SavedAdd your journal

Journals / İlahiyat / 2026 / Sayı: 16

GUZEL BABA’S RISALAT AL-WARSHIYYA IN TERMS OF THE SCIENCE OF QIRAAT

KIRÂAT İLMİ AÇISINDAN GÜZEL BABA’NIN RİSÂLE-İ VERŞİYYE ADLI ESERİ

Yaşar Akaslan(ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0715-9295
Journal
İlahiyat
Pages
159–183
Publication Date
2026-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicate that the author does not treat phonetic issues merely at the level of transmission; rather, he evaluates them in light of principles such as causality, phonetic harmony between sounds, ease of articulation, and the natural tendencies of language.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study aims to examine the pronunciation differences that emerge in the context of methodological disagreements (usul ikhtilafat) within the science of qiraat, through the lens of Risalat al-Warshiyya, a work written in Ottoman Turkish by Güzel Baba, one of the Ottoman scholars of qiraat.
📊
Key Findings & Data:Risalat al-Warshiyya stands out as a text that addresses the methodological issues concerning the pronunciation of the letters “raʾ” and “lam” in the riwayah of Warsh (d. 197/812) from the qiraah of Nafi (d. 169/785), compiling phonetic, linguistic, and transmission-based elements.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicate that the author does not treat phonetic issues merely at the level of transmission; rather, he evaluates them in light of principles such as causality, phonetic harmony between sounds, ease of articulation, and the natural tendencies of language.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kur’an-ı Kerim Okuma ve Kıraat İlmi · Risâle-i Verşiyye · Verş

Abstract

This study aims to examine the pronunciation differences that emerge in the context of methodological disagreements (usul ikhtilafat) within the science of qiraat, through the lens of Risalat al-Warshiyya, a work written in Ottoman Turkish by Güzel Baba, one of the Ottoman scholars of qiraat. The primary focus of the research is the tafkheem and tarqeeq of the letter “ra”, as well as the wajh of taghleez of the letter “lam” specific to the transmission of Warsh. These issues are addressed within the framework of the qiraat literature through a comparative analytical approach. In the study, the manuscript copies of the treatise were first identified, and their physical features were examined. Subsequently, the structural organization of the text, its modes of argumentation, and the terminology employed were analyzed. The findings indicate that the author does not treat phonetic issues merely at the level of transmission; rather, he evaluates them in light of principles such as causality, phonetic harmony between sounds, ease of articulation, and the natural tendencies of language. Furthermore, it has been determined that the author presents the views of various qiraat scholars comparatively, making points of disagreement explicit and, at times, expressing implicit preferences. In this respect, the work, while situated within the classical commentary tradition, also exhibits an interpretive and analytical character. Risalat al-Warshiyya stands out as a text that addresses the methodological issues concerning the pronunciation of the letters “raʾ” and “lam” in the riwayah of Warsh (d. 197/812) from the qiraah of Nafi (d. 169/785), compiling phonetic, linguistic, and transmission-based elements. The present study aims to contribute to the field by evaluating this work both in terms of critical text edition and scholarly analysis. In this context, a Turkish transcription of the treatise has been prepared in the final section of the study to provide a basis for its critical edition, thereby enhancing the accessibility of the text to a broader readership.

