Orda Devleti'nin Memlûk ve Osmanlı Devletleri ile Diplomatik İlişkileri

Soner Akpınar(Kahramanmaraş İl Milli Eğitim Müdürlüğü)0000-0001-6157-1630
Pages
128–152
Publication Date
2026-01-08
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

By interpreting Islamization both as an internal identity shift and as a framework for the reorganization of international diplomacy, this article contributes an original and comprehensive perspective to the fields of Islamic history and diplomatic studies.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study analyzes the political transformation of the Golden Horde between the 13th and 15th centuries, focusing on the Islamization process and its repercussions for regional and international diplomacy.
📊
Key Findings & Data:This shift profoundly influenced the Golden Horde’s relations with the broader Islamic world—most notably with the Mamluk Sultanate and the Ottoman Empire—where ties were forged through strategic cooperation and regional rivalry rather than religious affinity alone.
💡
Conclusion & Impact:By interpreting Islamization both as an internal identity shift and as a framework for the reorganization of international diplomacy, this article contributes an original and comprehensive perspective to the fields of Islamic history and diplomatic studies.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Tarih · Altın Orda · Memlükler

Abstract

This study analyzes the political transformation of the Golden Horde between the 13th and 15th centuries, focusing on the Islamization process and its repercussions for regional and international diplomacy. The adoption of Islam under Berke Khan not only reshaped the khanate’s religious identity but also redirected its foreign policy orientation and pursuit of ideological legitimacy. This shift profoundly influenced the Golden Horde’s relations with the broader Islamic world—most notably with the Mamluk Sultanate and the Ottoman Empire—where ties were forged through strategic cooperation and regional rivalry rather than religious affinity alone. The study’s central aim is to examine the reciprocal interaction between Islamization and foreign policy, while assessing its impact on the political balance of the Islamic world. Existing scholarship has largely emphasized the Mongol heritage of the Golden Horde or its role in Russian history, while the diplomatic consequences of Islamization remain underexplored. To address this gap, the research employs a qualitative historical approach, drawing on primary sources such as diplomatic documents, embassy correspondences, and travelogues, alongside the comparative insights of modern historians. The findings demonstrate that the Golden Horde should be viewed not merely as a successor to Mongol tradition but as a transformative actor that significantly shaped Islamic political culture. By interpreting Islamization both as an internal identity shift and as a framework for the reorganization of international diplomacy, this article contributes an original and comprehensive perspective to the fields of Islamic history and diplomatic studies.

Özet

Bu çalışma, Altın Orda Devleti’nin 13.–15. yüzyıllar arasındaki siyasi dönüşümünü İslâmlaşma süreciyle birlikte değerlendirerek bu sürecin bölgesel ve uluslararası diplomatik ilişkiler üzerindeki etkilerini incelemektedir. Berke Han döneminde İslâm’ın kabulü, Altın Orda’nın yalnızca dini kimliğini değil, aynı zamanda dış politika yönelimlerini ve ideolojik meşruiyet arayışlarını da köklü biçimde değiştirmiştir. Bu dönüşüm, hanlığın özellikle Memlük Sultanlığı ve Osmanlı Devleti ile kurduğu ilişkilerde, dini yakınlığın ötesinde stratejik iş birliği ve bölgesel rekabet bağlamında şekillenmiştir. Çalışmanın temel amacı, Altın Orda’nın İslâmlaşma süreci ile dış politika tercihleri arasındaki karşılıklı etkileşimi ortaya koymak ve bu sürecin İslâm dünyasındaki siyasi dengelere etkisini açıklamaktır. Mevcut literatürde Altın Orda genellikle Moğol kökenli yapısı üzerinden değerlendirilmekte; İslâmlaşmanın diplomasi üzerindeki etkisi ise yeterince incelenmemektedir. Bu eksikliği gidermeyi amaçlayan çalışma, birincil kaynaklar (diplomatik belgeler, elçilik yazışmaları, seyahatnameler) ile çağdaş tarihçilerin analizlerini karşılaştırmalı bir bakış açısıyla ele almakta ve nitel bir çözümleme yöntemi benimsemektedir. Sonuç olarak Altın Orda, yalnızca Moğol geleneğinin bir mirasçısı değil, aynı zamanda İslâm siyasi kültürünün şekillenmesinde etkin bir rol oynayan dönüştürücü bir aktör olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda makale, Altın Orda’nın İslâmlaşma sürecini hem içsel bir dönüşüm hem de uluslararası diplomatik yeniden yapılanma olarak ele alarak, İslâm tarihi ve diplomasi literatürüne özgün ve bütüncül bir katkı sunmaktadır.

