Journals / JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 1

The Historical Course of Liberalism in Turkey and the 1929 World Economic Crisis

Türkiye’de Liberalizmin Tarihsel Seyri ve 1929 Dünya Ekonomik Krizi

Sait Ebinç(VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3529-921X
Pages
285–302
Publication Date
2024-06-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

This article attempts to address these questions.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The subject of this article is grounded in two fundamental inquiries.
📊
Key Findings & Data:Secondly, it analyzes the economic and political conditions under which the Free Republic Party, founded with liberal principles and objectives, emerged in Turkey amidst the 1929 World Economic Crisis.
💡
Conclusion & Impact:This article attempts to address these questions.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Siyasal Liberalizm · 1929 Krizi · Devletçilik

Abstract

The subject of this article is grounded in two fundamental inquiries. Firstly, it examines the societal resonance of liberal ideology within the context of the relationship between the individual and society, focusing on the intellectual development of liberal ideology in Turkey. Secondly, it analyzes the economic and political conditions under which the Free Republic Party, founded with liberal principles and objectives, emerged in Turkey amidst the 1929 World Economic Crisis. Was the establishment of the Free Republic Party in an authoritarian environment a calculated and guided endeavor? This article attempts to address these questions.

Özet

Bu makalenin konusu iki temel sorunsal etrafında temellendirilmiştir. Birincisi Türkiye'deki liberal ideolojinin düşünsel gelişimi birey ve toplum ilişkisi bağlamında liberal ideolojinin toplumsal karşılığı incelenmektedir. İkinci sorunsal ise Türkiye’de 1929 Dünya Ekonomik krizi ortamında liberal ilke ve amaçlarla kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kurulduğu ekonomik ve siyasal koşulları analiz etmektedir. Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kurulma gerekçeleri toplumsal ve siyasal koşulların doğal evrimi içinde mi oluşmuştur? 1929 ekonomik kriz koşullarında Mustafa Kemal Paşa tarafından liberal bir parti kurulması, Batılı liberal kampa bir mesaj mıydı? Otoriter bir dönemde, Serbest Cumhuriyet Fırkası gibi liberal bir parti kurma girişimi, demokrasiye ve çok partili düzene olan inançtan mı kaynaklanıyordu? Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kurulması muvazaalı güdümlü bir girişim miydi? Bu makalede bu tür sorulara hem tarihsel hem de metodolojik perspektiften cevap verilmeye çalışılmıştır.

🔖

Cite This Article

Ebinç, S. (2024). The Historical Course of Liberalism in Turkey and the 1929 World Economic Crisis. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, Cilt: 9 Sayı: 1, 285–302. https://ajindex.com/articles/1504269

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (84)

