AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe study evaluates al-Harpûtî's contribution to hadith methodology through a logic-centered reading using the document analysis method.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study aims to examine the reflection of the science of logic in the mustalahu'l-hadîs literature through the commentary written by Yûsuf Şükrü el-Harpûtî (d. 1292/1875) in the field of hadith methodology. The nature of the relationship between hadith methodology and logic in the Ottoman scholarly tradition has often not been sufficiently addressed and evaluated. However, logical topics such as el-külliyâtu’l-hams, had, takaddüm, and taksim hold an important position in terms of the definition and classification of concepts in the sciences of methodology. For this reason, it is seen that fundamental terms such as hadith, haber, eser, and sünnet, as well as hadith types such as merfû‘, mevkûf, maktû’, sahîh, hasen, and zayıf, are also addressed in connection with logic in terms of their conceptual structure. Based on Dâvûd-i Karsî's commentary on Birgivî's treatise, al-Harpûtî reinterprets these terms within a logical framework. His evaluation of the distinction between sahîh, hasen, and zayıf through the ambiguous nature of zabt is particularly noteworthy. Furthermore, his treatment of the distinction between acceptable and rejected narrations in the context of merfû‘, mevkûf, and maktû’ narrations, as well as takaddüm and taksim, clearly demonstrates his interdisciplinary approach. The study evaluates al-Harpûtî's contribution to hadith methodology through a logic-centered reading using the document analysis method.
Özet
Bu çalışma, Yûsuf Şükrü el-Harpûtî’nin (ö. 1292/1875) hadis usûlü alanında kaleme aldığı şerh üzerinden mantık ilminin mustalahu’l-hadîs literatürüne yansımasını incelemeyi amaçlamaktadır. Osmanlı ilim geleneğinde hadis usûlü ile mantık ilmi arasındaki ilişkinin mahiyeti çoğu zaman yeterince ele alınıp değerlendirilmemiştir. Oysa el-külliyâtu’l-hams, had, takaddüm ve taksim gibi mantık bahisleri, usûl ilimlerinde kavramların tanımlanması ve tasnifi açısından önemli bir konuma sahiptir. Bu nedenle hadis, haber, eser ve sünnet gibi temel ıstılahlarla merfû‘, mevkûf, maktû’ ile sahîh, hasen ve zayıf gibi hadis çeşitlerinin kavramsal yapı açısından da mantıkla irtibatlı bir şekilde ele alındığı görülmektedir. el-Harpûtî, Dâvûd-i Karsî’nin Birgivî’nin risalesine yazdığı şerhi esas alarak söz konusu ıstılahları mantıkî bir çerçevede yeniden yorumlamaktadır. Özellikle sahîh, hasen ve zayıf ayrımını zabt vasfının müşekkek yapısı üzerinden değerlendirmesi dikkat çekicidir. Ayrıca merfû‘, mevkûf ve maktû’ rivayetlerle makbûl ile merdûd ayrımını takaddüm ve taksim bağlamında ele alması, disiplinler arası yaklaşımını açıkça göstermektedir. Çalışma, doküman incelemesi yöntemiyle el-Harpûtî’nin hadis usûlüne katkısını mantık merkezli bir okuma üzerinden değerlendirmektedir.