AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe study is limited to classical sources, with direct quotations used extensively to accurately represent the commentators' interpretations.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The concept of apostasy, which refers to a person leaving the Islamic faith and entering disbelief, is mentioned in the Quran and hadith literature as a significant event. One of the main hadiths supporting this concept is often referred to as the “apostasy hadith,” which translates to “Kill anyone who changes his religion.” Although various hadith scholars have transmitted this hadith in different parts of the collections, it is generally found under the “Hudûd” section (chapter) within the “Hükm of Mürtedin” subheading (bab). These chapter headings, frequently used by hadith scholars, contain valuable clues for understanding the hadiths and are adopted by many commentators. This hadith, widely accepted as authentic (sahih), serves as a basis for the legal ruling on apostasy, and there is a consensus regarding its theoretical significance. However, consensus on its practical application has not been established. It is understood that there is no contradiction between this hadith and the Quranic verse “There is no compulsion in religion.” In classical understanding, it is interpreted that this verse was either abrogated or explained with a specific context. This study does not aim to cover the entire issue of apostasy in detail but focuses specifically on the place and interpretation of Ibn Abbas’s hadith in the narration sources. To this end, the commentators’ remarks on this hadith, the approach of fuqahâ (Islamic jurists) to the narration, the background of the narration, and whether there was a conflict between this narration and the Quranic verses are examined. The study is limited to classical sources, with direct quotations used extensively to accurately represent the commentators' interpretations.
Özet
Kişinin İslâm dininden ayrılıp küfre girmesini ifade eden irtidad kavramı, Kur’ân ve hadis kaynaklarında bir vakıa olarak yer almıştır. Bu durumun önemli dayanaklarından biri, adına “irtidad hadisi” diye adlandırılabileceğimiz “Dinini değiştireni öldürün” rivayetidir. Muhaddisler, bu hadisi ale’l-ebvâb kaynakların farklı bölümlerinde tahrîc etmişlerse de genellikle “Hudûd” bölümü (kitâb) altında, “Mürtedin Hükmü” alt başlığıyla (bâb) müstakil olarak ele almışlardır. Muhaddislerin çoğunlukla kullandığı bab başlıkları, hadislerin anlaşılmasında önemli ipuçları barındırdığı için şârihler tarafından da benimsenmiş ve sürdürülmüştür. Birçok muhaddis tarafından aktarılan ve “sahîh” kabul edilen bu hadisin, hükme medar olduğu ve teorik anlamda üzerinde icmâ meydana geldiği vurgulanmış ancak uygulamasında icmânın varlığı belirlenememiştir. İlgili hadisle “Dinde zorlama yoktur” âyeti arasında bir çelişkinin olmadığı, klasik anlayışta bu âyetin neshedildiği veya özel nüzûl sebebiyle açıklandığı anlaşılmıştır. Bu çalışmada, irtidad meselesi tüm yönleriyle ele alınmamış, yalnızca konunun en önemli dayanaklarından biri olan İbn Abbâs hadisinin rivayet kaynaklarındaki yeri ve yorumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu maksatla şârihlerin ilgili hadis hakkındaki yorumları, fukahânın rivayete yaklaşımı, rivayetin arka planı ve gelenekte bu rivayet ile Kur’ân arasında bir teâruzun tartışılıp tartışılmadığı ele alınmıştır. Çalışma, klasik kaynaklarla sınırlandırılmış olup şârihlerin yorumlarını doğru yansıtmak amacıyla doğrudan alıntılara sıkça başvurulmuştur.