Journals / Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: - Sayı: 16

Aynü'l-Kudât-ı Hemedânî'ye Göre Kur'ân'ın Hakîkati ve Temel Mânevi Özellikleri

Abdurrahim Alkış(DİCLE ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ)0000-0002-6125-8625
Pages
400–424
Publication Date
2020-12-25
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Hemedânî’nin nazarından yola çıkarak Kur’ân’ın temel mânevî özelliklerini başlıklar hâlinde işleyip değerlendirmeye tâbî tutacağız.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İslâm dîninin mukaddes kitâbı Kur’ân-ı Kerîm ve Allah’ın elçisi Hz.
📊
Key Findings & Data:Kur’ân’ın farklı boyutları bulunduğundan dolayı İslâm tarihinin ilk yıllarından îtibâren Kur’ân’ın âyetleri hakkında farklı yorumlar yapılmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Hemedânî’nin nazarından yola çıkarak Kur’ân’ın temel mânevî özelliklerini başlıklar hâlinde işleyip değerlendirmeye tâbî tutacağız.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kur’ân · Zâhir-Bâtın · Mânâ

Özet

İslâm dîninin mukaddes kitâbı Kur’ân-ı Kerîm ve Allah’ın elçisi Hz. Muhammed, içerisinde yaşadığımız âleme hitapları bakımından zâhir ve bâhir iken neş’et ve nebeân ettikleri menbâ’ bakımından gaybî, batınî ve mânevî varlıklardır. Hz. Peygamber’in şahsında âleme nâzil olan Kur’ân’ın bir yönü zâhir iken bir yönü de bâtındır. Kur’ân’ın farklı boyutları bulunduğundan dolayı İslâm tarihinin ilk yıllarından îtibâren Kur’ân’ın âyetleri hakkında farklı yorumlar yapılmıştır. Bu farklı yorumların oluşu kadar tabiî bir şey yoktur. Zîrâ her insanın idrâk ve görme seviyesi, mertebesi ve makāmı aynı değildir. İslâm dîninin mânevî boyutunu oluşturan tasavvuf düşüncesinin mümessilleri olan Sûfî çevreler de tabîatiyle Kur’ân-ı Kerîm’i kendi bakış açılarından yola çıkarak farklı yorumlara tâbî tutmuşlardır. Filhakîka İslâm târihinde Kur’ân’ı farklı yorumlamaktan dolayı ortaya çıkan çetin mücâdeleler vukû bulmuştur. Biz bu çalışmamızda sûfîlerin Kur’ân’a bakışı, Kur’ân’ı yorumlama metodları hakkında bilgiler sunacağız ve bu konuda çarpıcı tespitleri bulunan Aynü’l-Kudât-ı Hemedânî’nin (v. 525/1331) söylediklerinden yola çıkarak Kur’ân’ın mânevî, bâtınî ve gaybî cihetini ele alacağız. Hemedânî’nin nazarından yola çıkarak Kur’ân’ın temel mânevî özelliklerini başlıklar hâlinde işleyip değerlendirmeye tâbî tutacağız.

🔖

Cite This Article

Alkış, A. (2020). Aynü'l-Kudât-ı Hemedânî'ye Göre Kur'ân'ın Hakîkati ve Temel Mânevi Özellikleri. Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: - Sayı: 16, 400–424. https://doi.org/10.34085/buifd.838187

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (31)