  1. Ağaoğlu, A. (1994). Serbest Fırka Hatıraları, İstanbul: İletişim Yayınları
  2. Aslan, Z. (2005). Türkiye’de Liberal Düşüncenin Önündeki Engeller, İçinde: M. Yılmaz (Ed). Türkiye’de Siyasi Düşünce Liberalizm, (s. 232-244). İstanbul: İletişim Yayınları
  3. Akşin, Sina. (1987). Jön Türkler ve İttihat ve Terakki, İstanbul Remzi Kitapevi
  4. Atay, F, R. (2001) Çankaya, (2.b). İstanbul: Pozitif Yayınları
  5. Aydemir Ş. S. (1996). Tek Adam- Mustafa Kemal; C.III 1922-1938; İstanbul: Remzi Kitapevi
  6. Aydemir, Ş, S. (1966). Tek Adam I. II. Cilt, (4.b). İstanbul: Remzi Kitapevi
  7. Bakırezer, G. (2005). Türkiye’ de Sosyal Liberalizm (1908-1945), İçinde: M. Yılmaz. (Ed). Türkiye’de Siyasi Düşünce Liberalizm (s.139-160). İstanbul: İletişim Yayınları
  8. Başar, A, H. (1933). İktisadi Devletçilik Cilt. II, (1.b) İstanbul; Matbaacılık ve Neşriyat Türk Anonim Şirketi Berkes, N. (1954). Ziya Gökalp: His Contribution to Turkish Nationalism, Middle East Journal, 8(4). 375–390. http://www.jstor.org/stable/4322635
  9. Berlin, I. (1995). Incorporating Liberty Four Essay on Liberty Harris I. (Ed). Oxford Üniversity Pres
  10. Berkes, N. (1954). Ziya Gökalp: Hıs Contrıbutıon to Turkısh Natıonalism, Middle East Journal, 8(4). 375-390
  11. Berktay, F. (2012).Liberalizm Tek Bir Pozisyona İndirgenmesi Olanaksız İdeoloji, 19. Yüzydan 20. Yüzyıla Modern Siyasal İdeolojile, İçinde: H. B, Örs (Der). İstanbul. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
  12. Boratav, K. (1998). Türkiye İktisat Tarihi, 1908-1985, (2.b). İstanbul: Gerçek Yayınları.
  13. Braudel, F, (1993). Maddi Uygarlık Ekonomi ve Kapitalizm XV-XVIII Yüzyıllar,.(1.b). M.A Kılıçbay, (Çev:). Ankara:Gece Yayınları.
  14. Buğra, A. (2005). Devlet ve İş Adamları. İstanbul: İletişim Yayınları
  15. Çavdar, T. (2004). Türkiye Demokrasi Tarihi, 1839-1950 Ankara: İmge Yayınları
  16. Debrey, R. (1997) Cumhuriyetçi misiniz? Ahmet Arslan. (Çev.). Türkiye Günlüğü,47(16-27)
  17. Demirel, A. (1994). Birinci Mecliste Muhalefet. İstanbul: İletişim Yayınları
  18. Doğan, A. (2005). Ulum-u İktisadiye İçtimaiye Mecmuasında Liberal Anlayış. İçinde: M. Yılmaz. (Ed). Türkiye’de Siyasi Düşünce, Liberalizm. (s. 75-82). İstanbul İletişim Yayınları.
  19. Emrence, C. (2005). Dünya Krizi ve Türkiye’de Toplumsal Muhalefet Serbest Cumhuriyet Fırkası İçinde: M.Yılmaz. (Ed.), Türkiye’de Siyasi Düşünce Liberalizm. İstanbul İletişim Yayınları, (s.213-215). İstanbul: İletişim Yayınları
  20. Erdoğan, M. (2005). Liberalizmin Türkiye’deki Serüveni, İçinde: M. Yılmaz (Ed). Türkiye’de Siyasi Düşünce Liberalizm, (s.23-41). İstanbul: İletişim Yayınları
  21. Genç, M. (2000). Osmanlı İmparatorluğunda Devlet ve Ekonomi, İstanbul Ötüken Yayınları
  22. Hale, W. (1980). Ideology and Economic Development in Turkey, 1930-1945, British Society for Middle Eastern Studies, 7(2) 100-117,Stable URL: https://www.jstor.org/stable/194899
  23. Heyd, U. (2002). Türk Ulusçuluğunun Temelleri, Kadir G, (Çev:). (2.b). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları
  24. Heywood, A. (2011). Siyasi İdeolojiler, Ahmet. K.B (Çev:). (2.B)., İçinde B. Kalkan (Haz). İstanbul Adres Yayınları
  25. Hobsbawm, E, J. (1995). Sermaye Çağı, ŞB.H. Şener. (Çev.). Ankara: Dost Kitapevi Yayınları.
  26. Hobsbawm, E. J. (1996). Kısa 20.Yüzyıl 1914-1991, Y. Alagon, (Çev.), İstanbul: Sarmal Yayınları.
