SavedAdd your journal

Journals / Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 1

Türkiye’de Okul Temelli Sosyal Adalet: Eğilimlerin ve Sınırlılıkların Betimsel Analizi

School-Based Social Justice in Türkiye: A Descriptive Analysis of Trends and Limitations

Asiye Dursun(DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4033-0034
Pages
92–107
Publication Date
2026-07-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu çalışma, Türkiye’de okul bağlamında sosyal adalet alanındaki araştırmaların mevcut durumunu sistematik biçimde sunarak, gelecekteki araştırmalara referans olabilecek temel bilgiler sağlamaktadır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışma, Türkiye’de farklı eğitim kademelerinde gerçekleştirilen sosyal adalet araştırmalarını betimsel içerik analizi yöntemiyle incelemektedir.
📊
Key Findings & Data:Toplamda 166 yayın taranmış ve okul bağlamında gerçekleştirilen çalışmalara odaklanılarak 71 çalışma analiz kapsamına alınmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Bu çalışma, Türkiye’de okul bağlamında sosyal adalet alanındaki araştırmaların mevcut durumunu sistematik biçimde sunarak, gelecekteki araştırmalara referans olabilecek temel bilgiler sağlamaktadır.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Social justice · school psychology · practice-to-research gap

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de farklı eğitim kademelerinde gerçekleştirilen sosyal adalet araştırmalarını betimsel içerik analizi yöntemiyle incelemektedir. Analiz, yayın dili, yayın yılı, yayın türü, araştırma deseni, örneklem özellikleri, eğitim düzeyi, yöntem, analiz türü ve incelenen değişkenler üzerine odaklanmaktadır. Betimsel içerik analizi, çalışmaların kavramsal ve yöntemsel eğilimlerini sistematik biçimde organize ederek, literatürdeki dağılım ve temel eğilimler hakkında bilgi sunmayı amaçlamaktadır. Araştırma, Türkiye’deki okullarda sosyal adalet konusunu ele alan çalışmalara genel bir perspektif kazandırmayı ve alandaki eğilimleri ortaya koymayı hedeflemektedir. Toplamda 166 yayın taranmış ve okul bağlamında gerçekleştirilen çalışmalara odaklanılarak 71 çalışma analiz kapsamına alınmıştır. Elde edilen bulgular, sosyal adaletin farklı örneklemler ve değişkenler üzerinden çeşitli boyutlarda ele alındığını göstermekte olup, özellikle sosyal adalet liderliği, algısı ve uygulamaları okul psikolojisi çerçevesinde öne çıkmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de okul bağlamında sosyal adalet alanındaki araştırmaların mevcut durumunu sistematik biçimde sunarak, gelecekteki araştırmalara referans olabilecek temel bilgiler sağlamaktadır.

Özet

This study examines school-based social justice research conducted across different educational levels in Türkiye using a descriptive content analysis approach. The analysis focuses on publication language, year, type, research design, sample characteristics, educational level, method, analysis type, and variables examined. Descriptive content analysis allows for the systematic organization of conceptual and methodological trends, providing insights into the distribution and key patterns of existing literature. The study aims to offer a general perspective on research addressing social justice in Turkish schools and to outline prevailing trends in the field. A total of 166 publications were screened, and 71 studies, including theses and peer-reviewed articles, were included in the analysis. Findings indicate that social justice has been examined through various samples and variables, with particular emphasis on social justice leadership, perceptions, and practices within the context of school psychology. This study provides a systematic overview of the current state of school-based social justice research in Türkiye, offering foundational information that can guide future investigations in the field.