  1. Alkış, Abdurrahim, Aynü’l-Kudât-ı Hemedânî’nin Düşüncesinde Hakîkat-i Muhammediyye, e-Şarkiyat İlmî Araştırmalar Dergisi, Diyarbakır: 2015
  2. Ahmed b. Hanbel, Müsnedü’l-İmâm Ahmed b. Hanbel, (hzr: Şuayb el-Arnâut-Âdil Mürşid), Müessesetü’r-Risâle, Beyrut: 1997
  3. Ahmed Emîn Râzî (v. 1594’ten sonra), Heft iklîm, (tsh: Cevâd Fâzıl), Kitâbfurûs-i Ekber İlm, Tahran: 1341
  4. Aynü’l-Kudât-ı Hemedânî Ebü’l-Meâlî Abdullah b. Ebûbekir Muhammed, Nâmehâ-yı Aynü’l-Kudât, (hzr: Alî-Nakî Münzevî), İntişârât-i Esâtîr, Tahran: 1387
  5. Aynü’l-Kudât-ı Hemedânî, Ebû’l-Meâlî Abdullah b. Ebûbekir Muhammed, Temhîdât-ı Aynü’l-Kudât, (thk: Afîf Useyrân), İntişârât-ı Menûçehrî, 8. Baskı, Tahran: 1389
  6. Aynü’l-Kudât-ı Hemedânî, Ebû’l-Meâlî Abdullah b. Ebûbekir Muhammed, Zübdetü’l-hakāik: Dînî Hakîkatlerin Esâsı, (trc ve nşr: Abdurrahim Alkış), Hikemiyât Yayınları, İstanbul: 2020
  7. Burhânpûrî, Alâüddîn Alî el-Muttakî b. Hüsâmeddîn el-Hindî, Kenzü’l-ummâl fî süneni’l-akvâli ve’l-ef‘âl, (hzr: Bekrî Hayyânî-Safvet es-Sakkā), Müessesetü’r-Risâle, Beyrut: 1985
  8. Ebû Nu‘aym Ahmed b. Abdullah el-Isfehânî, Hilyetü’l-evliyâ ve tabakātü’l-asfiyâ, (hzr: Saîd b. Sa‘düddîn el-İskenderânî), Dârü İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, Beyrut: 2001
  9. Gazzâlî, Hüccetü’l-İslâm Zeynüddîn Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed et-Tûsî, İhyâü ulûmi’d-dîn, Dârü İbni Hazm, Beyrut: 2005
  10. Gazzâlî, Hüccetü’l-İslâm Zeynüddîn Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed et-Tûsî, İlcâmü’l-avâm an ilmi’l-kelâm, (hzr: Komisyon), Dârü’l-Minhâc, Beyrut: 2017
  11. Gazzâlî, Hüccetü’l-İslâm Zeynüddîn Muhammed b. Muhammed et-Tûsî, Cevâhirü’l-Kur’ân, (thk: Muhammed Reşîd Rızâ el-Kabbânî), Dârü İhyâi’l-Ulûm, 2. Baskı, Beyrut: 1986
  12. Gazzâlî, Hüccetü’l-İslâm Zeynüddîn Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed et-Tûsî, Mişkâtü’l-envâr ve misfâtü’l-esrâr, (hzr: Abdülazîz İzzüddîn es-Seyrevân), Âlemü’l-Kütüb, Beyrut: 1986
  13. Hâfız-ı Şîrâzî, Şemsüddîn Muhammed, Dîvân, (hzr: Beyrâm Üştürî), Müessese-i İntişârât-i Âgâh, Tahran: 1387
  14. İbnü’l-Arabî, Muhyiddîn Muhammed b. Alî, el-Fütühâtü’l-mekkîyye fî mârifeti’l-esrâri’l-mâlikiyye ve’l-mülkiyye, (hzr: Mahmûd Matarcî), Dârü’l-Fikr, Beyrut: 1994
  15. İbnü’l-Arabî, Muhyiddîn Muhammed b. Alî, el-Vesāyâ, Dârü’l-Cîl, Beyrût: 1988