Özet

Bu çalışma, kırâat ilminde usûl ihtilafları bağlamında ortaya çıkan telaffuz farklılıklarını, Osmanlı kırâat âlimlerinden Güzel Baba’ya ait Osmanlı Türkçesiyle kaleme alınan Risâle-i Verşiyye ekseninde incelemeyi hedeflemektedir. Araştırmanın odağını, Verş rivâyetine özgü olarak “râ” harfinin tefhîm ve terkîki ile “lâm” harfinin tağlîz vechi oluşturmakta; söz konusu meseleler kırâat literatürü çerçevesinde mukayeseli bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Çalışmada öncelikle risâlenin yazma nüshaları tespit edilerek fizikî özellikleri incelenmiş, ardından metnin tertip yapısı, istidlâl biçimi ve kullanılan terminoloji tahlil edilmiştir. Elde edilen bulgular, müellifin fonetik meseleleri yalnızca nakil düzeyinde ele almadığını; illet temelli açıklamalar, sesler arası tenâsüb, kolaylık ve dilin doğası gibi prensipler doğrultusunda değerlendirdiğini de göstermektedir. Bunun yanı sıra müellifin, farklı kırâat âlimlerine ait görüşleri mukayeseli biçimde sunarak ihtilaflara yer verdiği ve zaman zaman zımnî tercihlerde bulunduğu tespit edilmiştir. Bu yönüyle eser, klasik şerh geleneği içerisinde değerlendirilebilecek olmakla birlikte yorumlayıcı ve tahlilî bir karakter de arz etmektedir. Risâle-i Verşiyye, Nâfi‘ (ö. 169/785) kırâatinin Verş (ö. 197/812) rivâyetinde “râ” ve “lâm” harflerinin telaffuzuna dair usûl meselelerini ele alan; fonetik, dilbilimsel ve rivâyet merkezli unsurları derleyen bir metin olarak öne çıkmaktadır. Elinizdeki çalışma ise söz konusu eseri hem metin neşri hem de ilmî tahlil bakımından değerlendiren bir katkı sunmayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede risâlenin neşrine altyapı oluşturmak üzere çalışmanın son kısmında Türkçe transkripsiyonu yapılmış; böylece metnin daha geniş bir okuyucu kitlesi tarafından erişilebilirliği temin edilmiştir.

🔖

Cite This Article

Akaslan, Y. (2026). GUZEL BABA’S RISALAT AL-WARSHIYYA IN TERMS OF THE SCIENCE OF QIRAAT. İlahiyat, Sayı: 16, 159–183. https://doi.org/10.62188/ilahiyat.1944789

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (26)

