AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn its final section, the article discusses how the participatory (interactive), collectively enacted aesthetic grounded in the line as a trans-dimensional modulator in Islamic art can be reinterpreted within contemporary artistic practice through the contemporary art project "Devr-i Âlem." Ultimately, the study argues that the image in Islamic art constitutes a distinctive aesthetic paradigm founded not on representation but on the revelation of truth through mathematical order, fractal structure, haptic experience, and cosmic continuity.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study examines the concept of the image in Islamic art within the framework of Alois Riegl's theory of Kunstwollen (artistic will) and his theory of modulation, while comparatively evaluating it alongside the artistic traditions of Ancient Egypt, Ancient Greece, Byzantium, and the Gothic period. It argues that Islamic art, which is absent from Riegl's classification, embodies a distinctive conception of space, conceptualized here as "Spiritual Haptic Space". The study contends that, in Islamic art, the line functions as a fractal modulator that transcends the second and third dimensions to establish a relationship with the fourth dimension representing life. Through the principles of geometric order, repetition, rhythm, and infinity, truth is rendered visible rather than merely represented. Drawing upon examples such as the Divriği Great Mosque, the İnce Minareli Madrasa, girih patterns, and Islamic calligraphy (husn-i khatt), the study interprets the mathematical and metaphysical depth of Islamic art in relation to Kant's concept of "purposiveness without purpose" and associates it with the system-based artistic practices of the minimalist artist Sol LeWitt. In its final section, the article discusses how the participatory (interactive), collectively enacted aesthetic grounded in the line as a trans-dimensional modulator in Islamic art can be reinterpreted within contemporary artistic practice through the contemporary art project "Devr-i Âlem." Ultimately, the study argues that the image in Islamic art constitutes a distinctive aesthetic paradigm founded not on representation but on the revelation of truth through mathematical order, fractal structure, haptic experience, and cosmic continuity.
Özet
Bu çalışma, İslam sanatındaki imge kavramını Alois Riegl'in sanat iradesi (Kunstwollen) ve modülasyon kuramı çerçevesinde ele almakta; Antik Mısır, Antik Yunan, Bizans ve Gotik sanat anlayışlarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir. Riegl'in sınıflandırmasında yer almayan İslam sanatının kendine özgü bir uzam anlayışına sahip olduğu ileri sürülmekte ve bu anlayış "Manevi Haptik Uzam" kavramı ile açıklanmaktadır. Çalışmada, İslam sanatında çizginin fraktal bir modülatör olarak ikinci ve üçüncü boyutu aşarak yaşamı temsil eden dördüncü boyutla ilişki kurduğu; geometrik düzen, tekrar, ritim ve sonsuzluk ilkeleri aracılığıyla hakikatin görünür kılındığı savunulmaktadır. Divriği Ulu Camii, İnce Minareli Medrese, girih desenleri ve hüsn-i hat örnekleri üzerinden İslam sanatındaki matematiksel ve metafizik derinlik Kant'ın "amaçsız amaçlılık" düşüncesiyle örtüştürülmekte ve minimalist sanatçı Sol LeWitt'in sistem temelli üretim anlayışlarıyla ilişkilendirilmektedir. Makalenin son bölümünde "Devr-i Âlem" adlı çağdaş sanat uygulaması üzerinden İslam sanatının boyutları kat eden çizgi modülatörlüğündeki, kolektif eyleme dayalı, katılımcı (interaktif) estetik anlayışının güncel sanat pratiğinde nasıl yeniden yorumlanabileceği tartışılmaktadır. Sonuç olarak çalışma, İslam sanatında imgenin temsilden çok hakikati görünür kılan, matematiksel düzen, fraktal yapı, haptik deneyim ve kozmik süreklilik üzerine kurulu özgün bir estetik paradigma oluşturduğunu ileri sürmektedir.