🔖

Cite This Article

Akpınar, S. (2026). The Golden Horde's Diplomatic Relations with the Mamlūk and Ottoman States. Kafkas Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 25, 128–152. https://doi.org/10.17050/kafkasilahiyat.1786324

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (46)

  1. Akdağ, Mustafa. Türkiye’nin İktisadi ve İçtimai Tarihi (1243-1453). İstanbul: Cem Yayınları, 1974.
  2. Allsen, Thomas Timothy. Culture and Conquest in Mongol Eurasia. Cambridge: Cambridge University Press, 2001.
  3. Amitai, Reuven. “Mamluk Ilkhanid War”. Encyclopaedia of Islam. ed. Peri Bearman-Thierry Bianquis. Vol. II. Leiden: Brill, 2000.
  4. Amitai, Reuven. “The Mongol Temürid Legacy and the Mamluks”. Mamluk Studies Review V/I (2001).
  5. Amitai, Reuven-Morgan, David. “Timur and the Politics of the Mongol Successor States”. The Mongols in the Islamic Lands: Studies in the History of the Ilkhanate. London: Ashgate, 2007.
  6. Aubin, Jean. “Le dossier timouride de la mission de Clavijo”. Studia Iranica II/II (1973).
  7. Cüveynî, Alâuddîn Atâ Melik. Târîh-i Cihângüşâ. çev. Mürsel Öztürk. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1999.
  8. Çelik, Aydın-Güler, Önder. “Altın Orda İmparatorluğu”. Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 95/188 (2010).
  9. Devlet, Nadir. “Altın Ordu”. Doğuştan Günümüze Büyük İslâm Tarihi. İstanbul: Çağ Yayınları, 1992.
  10. DeWeese, Devin. Islamization and Native Religion in the Golden Horde: Baba Tükles and Conversion to Islam in Historical and Epic Tradition. University Park: Pennsylvania State University Press, 1994.
  11. Endelüsî, Ebû Hayyân. Kitâbü’l-İdrâk li-Lisâni’l-Etrâk. çev. Ahmed Ateş. İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1931. Feridun Ahmet Bey. Münşeâtü’s-Selâtîn. İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1858.
  12. Gürün, Kamuran. Türkler ve Türk Devletler Tarihi. İstanbul: Bilge Yayınları, 1984.
  13. İbn Arabşâh, Ahmed b. Muhammed b. Abdullah b. İbrâhîm. ʿAcâʾibü’l-Makdûr fî Nevâʾibi Tîmûr. çev. Hakkı Dursun Yıldız. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1975.
  14. İbn Battûta, Şemsüddîn Ebû Abdullah Muhammed. Rıhletü İbn Battûta. thk. Abdulllah el-Hâdi et-Tâzî. II Cilt. Beyrut: Dâru's-Sâdır, 2004.
  15. İbn Şeddâd, Muhammed Ali. Târîhu’l-Meliki'z-Zâhir. thk. Abdurrahman es-Subsî. Kahire: Dârü’l-Maârif el-Cedîde, 1979.
  16. İbn Tağrîberdî, Cemâleddin Ebû’l-Mehâsin Yusuf. en-Nücûmü’z-Zâhire fî Mülûki Mısr ve’l-Kâhire. thk. Muhammed Hüseyin Şemsüddîn. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1992.
  17. İbni Haldûn, Ebû Zeyd Abdurrahman b. Muhammed. Kitâbu’l-ʿİber ve Dîvânü’l-Mubtedeʾ ve’l-Haber fî Eyyâmi’l-ʿArab ve’l-ʿAcem ve’l-Berber ve Men ʿ’Âsarahum min Zavi’s-Sultâni’l-Ekber. thk. Halil Şehhâde. III Cilt. Kahire: Matbaatü’l-Bahiyye, 1976.
  18. İnalcık, Halil. “Bayezid and the Ottoman Response to Timur”. The Turks. çev. Hasan Celal Güzel. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 2002.
  19. İnalcık, Halil. Fatih Devri Üzerinde Tetkikler ve Vesikalar. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1954.
  20. İnalcık, Halil. Kırım Hanlığı Tarihi Üzerine Araştırmalar 1441–1700. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları, 2017.
  21. İnalcık, Halil. Osmanlı İmparatorluğu: Klasik Çağ (1300-1600). çev. Ruşen Sezer. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2003.
