Journals / Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 1 Özel Sayı

THE ACHIEVEMENTS OF TURKISH WOMEN IN AVIATION HISTORY: FEMALE PILOTS OF THE TURKIC WORLD (1933-1943)

TÜRK KADININ HAVACILIK TARİHİNDEKİ BAŞARILARI: TÜRK DÜNYASININ KADIN PİLOTLARI (1933-1943)

Hava Selçuk(ERCİYES ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9136-9158
Pages
—
Publication Date
2026-08-18
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The presence of women pilots in the Turkic world was influenced not only by the harsh war conditions but also by the socio-economic and political conditions of the era.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Although women have achieved success in many professions throughout history, their participation in the piloting profession was delayed due to it being a relatively new profession of the century and initially not being considered a women's profession.
📊
Key Findings & Data:This study examines women who served as combat pilots in the Turkic world between 1933 and 1943.
💡
Conclusion & Impact:The presence of women pilots in the Turkic world was influenced not only by the harsh war conditions but also by the socio-economic and political conditions of the era.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:kadın pilotlar · Türk kadını · Sabiha Gökçen

Abstract

Although women have achieved success in many professions throughout history, their participation in the piloting profession was delayed due to it being a relatively new profession of the century and initially not being considered a women's profession. This study examines women who served as combat pilots in the Turkic world between 1933 and 1943. Among the first female pilots of the Republic of Turkey, Bedriye Tahir Gök, Sabiha Gökçen, and Eribe Kartal Hürkuş stand out. It is also known that Kyrgyz, Kazakh, and Azerbaijani Turkic women actively served in the piloting profession during the Soviet Union (USSR) era. Azerbaijani women Züleyha Seyidmemmedova, Leyla Memmedbeyova, and Sona Nuriyeva; Kyrgyz women Jumagul Musaeva; and Kazakh women Hivaz Dospanova are among the important Turkic women pilots of that period. Especially Turkish women who served as combat pilots successfully practiced the profession despite all the adverse conditions of the time. The presence of women pilots in the Turkic world was influenced not only by the harsh war conditions but also by the socio-economic and political conditions of the era.

Özet

Tarihsel süreç içerisinde kadınlar birçok meslekte başarı elde etmiş olsa da, pilotluk mesleğinin hem yüzyılın yeni mesleği olması hem de kadın mesleği olarak başlangıçta kabul edilmemesi sebebiyle kadınların bu alanda yer alması gecikmiştir. Çalışmamızda Türk dünyasında 1933 ve 1943 yılları arasında savaş pilotu olarak görev yapan kadınlar incelenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk kadın pilotları arasında Bedriye Tahir Gök, Sabiha Gökçen ve Eribe Kartal Hürkuş’un ön plana çıktığı görülmektedir. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) döneminde de Kırgız, Kazak ve Azerbaycanlı Türk kadınlarının pilotluk mesleğinde aktif görev aldıkları bilinmektedir. Azerbaycanlı Züleyha Seyidmemmedova, Leyla Memmedbeyova ve Sona Nuriyeva, Kırgız Jumagul Musaeva ile Kazak Hivaz Dospanova, dönemin önemli Türk kadın pilotları arasında yer almaktadır. Özellikle savaş pilotu olarak görev yapan Türk kadınları dönemin bütün olumsuz şartlarına rağmen pilotluk mesleğini başarılı bir şekilde icra etmişlerdir. Türk dünyasında kadın pilotların yer almasında ağır savaş şartlarının yanı sıra dönemin sosyo-ekonomik ve siyasi şartları da etkili olmuştur.

🔖

Cite This Article

Selçuk, H. (2026). THE ACHIEVEMENTS OF TURKISH WOMEN IN AVIATION HISTORY: FEMALE PILOTS OF THE TURKIC WORLD (1933-1943). Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 1 Özel Sayı. https://doi.org/10.46790/erzisosbil.1925711

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (13)

  1. ARBAÇ, İ. (2019). “İkinci Dünya Savaşında Cephedeki Sovyet Kadınları”, Kesit Akademi Dergisi, 5(20), 244-265.
  2. AYYILDIZ, F. (2022). “Kadın Pilotlar: Önyargı ve Engellerin Aşılması”, Havacılık Psikolojisi: Kavramlar, Araştırmalar, Uygulamalar, Editör: Pınar Ünsal, Seda Çeken, İstanbul University Press,209-238.
  3. BALCI, M., KARADENİZ, Y. (2018). “Cumhuriyet Modernleşmesinin Genç Kadın Pilotu: Sabiha Gökçen”, Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi, 2(1), 1-7.
  4. BEKTURGANOVA, K., (2007). Kırgız Toprağın Kızları / Kırgız Topraklarının Kızları, Biyitik Yayınevi, Bişkek. DAMGACI, T. (2023), “Sivil Havacılıkta Toplumsal Cinsiyet Dengesi Geliştirme: Havacı Kadın Sicili Örneği”, International Journal Of Aeronautics And Astronautics, 4(2), 43-52.
  5. https://anl.az/down/meqale/xalqqazeti/2015/may/439726.htm, Erişim:09.10.2025
  6. https://regionplus.az/az/articles/view/3052 Erişim:09.10.2025
  7. IBRAHİMOVA, K. (2025), “İkinci Dünya Müharibəsinin Azərbaycanlı Qadınları (Araşdırmalar, Nəticələr)”, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 12 (3), 654-677.
  8. İLYASOĞLU,Rauf, Respublika, 12 Mayıs 2010, s. 11. https://www.anl.az/down/meqale/respublika/2010/may/119090.htm, Kasım 2025
  9. ALTUNCUOĞLU, N. (2012). Kayseri Uçak Fabrikası, Kayseri Büyükşehir Belediyesi yayınları, Kayseri.
  10. KURT, E. (2022). “Türkiye’nin İlk Özel Uçuş Okulu: Vecihi (Hürkuş) Sivil Tayyare Mektebi”, Belgi Dergisi, 24, 61-91.
  11. SAKHI, Z. (2023). Kazak Kadınlarının Siyasi, Sosyokültürel ve Eğitim Durumu (1933-1986), Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
  12. VƏLİYEVA, M., MANAFOVA, H., ABBASOVA, X. (2020), Azerbaycanın Teyarecileri Böyük Vatan Müharibesinde (1941-1945), Azərbaycan Milli Kitabxanası.
  13. YILDIRIM, C. (2025), “Türk Hava Kurumu’nun Paraşüt Sporunun Gelişimine Yönelik Faaliyetleri (1935-2023)”. Cumhuriyet’in Kuruluşundan Türkiye Yüzyılına Türk Spor Kongresi (25-27 Nisan 2024) Bildiriler Kitabı, Ankara, 1033-1066.