SavedAdd your journal

Journals / Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2026 / Cilt: 3 Sayı: 1

TÜKETİCİ VE ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN GRANGER NEDENSELLİK TESTİ YOLUYLA İNCELENMESİ

HAKAN Öner(NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9595-1498
Pages
318–327
Publication Date
2018-03-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu sonuçtan hareketle, TÜFE enflasyon oranının yükselmesi, çalışan ücretlerini TÜFE enflasyon oranlarının yükselişine bağlı olarak artırmakta ve dolayısıyla ÜFE enflasyon oranının da yükselmesine neden olmaktadır yorumu yapılabilinmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Fiyatlar genel seviyesindeki değişim olarak adlandırılan enflasyon, başlıca TÜFE ve ÜFE enflasyon oranları olmak üzere iki şekilde ölçülmektedir.
📊
Key Findings & Data:Bu çalışmada, TÜFE ile ÜFE enflasyon oranları arasındaki ilişki, 2004:01-2016:12 dönemleri arasındaki 156 adet veri seti alınarak incelenmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Bu sonuçtan hareketle, TÜFE enflasyon oranının yükselmesi, çalışan ücretlerini TÜFE enflasyon oranlarının yükselişine bağlı olarak artırmakta ve dolayısıyla ÜFE enflasyon oranının da yükselmesine neden olmaktadır yorumu yapılabilinmektedir.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2004 · 156 adet
⚙️Variables:Tüketici Fiyat Endeksi · Üretici Fiyat Endeksi · Genişletilmiş Dickey Fuller (ADF) Birim Kök Testi

Özet

Fiyatlar genel seviyesindeki değişim olarak adlandırılan enflasyon, başlıca TÜFE ve ÜFE enflasyon oranları olmak üzere iki şekilde ölçülmektedir. Bu çalışmada, TÜFE ile ÜFE enflasyon oranları arasındaki ilişki, 2004:01-2016:12 dönemleri arasındaki 156 adet veri seti alınarak incelenmektedir. Genişletilmiş Dickey Fuller (ADF) birim kök testi ve Granger nedensellik testleri uygulanarak TÜFE ile ÜFE enflasyon oranları arasındaki nedensellik ilişkisi açıklanmaya çalışılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; TÜFE enflasyon oranından, ÜFE enflasyon oranına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisine rastlanılmıştır. Bu sonuçtan hareketle, TÜFE enflasyon oranının yükselmesi, çalışan ücretlerini TÜFE enflasyon oranlarının yükselişine bağlı olarak artırmakta ve dolayısıyla ÜFE enflasyon oranının da yükselmesine neden olmaktadır yorumu yapılabilinmektedir.

🔖

Cite This Article

Öner, H. (2018). TÜKETİCİ VE ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN GRANGER NEDENSELLİK TESTİ YOLUYLA İNCELENMESİ. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 3 Sayı: 1, 318–327. https://doi.org/10.29106/fesa.380397

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (20)

  1. Abdioğlu, Zehra ve Özge Korkmaz. 2012. “Tüketici ve Üretici Fiyat Endekslerinde Fiyat Geçişkenliği: Alt Sektörler.” Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 16(2): 65-81.
  2. Akçay, Selçuk. 2011. “The Causal Relationship Between Producer Price Index and Consumer Price Index: Empirical Evidence from Selected European Countries.”International Journal of Economics and Finance 3(6):227 – 232.
  3. Erdem, H. Feyza ve Rahmi Yamak. 2014. “Üretici Fiyat Endeksi ve Tüketici Fiyat Endeksi Arasındaki Geçişkenliğin Derecesi.” Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 14(4):1-13.
  4. Ghazali Mohd Fahmi, Ooi Ai YEE ve Mohd Zulkifli Muhammad. 2008. “Do Producer Prices Cause Consumer Prices? Some Emprical Evidence.” International Journal of Business and Management 3(11):78-82.
  5. Granger, Cilive, W. 1969.” Investigating Causal Relations by Econometric Models and Cross-spectral Methods.” Econometrica Vol:37(3):424–438.
  6. İçellioğlu, Cansu Şarkaya. 2017. “Finansal İstikrar ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Para Politikası.” Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9(20):20-38.
  7. Kara, Ali Hakan ve Mesut Orak. 2008. “Enflasyon Hedeflemesi” (http://www.tcmb.gov.tr/yeni/iletisimgm/kara_orak.pdf?origin=publication_detail, Erişim tarihi: 12.10.2017).
  8. Küçüksille, Engin ve Sadık Karaoğlan. 2016. ”Kırılgan Beşli Ülkelerin Amerikan Doları Bazında Parite Getirileri Arasındaki İlişkilerin Analizi” Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 50:46-61.
  9. MacKinnon ve James. Gordon. 1996. “Numerical distribution functions for unit root and cointegration tests.” Journal of Applied Econometrics 11(6):601-618.
  10. Newbold, Paul ve Cilive W. Granger. 1974. “Experience with Forecasting Univariate Time Series and the Combination of Forecasts.” Journal of the Royal Statistical Society 197(2):131-165.
  11. Saraç, Taha Bahadır ve Kadir Karagöz. 2010. “Türkiye’de Tüketici ve Üretici Fiyatları Arasındaki İlişki: Yapısal Kırılma ve Sınır Testi.” Maliye Dergisi 159:220-232.
  12. Shahbaz, Muhammad, Abu Wahid ve Adnan Haider. 2010. “Empirical Psychology Between Wholesale Price and Consumer Price Indices: The Case of Pakistan.” The Singapore Economic Review 55:537–551.
  13. Taban, Sami ve Mehmet Şengür. 2016. “Türkiye’de Enflasyonun Kaynağının Belirlenmesine Yönelik Ekonometrik Bir Analiz.” Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 47: 47-64.
  14. Tarı, Recep, Tezcan Abasız ve Ferhat Pehlivanoğlu. 2012. “Tefe (Üfe)-Tüfe Fiyat Endeksleri Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Frekans Alanı Yaklaşımı.” Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 12(24):1-15.
  15. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. 2017. Enflasyon Hedefleri. (http://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/tcmb+tr/tcmb+tr/main+menu/para+politikasi/fiyat+istikrari/enflasyon+hedefleri, Erişim tarihi: 01.11.2017).
  16. Türkiye İstatistik Kurumu. 2017. TÜFE Enflasyon Oranları. (www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=650, Erişim tarihi: 08.11.2017).
  17. Türkiye İstatistik Kurumu. 2017. ÜFE Enflasyon Oranları. (www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=1645, Erişim tarihi: 08.11.2017).
  18. Yamaçlı Dilek Sürekçi ve Mustafa Saatçi. 2016. “Türkiye'de Tüketici Enflasyonunun İktisadi. Belirleyicileri: ARDL Analizi.” Business and Economics Research Journal 7(3):53-71.
  19. Yıldırım, Zekeriya. 2015. “Enflasyon Rejimleri ve Üretici Enflasyonundan Tüketici Enflasyonuna Geçişkenlik.” Central Bank Review 15:89-114.
  20. Zortuk, Mahmut. 2008. “Türkiye’de Tüketici ve Toptan Eşya Fiyat Endeksleri Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1986–2004.” Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20:181-190.