  16. İbnü’l-Arabî, Muhyiddin Muhammed b. Alî, Risâle ile’l-İmâm er-Râzî, Resâil içerisinde, (hzr: Muhammed Abdulkerîm en-Nemrî), Darü’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrût: 2001
  17. İbni Hacer, Şihâbüddîn Ahmed b. Alî el-Askalânî, Fethu’l-bârî şerhu Sahîhi’l-Buhârî, Dârü’l-Mârife, Beyrut: 1379
  18. Konuk, Ahmet Avnî, Mesnevî-i Şerîf Şerhi, (hzr: Dilâver Gürer-Mustafa Tahralı), Kitabevi Yayınları, İstanbul: 2008
  19. Makdisî, Hâfız Ebu’l-Fazl Muhammed b. Tâhir b. Alî el-Makdisî (İbnü’l-Kayseranî), el-Ensâbü’l-müttefika fi’l-hatt el-mütemâsil fî’n-nukati ve’d-dabt, (ed: P. De Jong), Leiden: E.J.Brill, 1865’den tıpkıbasım
  20. Maşalı, Mehmet Emin, Muhammed b. Ka‘b el-Kurazî md. DİA, İstanbul: 2005
  21. Mevlânâ Muhammed Celâleddin-i Rûmî, Mesnevî-i mânevî, (hzr: Nizâmüddin Nûrî), İntişârât-ı Kitâb-ı Âbân, 5. Baskı, Tahran: 1386
  22. Münâvî, Muhammed Abdurraûf, Feyzü’l-kadîr şerhu’l-câmii’s-sağîr fî ehâdisi’l-Beşîri’n-Nezîr, Dârü’l-Fikr, Beyrut: 2010
  23. Mübârekfurî, Ebû’l-‘Ulâ Muhammed Abdurrahmân b. Abdurrahîm, Tuhfetü’l-ahvezî bi şerhi Câmii’t-Tirmizî, (hzr. Yûsuf el-Hâc Ahmed), Dârü’l-Menhel, Dimaşk: 2011
  24. Nesâî, Ebû Abdurrahman Ahmed b. Ali b. Şuayb, Sünenü'n-Nesâî bi-şerhi’l-Hâfız Celaleddin Suyutî ve Hâşiyeti’l-İmâm es-Sindî, (hzr: Komisyon), Dârü’l-Mârife, Beyrut: 2008
  25. Nevevî, Ebû Zekeriyâ Yahyâ b. Şeref, Şerhu Sahîhi Müslim, (hzr: Hânî el-Hâc-İmâd Zekî el-Bârûdî), el-Mektebetü’t-Tevfîkıyye, Kahire: trhz.
  26. Sühreverdî, Şihâbüddîn Yahyâ b. Habeş b. Emîrek, Pertevnâme, (Mecmûa-i âsâr-i Fârisî-yi Şeyh-i İşrâk içerisinde, hzr: Seyyid Hüseyin Nasr), Pejuheşgâh-i Ulûm-i İnsânî ve Mutâleât-ı Ferhengî, Tahran: 1373
  27. Sühreverdî, Şihâbüddîn Yahyâ b. Habeş b. Emîrek, Elvâh-ı imâdiyye, (Mecmûa-i âsâr-i Fârisî-yi Şeyh-i İşrâk içerisinde, hzr: Seyyid Hüseyin Nasr), Pejuheşgâh-i Ulûm-i İnsânî ve Mutâleât-ı Ferhengî, Tahran: 1373
  28. Taberânî, Hâfız Ebi’l-Kāsım Süleymân b. Ahmed, Mu‘cemü’l-kebîr, (hzr: Hamdî Abdülmecîd es-Selefî), Dârü İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, Beyrut: 1985
  29. Taberî, Ebû Câfer Muhammed b. Cerîr, Câmiu’l-beyân fî tefsîri’l-Kur’ân, Dârü’l-Mârife, Beyrût: 1972
  30. Tahralı, Mustafa, Kur’ân ve Tasavvuf: Kur’ân-ı Kerîm’i Anlamada Tasavvufun Katkısı Neler Olabilir, (İslâmî İlimler Araştırma Vakfı Kur’ân ve Tefsîr Araştırmaları-I Tartışmalı İlmî Toplantılar Dizisi: 32 Tebliğler Kitabı içerisinde), Ensar Neşriyat, İstanbul: 2000
  31. Yavuz, Yusuf Şevki, Halku’l-Kur’ân md. DİA, İstanbul: 1997