  1. Akaslan, Yaşar. “Kırâat İlminde ‘Râ’ Harfinin Telaffuz Keyfiyeti Etrafında Ezrak Tarîkinin Terkîkâtı”. Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 11/1 (2025), 285-315.
  2. Aktaş, Arife. “Kıraat İlmi Açısından Risâle-i Verşiyye”. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2025.
  3. Akyüz, Abdullah. Osmanlı Kurrâları. İstanbul: Rabbani Yayınları, 2021.
  4. Bostan, Osman. “Kıraat İlminde Râ (ر) Harfi: Son Dönem Osmanlı Kurrâlarından Tedkîk-i Mesâhif-i Şerîfe Meclisi Âzası Bursalı Süleyman Vehbi Efendi’nin Risâle-i Râiyye Adlı Eseri Özelinde Bir İnceleme”. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi. 28/2 (2024), 592-618.
  5. Cürcânî, Seyyid Şerîf. Kitâbü’t-Ta‘rîfât. Beyrut: Mektebetü Lübnan, 1985.
  6. Dabbâ‘, Ali Muhammed. el-İdâe fî beyâni usûli’l-kırâe. Kahire: el-Mektebetü’l-Ezheriyye li’t-Türâs, 1999.
  7. Dimyâtî, Ahmed Muhammed Bennâ. İthâfu fudalâi’l-beşer bi’l-kırââti’l-erba‘ate ‘aşer. Thk. Şa‘bân Muhammed İsmail. Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 1987.
  8. Fırat, Yavuz. Tecvîd ve Kırâat İlmi Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Hacıveyiszâde İlim ve Kültür Vakfı Yayınları, 2018.
  9. Güzel Baba. Risâle-i Verşiyye. Süleymaniye Kütüphanesi, Mesih Ali Paşa Bölümü, no: 103-001, 1a-41a.
  10. Isfahânî, Râgıb. el-Müfredât fî garîbi’l-Kur’ân. Thk. Muhammed Seyyid Kîlânî. Beyrut: Dâru’l-Ma‘rife, 1961.
  11. İbnü’l-Cezerî, Ebü’l-Hayr Şemsüddîn Muhammed. Gâyetü’n-nihâye fî tabakâti’l-kurrâ. Nşr. Gotthelf Bergsträsser. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1932.
  12. İbnü’l-Cezerî, Ebü’l-Hayr Şemsüddîn Muhammed. en-Neşr fi’l-kırââti’l-‘aşr. Thk. Ali Muhammed Dabbâ‘. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, ts.
  13. İbnü’l-Cezerî, Ebü’l-Hayr Şemsüddîn Muhammed. et-Temhîd fî ‘ilmi’t-tecvîd. Thk. Ğânim Gaddûrî Hamed. Kahire: Müessesetü’r-Risâle, 2001.
  14. İbnü’n-Nâzım, Ebû Bekr Ahmed b. Muhammed. Şerhu Tayyibeti’n-Neşr fi’l-kırââti’l-‘aşr. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 2000.
  15. Kurtubî, Abdülvehhâb b. Muhammed. el-Mûdıh fi’t-tecvîd. nşr. Ğânim Kaddûrî el-Hamed. Amman: Dâru Ammâr, 2000.
  16. Mağnîsî, Mehmed b. Hasan. “Terceme-i Cezerî li-Mağnîsî”. Resâil fî ‘ilmi’t-tecvîd. İstanbul: Âsitâne Yayınları, ts.
  17. Marğinî, Seydî İbrahim. en-Nücûmu’t-tavâli‘ ‘ale’d-Düreri’l-levâmi‘. Tunus: Dâru Tıbâati’l-Hadîse, ts.
  18. Mekkî b. Ebî Tâlib, Ebû Muhammed b. Hammûş. er-Ri‘âye li tecvîdi’l-kırâe ve tahkîki lafzi’ttilâveh. thk. Ahmed Hasan Ferhat. Amman: Dâru Ammâr, 1996.
  19. Muhaysin, Muhammed Sâlim. el-Muktebes mine’l-lehecâti’l-‘Arabiyye ve’l-Kur’âniyye. Kahire: el-Mektebetü’l-Ezheriyye li’t-Türâs, 1978.
  20. Paluvî, Hâmid b. Abdülfettâh. Zübdetü’l-‘irfân fî vucûhi’l-Kur’ân. İstanbul: Âsitâne, ts.
  21. Süyûtî, Celâlüddîn Abdurrahman. el-İtkân fî ‘ulûmi’l-Kur’ân. Thk. Şuayb el-Arnavut. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2008.
  22. Tarhûnî Abdurrahim. “Uddetü’l-kârî fî tecvîdi Kelâmi’l-Bârî”. Câmi‘u’l-mütûn fî tecvîdi’l-Kur’âni’l-Kerîm. Haz. Abdurrahim et-Tarhûnî. Kahire: Dâru’l-Hadîs, 2006.
  23. Tebrîzî, Veliyyüddîn Muhammed b. Abdillah. “Tecvîd-i Edâiyye”. Resâil fî ‘ilmi’t-tecvîd. İstanbul: Âsitâne Yayınları, ts.
  24. Yeşildağ, Adem. Kur’ân-ı Kerîm Kırâati Çerçevesinde Arap Harflerinin Fonetiği. Ankara: İlahiyât Yayınları, 2022.
  25. Zehebî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed. Ma‘rifetü’l-kurrâi’l-kibâr ‘ale’t-tabakât ve’l-a‘sâr. Thk. Tayyar Altıkulaç. İstanbul: İSAM Yayınları, 1995.
  26. Zürkânî, Muhammed Abdülazîm. Menâhilü’l-‘irfân fî ‘ulûmi’l-Kur’ân. Thk. Fevvâz Ahmed. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-‘Arabî, 1995.