Journals / ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 10

SELÇUKLU DEVLETİNDE TASAVVUFİ UNSURLARIN YÖNETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Pages
101–109
Publication Date
2018-04-07
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Selçuklu devlet yönetiminin çözülmesi, bozulması ve devletin yıkılmasında tasavvufi unsurların önemli bir rolü olmuştur.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:ÖZET Abbasi Hilafetinden uzak olan periferide merkezdeki Sünni otoriteden uzakta çevrede merkezin reddettiği veya kabullenmediği tasavvufi akımların etkili olduğu görülmektedir.
📊
Key Findings & Data:Başta Mevlevilik, Ahilik ve Bektaşilik olmak üzere tasavvufi unsurlar, Bizans sınırında yer alan bölgelerde ve özellikle Anadolu'da çok etkin olmuştur.
💡
Conclusion & Impact:Selçuklu devlet yönetiminin çözülmesi, bozulması ve devletin yıkılmasında tasavvufi unsurların önemli bir rolü olmuştur.
🔬Design:Konferans Bildirisi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Selçuklu Devleti · Yönetim

Özet

ÖZET Abbasi Hilafetinden uzak olan periferide merkezdeki Sünni otoriteden uzakta çevrede merkezin reddettiği veya kabullenmediği tasavvufi akımların etkili olduğu görülmektedir. Başta Mevlevilik, Ahilik ve Bektaşilik olmak üzere tasavvufi unsurlar, Bizans sınırında yer alan bölgelerde ve özellikle Anadolu'da çok etkin olmuştur. Özellikle Anadolu ve Azerbaycan coğrafyasında tasavvufi unsurlar adeta devlet yönetimine hakim olmuştur. Sultanlar ve devlet adamları tasavvufun etkisi altında kalmışlardır. Tarikatlar, mensubiyet duygusu ile kendilerine bağladıkları devlet adamları ve bürokratlar sayesinde devletleri yönetmeye başlamışlardır. Tarikatlar ve tasavvufi akımlar arasındaki mücadeleler, bir süre sonra Selçuklu devletinin zafiyetine ve yönetim yapısının bozulmasına yol açmıştır. Bazı tarikatlar Selçuklu devletinin içinde ayrı bir devlet veya yapı haline gelmişlerdir. Selçuklu devlet yönetiminin çözülmesi, bozulması ve devletin yıkılmasında tasavvufi unsurların önemli bir rolü olmuştur.

🔖

Cite This Article

Tansü, Y. E. (2018). SELÇUKLU DEVLETİNDE TASAVVUFİ UNSURLARIN YÖNETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, Cilt: 5 Sayı: 10, 101–109. https://ajindex.com/articles/1452485

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (41)