🔖

Cite This Article

Dursun, A. (2026). Türkiye’de Okul Temelli Sosyal Adalet: Eğilimlerin ve Sınırlılıkların Betimsel Analizi. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 1, 92–107. https://doi.org/10.71272/debder.1866179

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (37)

  1. Avant, D. W. (2016). Using response to intervention/multi-tiered systems of supports to promote social justice in schools. Journal for Multicultural Education, 10(4), 507–520. https://doi.org/10.1108/JME-06-2015-0019
  2. Bayes R. (2005). Educational administration and social justice. Paper submitted to the Annual Conference of the Australian Association for Research in Education. Australia
  3. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40.
  4. Charmaz, K. (2005). Grounded theory in the 21st century: Applications for advancing social justice studies. In N. K. Denzin & Y. E. Lincoln (Eds.), The SAGE handbook of qualitative research (3rd ed., pp. 507–535). Sage.
  5. Çam Tosun, F. (2021). Türk eğitim politikalarında sosyal adalet ve eşitlik [Social justice and equality in Turkish education policies]. Anadolu University Journal of Education Faculty, 5(3), 348–368. https://doi.org/10.34056/aujef.910415
  6. DeBlaere, C., Singh, A. A., Wilcox, M. M., Cokley, K. O., Delgado-Romero, E. A., Scalise, D. A., & Shawahin, L. (2019). Social justice in counseling psychology: Then, now, and looking forward. The Counseling Psychologist, 47(6), 938–962. https://doi.org/10.1177/0011000019893283
  7. Eskicumalı, A. (2001). Eğitim ve sosyal değişme: Türkiye’nin değişim sürecinde eğitimin rolü. [Education and social change: The role of education in Türkiye's change processes]. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (1). 109-128
  8. Furman, G. C. y Sheilds, C.M. (2005). How can educational leaders promote and support social justice and democratic community in schools? En W.A. Firestone y C. Riehl (Eds.), A new agenda for educational leadership (pp. 119-137). Nueva York: Teachers College.
  9. Gewirtz, S. (1998). Conceptualizing social justice in education: Mapping the territory. Journal of Education Policy, 13(4), 469–484. https://doi.org/10.1080/0268093980130402
  10. Goldfarb, K. P., & Grinberg, J. (2002). Leadership for social justice: Authentic participation in the case of a community center in Caracas, Venezuela. Journal of School Leadership, 12, 157–173. https://doi.org/10.1177/105268460201200204
  11. Grant, C. A., & Gibson, M. L. (2013). The path of social justice: A human rights history of social justice education. Equity & Excellence in Education, 46(1), 81–99.
  12. Graves, S.L., Phillips, S., Johnson, K., Jones, M.A., & Thornton, D. (2021). Pseudoscience, an emerging field, or just a framework without outcomes? A bibliometric analysis oath case study presentation of social justice research. Contemporary School Psychology, 25, 358-366. https://doi.org/10.1007/s40688-020-00310-z
  13. Gregory, A., Skiba, R. J., & Noguera, P. A. (2010). The achievement gap or the discipline gap? Two sides of the same coin. Educational Researcher, 39, 59–68. https://doi.org/10.3102/0013189X09357621
  14. Gümüş, S., Arar, K., & Oplatka, I. (2021). Review of international research on school leadership for social justice, equity, and diversity. Journal of Educational Administration and History, 53(1), 81–99. https://doi.org/10.1080/00220620.2020.1862767
  15. Huang, C., Yang, C., Wang, S., Wu, W., Su, J., & Liang, C. (2020). Evolution of topics in education research: A systematic review using bibliometric analysis. Educational Review, 72(3), 281–297. https://doi.org/10.1080/00131911.2019.1566212
  16. Jean-Marie, G. (2008). Leadership for social justice: An agenda for the 21st century school. The Educational Forum, 74(4), 340–354.
  17. Jost, J. T., & Kay, A. C. (2010). Social justice: History, theory, and research. In S. T. Fiske, D. T. Gilbert, & G. Lindzey (Eds.), Handbook of social psychology (pp. 1122–1165). Wiley. https://doi.org/10.1002/9780470561119.socpsy002030
  18. Kasapoğlu Tankutay, H. (2024). Teachers' views on the development of social justice in educational environments. Anadolu University Journal of Education Faculty, 8(1), 399–420. https://doi.org/10.34056/aujef.1216594