  22. İnalcık, Halil. The Middle East and the Balkans under the Ottoman Empire. Bloomington: Indiana University, 1993.
  23. İpşirli, Mehmet. “Osmanlı-Tatar Münasebetleri: Diplomatik Belgeler Işığında”. Tarih Araştırmaları Dergisi 17/28 (1998).
  24. Jackson, Peter. The Mongols and the Islamic World: From Conquest to Conversion. New Haven: Yale University Press, 2017.
  25. Kafalı, Mustafa. Altın Orda Hanlığı’nın Kuruluş ve Yükseliş Devirleri. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 1976.
  26. Kalkaşendî, Ahmed b. Alî. Subhu’l-A‘şâ fî Sinâ‘ati’l-İnşâ. thk. Muhammed Abdürresûl İbrâhim. Kahire: Dârü’l-Kütübi’l-Mısriyye, 1987.
  27. Kamalov, İlyas-Mirgaliyev, İlknur. “Altın Orda–Osmanlı Münasebetleri”. Gazi Akademik Bakış 2/3 (2008), 187-198.
  28. Kemaloğlu, İlyas. Avrasya’nın Sekiz Asrı: Çengizoğulları. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2016.
  29. Kurat, Akdes Nimet. Topkapı Sarayı Müzesi Arşivindeki Altın Ordu, Kırım ve Türkistan Hanlarına Ait Yarlık ve Bitikler. İstanbul: Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları, 1940.
  30. Makrîzî, Takiyyuddîn Ebu’l-Abbâs Ahmed b. Alî. es-Sülûk li-Maʿrifeti Düveli’l-Mülûk. thk. Saîd Abdülfettâh Âşûr. Kahire: Lecnetu’t-Te’lîf ve’n-Neşr, 1970.
  31. Mirgaliyev, İlknur. “Altın Orda, Osmanlı ve Memlûklerin Aksak Timur’a Karşı Birlik Kurma Meselesine Dair”. Karadeniz Araştırmaları 25/25 (2010), 51-57.
  32. Mirgaliyev, İlknur. “The Islamization of the Golden Horde: New Data”. Golden Horde Review 4/1 (2016), 89-101.
  33. Roux, Jean Paul. Türklerin Tarihi: Pasifik’ten Akdeniz’e 2000 Yıl. çev. Aykut Kazancıgil-Lale Arslan Özcan. Ankara: Kabalcı Yayınları, 2010.
  34. Saray, Mehmet. “Altın Orda Hanlığı”. Diyanet İslâm Ansiklopedisi. 2/538-540. İstanbul: Diyanet Vakfı Yayınları, 1989.
  35. Sevim, Ali-Erdoğan, Merçil. Selçuklu Devletleri Tarihi: Siyaset, Teşkilât ve Kültür. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1995.
  36. Sevortyan, Ervand Vladimiroviç. “Mamluk Kipchak”. Encyclopaedia of Islam. VI/272-277. Leiden: Brill, 1986.
  37. Şeşen, Ramazan. İslâm Coğrafyasında Moğollar. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2007.
  38. Şeşen, Ramazan. Sultan Baybars ve Devri (1260-1277). İstanbul: İSAR Vakfı Yayınları, 2009.
  39. Tiesenhausen, Wilhelm De. Altınordu Devleti Tarihine Ait Metinler. çev. İsmail Hakkı İzmirli. İstanbul: Maarif Matbaası, 1941.
  40. Togan, Zeki Velidi. Umumi Türk Tarihine Giriş. İstanbul: Enderun Yayınları, 1981.
  41. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. Osmanlı İmparatorluğu. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1988.
  42. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. Osmanlı Tarihi: Kuruluş ve Yükselme Devri. 3 Cilt. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1977.
  43. Vasiliev, Aleksandr Aleksandroviç. Bizans İmparatorluğu Tarihi. çev. Tevabil Alkaç. İstanbul: Alfa Yayınları, 2015.
  44. Vernadskiy, George. “Mikhail Paleolog Devrinde Altınordu, Mısır ve Bizans Devletleri Mütekabil Münasebetleri”. Ülkü Halkevleri Dergisi XII/72 (1939).
  45. Yakubovski, Aleksandr Yuryeviç. Altın Ordu ve Çöküşü. çev. Hasan Eren. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2000. Yiğit, İsmail. Memlûkler (1250-1517). İstanbul: Kayıhan Yayınevi, 2008.
  46. Yuvalı, Abdulkadir. İlhanlılar Tarihi-I. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yayınları, 1994.