  27. İbni Haldun, (2007) Mukaddime. Süleyman Uludağ. (Haz). İstanbul: Dergâh Yayınları,
  28. İlkin, S, (1975). Türkiye’de Merkez Bankası Fikrinin Gelişimi, İçinde: O. Okyar. (Ed.), Türkiye İktisat Tarihi Semineri (s.45-78). Ankara: Hacettepe Üniv. Yayınları
  29. İlkin, S, Tekeli, İ. (1982). Uygulamaya Geçerken Türkiye’de Devletçiliğin Oluşumu, Ankara: ODTÜ Yayınları, Ankara
  30. İnsel A. (2005). Türkiye’de Liberalizm Kavramının Soy Çizgisi. İçinde: M. Yılmaz. (Ed.), Türkiye’de Siyasi Düşünce Liberalizm, (s.41-74). İstanbul: İletişim Yayınları
  31. Kafaoglu, A.B. (2004). Türkiye Ekonomisinin Yakın Tarihi, İstanbul Kaynak Yayınları,
  32. Karaman, D. (2005). Ulum-u İktisadiye ve İçtimaiye Mecmuasında Liberal Anlayış. İçinde: M. Yılmaz. (Ed.), Türkiye’de Siyasi Düşünce Liberalizm, (s. 84-102). İstanbul: İletişim Yayınları
  33. Karaosmanoğlu, Y.K (2018). Politikada Kırk Beş Yıl, İstanbul İletişim Yayınları
  34. Karpat, K. (2006). Osmanlı’da Değişim, Modernleşme ve Uluslaşma, Dilek, Özdemir. (Çev.), Ankara: İmge Yayınları
  35. Karpat, K. (2007). Türkiye’de Siyasal Sistemin Evrimi 1876-1980, Esin, Soğancılar. (Çev.), Ankara: İmge Yayınları
  36. Kennedy, Paul. (1990). Büyük Güçlerin Yükseliş ve Çöküşleri, (Karanakçı, B. (Çev.). ((1.b). İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları
  37. Keyder, Ç. (1983). Toplumsal Tarih Çalışmaları (1.b). Ankara: Dost Kitapevi
  38. Keyder, Ç. (1993). Dünya Ekonomisi İçinde Türkiye (1923-1929), (2.b) Ankara: Tarih Vakfı Yurt Yayınları
  39. Keyder, Ç. (1989). Türkiye’de Devlet ve Sınıflar, S. Tekay, S, (Çev.). (1.b) İstanbul: İletişim Yayınları.
  40. Kocak C. (2006). Belgelerle İktidar ve Serbest Cumhuriyet Fırkası. İstanbul: İletişim Yayınları
  41. Koçak, C. (1996). Türkiye’de Milli Şef Dönemi (1938-1945) (1.b). İstanbul: İletişim Yayınları
  42. Kuruç, B. (1987). Mustafa Kemal Döneminde Ekonomi, (1.b). Ankara: Bilgi Yayınları.
  43. Kuruç, B. (1988). Belgelerle Türkiye İktisat Tarihi I.II, (1.b). Ankara: SBF Yayınları
  44. Kuruç, B. (1999). Cumhuriyet Dönemi İktisat Politikaları Üzerine Gözlemler İçinde: Bilanço Uluslararası Kongre 1923-1998, II. ( s.25-50). İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları
  45. Kuruç, B. (1999). 1930’ların Sanayileşme Hareketinde Unutulanlar ve Az Bilinenler, Çarklardan Chiplere, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, s. 87- 112
  46. Mardin, Ş.(1992). Türkiye’de Toplum ve Siyaset. İstanbul: İletişim Yayınları
  47. Mardin, Ş. (1992). Jön Türklerin Siyasi Fikirleri. İstanbul: İletişim Yayınları
  48. Mardin, Ş. (1994). Türk Modernleşmesi, İstanbul: İletişim Yayınları.
  49. Mardin, Ş. (1996). Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu. İstanbul: İletişim Yayınları
  50. Mardin, Ş. (1999) İttihat ve Terakki, (2.b). İstanbul: İletişim Yayınları
  51. Atütürk, M. K. (1999) Nutuk, (4.b). U. İğdemir U, Özerdim S. İ.Arar, Ankara:Türk Tarihi Kurumu Yayınları
  52. Ohannes, S. (2015) Mebâdi-i İlm-i Servet-i Milel F. Dığıroğlu, H. Genç, M. Özgür vd. (Haz). İstanbul: Dergah Yayınları
  53. Okyar, F. (2014). Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu Nasıl Feshedildi. İstanbul: Derin Kültür Tarih Yayınları
  54. Öğün. S. S. (1992). Türkiye’de Cemaatçi Milliyetçilik ve Nurettin Topçu, İstanbul: Dergâh Yayınları
  55. Özavcı, H, (2012) Anatolian Studies, Libaralism in the Turkish context and its historiograph;:Past and Present, Birtish Institute, Vol. 62 (12), pp. 141-151