  19. Kaya, E., & Küçükçene, M. (2023). Türkiye'de “Liderlik” Çalışmaları (1983-2021): Bibliyometrik Bir Analiz. [“Leadership” Studies in Türkiye (1983-2021): A Bibliometric Analysis.] Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 75-94. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1097364
  20. Kondakçı, Y., Kurtay, M. Z., Oldaç, Y. İ., & Şenay, H. H. (2016). Türkiye’de okul müdürlerinin sosyal adalet rolleri. Eğitim yönetimi araştırmaları içinde (ss. 353-361).[ Social justice roles of school principals in Türkiye. In Educational administration research (pp. 353-361).] Ankara: Pegem Akademi.
  21. Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology (4th ed.). Sage Publications. Mayring, P. (2014). Qualitative content analysis: Theoretical foundation, basic procedures and software solution. Klagenfurt.
  22. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage.
  23. Neuendorf, K. A. (2017). The content analysis guidebook (2nd ed.). Sage.
  24. OECD (2013). Better Life Index: Erişim adresi: https://www.oecdbetterlifeindex.org/topics/education
  25. Ozan, M. B. (2010). Okullarda sosyal adalet kavramina ilişkin öğretmenlerin ürettikleri metaforlar. [Metaphors produced by teachers regarding the concept of social justice in schools]. Education Sciences, 5(1), 140-157.
  26. Özdemir, M., & Pektaş, V. (2017). Sosyal adalet liderliği ve okul akademik iyimserliği ilişkisinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. [Examining the relationship between social justice leadership and school academic optimism according to teachers' views.]. Ege Eğitim Dergisi, 18(2), 576-601.
  27. Prilleltensky, I. (2012). Wellness as fairness. American Journal of Community Psychology, 49, 1–21. https://doi.org/10.1007/s10464-011-9448-8
  28. Reagan, E. M., & Hambacher, E. (2021). Teacher preparation for social justice: A synthesis of the literature, 1999–2019. Teaching and Teacher Education, 108, 103520. https://doi.org/10.1016/j.tate.2021.103520
  29. Rousseau, R., Zhang, L., & Hu, X. (2019). Knowledge integration: Its meaning and measurement. In W. Glänzel et al. (Eds.), Springer handbook of science and technology indicators. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-02511-3_3
  30. Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. Sage.
  31. Shriberg, D., Wynne, M. E., Briggs, A., Bartucci, G., & Lombardo, A. C. (2011). School psychologists’ perspectives on social justice. School Psychology Forum, 5(2), 37–53.
  32. Tomul, E. (2009). İlköğretim okullarındaki sosyal adalet uygulamalarına ilişkin yönetici görüşleri. [Administrators' views on social justice practices in primary schools]. Eğitim ve Bilim, 34(152). 126-137.
  33. Tosun, A., Ay, M. H. ve Koçak, S. (2020). Yönetici gözüyle dezavantajlı okullar: sosyal adaletin sağlanması için çözüm önerileri. [Disadvantaged schools from the perspective of the administrator: Solution suggestions for ensuring social justice]. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi – Journal of Qualitative Research in Education, 8(3), 980-999. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.8c.3s.9m
  34. Tyler, T. R. (2000). Social justice: Outcome and procedure. International Journal of Psychology, 35(2), 117-125. https://doi.org/10.1080/002075900399411
  35. Yıldırım, F. (2011). Üniversite gençliği “sosyal adalet” ten ne anlıyor? Sosyal adalet ilkelerinin sosyal adalet algısı üzerindeki etkisi. [What do university youth understand from “social justice”? The impact of social justice principles on the perception of social justice] Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 25(25), 113-124.
  36. Graves, S.L., Phillips, S., Johnson, K., Jones, M.A., & Thornton, D. (2021). Pseudoscience, an emerging field, or just a framework without outcomes? A bibliometric analysis oath case study presentation of social justice research. Contemporary School Psychology, 25, 358-366. https://doi.org/10.1007/s40688-020-00310-z
  37. Ozan, M. B. (2010). Okullarda sosyal adalet kavramina ilişkin öğretmenlerin ürettikleri metaforlar. [Metaphors produced by teachers regarding the concept of social justice in schools]. Education Sciences, 5(1), 140-157.