  1. AKSARAYLI KERİMÜDDİN, Mahmud, (1999), Müsameret Ül-Ahbar Moğollar Zamanında Türkiye Selçukluları Tarihi, Çevr; TURAN, Osman, Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları
  2. ARSLAN, Bahri, Babailer İsyanı ve Anadolu Selçuklu Devletinin Durumu, Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü, Türk Tarihi Semineri, 2017
  3. BAYRAM, Mikail, (2004), Ahi Evren Hace Nasirü’d-din ile Alaüd’din Çelebi’nin Öldürülmesi ve Ölüm Tarihlerinin Tesbiti, Selçuk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü, Sayı.3, 2004
  4. BAYRAM, Mikail, Anadolu’nun Ahiliğinin Teşekkülündeki Rolü Açısından Fütüvvet Hareketi ve Tarihi, Selçuklu Medeniyet Araştırmaları Dergisi, Cilt.1, Sayı. 1, 2017
  5. BAYRAM, Mikail, Anadolu Selçuklular Devrinde Anadolu Bacıları (Baciyan-i Rum) Teşkilatının Kurucusu Fatma Bacı Kimdir,
  6. BAYRAM, Mikail, (2008), Fatma Bacı ve Bacıyan-ı Rum (Anadolu Bacıları Teşkilatı), Konya, Nüve Kültür Merkezi
  7. BAYRAM, Mikail, Sadru’d-din Konevi ile Ahi Evren Şeyh Nasiru’din Mahmud’un Mektuplaşması, Selçuk Üniversitesi Yayınları Dergisi, Sayı.2, 1983
  8. BAYRAM, Mikail, (2005), Sosyal ve Siyasi Boyutlarıyla Ahi Evren ve Mevlana Mücadelesi, Konya, Nüve Kültür Merkezi
  9. BAYRAM, Mikail, Sultan Fatih’de Ahi Evran ve Sadreddin Konevi Hayranlığı, Uluslararası Sadreddin Konevi Sempozyumu Bildirileri, MEBKAM Meram Belediyesi Konevi Araştırma Merkezi, Sayı.7, 2008
  10. BAYRAM, Mikail, (2001), Tarihin Işığında Nasreddin Hoca ve Ahi Evren, İstanbul, Nüve Kültür Merkezi
  11. BAYRAM, Mikail, Selçuklular Zamanında Anadolu’da Bazı Yöreler Arasındaki Farklı Kültürel Yapılanma ve Siyasi Boyutları, Selçuklu Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı.1, 1994
  12. CAN, Şefik, (1999), Mevlana Hayatı Şahsiyeti ve Fikirleri İstanbul, Ötüken Neşriyat Yayınları
  13. ÇETİNKAYA, Ali, (1999), Bir Anadolu Ereni Haci Bektaşi Veli: Hayatı, Eserleri ve İnsan Anlayışı, Cumhuriyet Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı. 3
  14. CEYLAN, Kazım, (20013), Ahilik, Türk-İslam Medeniyetlerinde Dünyevi ve Uhrevi Sistem, Ankara, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Kültür Yayınları
  15. CHITTICK, C. William, Rumi ve Mevlevilik, Çev; Safi Arpaguş, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 1991
  16. EFLAKİ, Ahmet, (1973), Ariflerin Menkıbeleri I, İstanbul, Hürriyet Yayınları
  17. EFLAKİ, Ahmet, (1973), Ariflerin Menkıbeleri II, İstanbul, Hürriyet Yayınları
  18. ERDOĞRU, Mehmet Akif, Anadolu’da Ahiler ve Ahi Zaviyeleri, Ege Üniversitesi, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, S.4, 2000
  19. DEMİRCİ, Mustafa, Selçuklu Anadolu’sunda Bir İnsaniyet Mektebi: Ahilik, Büyük Selçuklu Devletinden Türkiye Selçuklu Devletine Mehmet Altay Köymen Armağanı, Selçuk Üniversitesi Yayınları, Sayı. 127, 2011
  20. İNALCIK, Halil, (2016), Osmanlı Devletinin Kuruluşu ve İmparatorluk Sürecinde, İstanbul, Timaş Yayınları
  21. İNCİ, Yusuf, (1989), Ahilik ve Meslek Eğitimi, İstanbul, Milli Eğitim Bakanlığı
  22. FÜRUZANFER, Bediüzzaman, (1997), Mevlana Celaleddin, Çev; UZLUK, Feridun Nafiz, İstanbul, Milli Eğitim Basımevi
  23. GÖLPINARLI, Abdülbaki, (2011), İslam ve Türk İllerinde Fütüvvet Teşkilatı, İstanbul, İTO
  24. GÖLPINARLI, Abdülbaki,(2007), Mevlana Hayatı ve Yapıtlarından Seçmeler, İstanbul, Varlık Yayınları
  25. GÖLPINARLI, Abdülbaki, (2006), Mevlana’dan Sonra Mevlevilik, İstanbul, İnkılap Kitabevi
  26. HACİGÖKMEN, Mehmet Ali, Mevlana Celaleddin Rumi’nin Selçuklu Sultanları İle İlişkileri, Selçuk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı.36, 2014
  27. HAKSEVER, Ahmet Cahid, Çankırı’da Mevleviler ve Mesnevihanlar, Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi XI, Sayı. 22, 2012
  28. HÜLAGÜ, Metin, Ahilik Teşkilatının İcra Ettiği Fonksiyonlar ve Cemiyet Üzerindeki Etkileri, Ankara, Türk Kültürü, Sayı. 32, 1994
  29. KAFESOĞLU, İbrahim, (1972), Selçuklu Tarihi, İstanbul, Milli Eğitim Basımevi
  30. KAHVECİ, İhsan, Ahi Evran-ı Veli ve Ahilik Araştırmaları Sempozyumu’ndan İzlenimler, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S.11, 2005
  31. KAYAOĞLU, İsmet, Mevlana’nın Çağdaş Derviş Tarikatları, Babalar, Kalenderiler ve Diğerleri, Ankara Üniversitesi Dergisi, Cilt. 31, Sayı. 1, 1990
  32. KONUKSEVEN, Hatice, (2006), Hz. Mevlana, Ahi Evran ve Şeyh Sadreddin-i Konevi’nin Konya Halkının Eğitimdeki Rolü, Konya, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi
  33. KOCA, Salim, Selçuklu İktidarının Belirlenmesinde Rol Oynayan Güçler ve Alâeddîn Keykubâd’ın Türkiye Selçuklu Tahtına Çıkışı, Gazi Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı. 25, 2009
  34. OCAK, Yaşar Ahmet, (2011), Babailer İsyanı, İstanbul, Dergah Yayınları
  35. ÖDEN, Zerrin Günal, (1997), Türkiye Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Mesud Hakkında Bazı Görüşler, Ankara, Türk Tarih Kurumu Basımevi
  36. ÖNDER, Mehmet, (1998), Mevlana ve Mevlevilik, İstanbul, Aksoy Yayıncılık
  37. ÖNDER, Mehmet, (1969), Mevlana Hayatı-Eserleri, Ankara, Türk Ticaret Bankacılığı İşbirliği Hazırlanmıştır
  38. ÖZDEMİR, H. Ahmet, (2005), Moğol İstilası ve Abbasi Devletinin Yıkılışı; Cengiz ve Hülagu Dönemleri, İstanbul, İz Yayıncılık
  39. ÜREMİŞ, Ali, Türkiye Selçuklularında Bazı Sünni Tasavvuf Hareketleri, Selçuk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı.28, 2010
  40. YILDIZ, Harun, Haci Bektaş Veli ile Ahi Evran İlişkisi, Gazi Üniversitesi, Türk Kültürü ve Haci Bektaş Veli ve Araştırma Dergisi, Sayı. 61, 2012
  41. BAYRAM, Mikail, (2004), Ahi Evren Hace Nasirü’d-din ile Alaüd’din Çelebi’nin Öldürülmesi ve Ölüm Tarihlerinin Tesbiti, Selçuk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü, Sayı.3, 2004