  56. Sarc, Ö.C. (1940) Tanzimat ve Sanayimiz, İstanbul, Maarif Vekâleti, 1940.
  57. Selek, S. (1968). Anadolu İhtilali. İstanbul: Burçak Yayınları
  58. Selek, S. (1987). İsmet İnönü Hatıralar II. Cilt,, Ankara: Bilgi Yayınevi
  59. Shagen, D. (1993). Yaralı Bilinç, Haldun Bayri. (Çev.), İstanbul Metis Yayınları
  60. Tabakoğlu, A. (1994). Türk İktisa Tarihi, (2.b). İstanbul Dergah Yayanıları
  61. Tanpınar, A. H. (2006) Yaşadığım Gibi. İstanbul: Dergah Yayınları
  62. TBBM.(2023).Takriri Sükun Kanunu, Resmi Ceride:4 III.IMI Sayı, 87. No. 578). https://www.tbmm.gov.tr/Arama/Sonuc=Takriri Sükun
  63. TBMM.1992). İsmet İnönü’nün TBMM deki Konuşmaları (1920-1973) TBMM Kültür ve Sanat Yayınları Kurulu,
  64. Tekeli, İ, İlkin, S, (2009). 1929 Dünya Buhrânında Türkiye’nin İktisadi Politika Arayışları, (1.b) Tarih Vakfı Yurt Yayınları,
  65. Tekeli, İ, İlkin, S, (2009). Uygulamaya Geçerken Türkiye’de Devletçiliğin Oluşumu, (2.b). İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları
  66. Tezel, Y. S. (2000). Cumhuriyet Tarihinin İktisadi Tarihi 1923-1950. Ankara: Tarih Vakfı Yurt Yayınevi,
  67. Tezel, Y.S.(2013).Tanzimat Sonrası İmparatorluk ve Cumhuriyet Tükiye’sinde “Muhafazakarlık” Sorunsalı, İçinde: Bora. T., M. Gültekin (Ed). Türkiyede Siyasi Düşünce: Muhafazakarlık, (25-39) İstanbul İletişim Yayınları
  68. Toker, N. (2005). Türkiye’de Liberalizm ve Birey, Yılmaz. M. (Ed) Türkiye’de Siyasi Düşünce Liberalizm, (s.103-109), İstanbul: İletişim Yayınları.
  69. Tokgöz, E. (1999). Türkiye’nin İktisadi Gelişme Tarihi (1914-1999, (1.b)) Ankara: İmaj Yayınları
  70. Toprak, Z. (1982). Türkiye’de Milli İktisat (1908-1918). (1.b). İstanbul: Yurt Yayınları.
  71. Tökin, İ, H. (1965). Türk Tarihinde Siyasi Partiler ve Siyasi Düşüncenin Gelişmesi, (1.b). İstanbul: Elif Yayınları.
  72. Tunaya, Z. (1998). Türkiye’de Siyasal Partiler I. Cilt İstanbul: İletişim Yayınları
  73. Türk, H. B. (2005). Halide Edip Adıvar’ın Liberalizmle İmtihanı. İçinde: M. Yılmaz (Ed.), Türkiye’de Siyasi Düşünce Liberalizm. (s.119-135). İstanbul: İletişim Yayınları.
  74. Tütengil, C. (1965). Türkçede İlk İktisat Kitabı Konusu ve Yeni Bir Eser Üzerine Notlar. İktisat Fakültesi Mecmuası, 25(1-2).
  75. Yetkin, Ç. (2004). Atatürk’ün Vatan’a İhanetle Suçladığı S.C.F Olayı. İstanbul: Otopsi Yayınları
  76. Yapıcı, H. (2023).Tek Parti Dönemi Ekonomi Politikaları ve Milli Burjuvazi (1.b) İstanbul İstanbul: Çizgi Yayınları
  77. Yılmaz, M (2005). Sunuş. İçinde: M. Yılmaz (Ed.), Türkiye’de Siyasi Düşünce Liberalizm, (s.13-23). İstanbul: İletişim Yayınları
  78. Yılmaz, M (2005). Tek Parti CHP Kemalizm ve Liberalizm. İçinde. M. Yılmaz. (Ed.), Türkiye’de Siyasi Düşünce Liberalizm (s. 189 -194). İstanbul: İletişim Yayınları,
  79. McNeill, W. (1994). Dünya Tarihi, Alaeddin Şenel, (Çev.). Ankara İmge Yayınları
  80. Zürcher, E. (2003). Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, İstanbul, İletişim Yayınları
  81. Braudel, F, (1993). Maddi Uygarlık Ekonomi ve Kapitalizm XV-XVIII Yüzyıllar,.(1.b). M.A Kılıçbay, (Çev:). Ankara:Gece Yayınları.
  82. Mardin, Ş.(1992). Türkiye’de Toplum ve Siyaset. İstanbul: İletişim Yayınları
  83. Atütürk, M. K. (1999) Nutuk, (4.b). U. İğdemir U, Özerdim S. İ.Arar, Ankara:Türk Tarihi Kurumu Yayınları
  84. TBMM.1992). İsmet İnönü’nün TBMM deki Konuşmaları (1920-1973) TBMM Kültür ve Sanat Yayınları Kurulu,