SavedAdd your journal

Journals / Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi / 2026 / Sayı: 14

Zintuhi(š): A Granddaughter Goddess in the Hittite Pantheon

Hitit Panteonunda Bir Torun Tanrıça: Zintuhi(š)

Fatma Sevinç Erbaşı(Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi)0000-0002-2390-311X
Melih Ramazan Yüksel(ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1584-0518
Pages
51–74
Publication Date
2026-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

They were involved not only in festivals but also in the temple duties and worship of Goddess Zintuhi(š).

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Goddess Zintuhi(š), the granddaughter of the Sun Goddess of Arinna and the Storm God, is the daughter of Goddess Mezulla.
📊
Key Findings & Data:There are ideas that the 46th figure in Yazılıkaya Gallery A may have represented this goddess.
💡
Conclusion & Impact:They were involved not only in festivals but also in the temple duties and worship of Goddess Zintuhi(š).
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:MUNUSZintuhi(ia) · Kunzisalli · Kutsal Broş

Abstract

Goddess Zintuhi(š), the granddaughter of the Sun Goddess of Arinna and the Storm God, is the daughter of Goddess Mezulla. She is the youngest member of the Hittite god family. Her name, written as “Zintuheli-, Zintuhija-, Zintuhelišu-, Zintuhi- Zintuhijaš-, Zintuhieš-”, means “granddaughter or little girl” in the Hattian language. There is also the existence of a Hurrian goddess with this meaning. This goddess, whose name is Kunzišalli, is accepted as the granddaughter of Goddess Hepat and God Tešup. It is assumed that the name of Goddess Kunzišalli, just like Goddess Zintuhi(š), means “granddaughter”. There are ideas that the 46th figure in Yazılıkaya Gallery A may have represented this goddess. It is obvious that they have an important feature in common with Goddess Zintuhi(š). One of the characteristics that represent the God Zintuhi(š) is that she has cult officials who have a similar name to her. Cult officials named “MUNUSZintuhi(ia)” took part in almost every Hittite festival, sang Hattian hymns in chorus and participated in rituals. This group of women of Hattian origin was led by a chief official with the title of GAL MUNUSzintuhiyaš. They were involved not only in festivals but also in the temple duties and worship of Goddess Zintuhi(š).

Özet

Arinna’nın Güneş Tanrıçası ve Fırtına Tanrısı’nın torunu olan Tanrıça Zintuhi(š), Tanrıça Mezulla’nın kızıdır. Hitit tanrı ailesinin en küçük ferdidir. “Zintuheli-, Zintuhija-, Zintuhelišu-, Zintuhi- Zintuhijaš-, Zintuhieš-” şekillerde yazılan ismi, Hatti dilinde “torun veya küçük kız” anlamına gelmektedir. Bu anlama sahip olan Hurrili bir tanrıçanın varlığı da söz konusudur. İsmi Kunzišalli olarak geçen bu tanrıça, Tanrıça Hepat’ın ve Tanrı Tešup’un torunu olarak kabul edilmektedir. Tıpkı Tanrıça Zintuhi(š) gibi Tanrıça Kunzišalli’nin isminin de “torun” anlamına geldiği varsayılmaktadır. Yazılıkaya A galerisindeki 46. figürün bu tanrıçayı temsil etmiş olabileceği yönünde fikirler vardır. Tanrıça Zintuhi(š) ile önemli bir ortak özelliğe sahip oldukları aşikardır. Tanrı Zintuhi(š)’i temsil eden özelliklerden biri de kendisiyle benzer bir ismi taşıyan kült görevlilerine sahip olmasıdır. “MUNUSZintuhi(ia)” ismindeki kült görevliler, neredeyse her Hitit bayramında yer almışlar, koro halinde Hattice ilahiler söylemişler ve ritüellere dahil olmuşlardır. Hatti kökenli olan bu kadın grubu, GAL MUNUSzintuhiyaš unvanlı bir baş görevli tarafından yönetilmiştir. Sadece bayramlarda değil, aynı zamanda Tanrıça Zintuhi(š)’in tapınak görevleriyle ve tapınım işleriyle de ilgilenmişlerdir.

🔖

Cite This Article

Erbaşı, F. S., Yüksel, M. R. (2026). Zintuhi(š): A Granddaughter Goddess in the Hittite Pantheon. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 14, 51–74. https://doi.org/10.56387/ahbvedebiyat.1803335

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (51)

  1. AKDOĞAN, R. (2016). “Boğazköy’den Yayımlanmış Bir Hititçe Tablet (Bo 3891) ve zintuhi- Kadınları”. Kubaba Arkeoloji-Sanat Tarihi-Tarih Dergisi. C.13, (25), 53-62.
  2. AKURGAL, E. (2015). Hatti ve Hitit Uygarlıkları. Ankara: Pheonix Yayınevi.
  3. ARDZINBA, V. (2010). Eskiçağ Anadolu Ayinleri ve Mitleri. Çev. Orhan Uruvelli. Ankara: Kafdav Yayıncılık.
  4. ARIKAN, Y. (2002). “Hitit Metinlerinde Geçen MUNUSzintuhi- ve LÚzinhuri- Görevlileri”. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri C.5, (1), 11-51.
  5. BRYCE, T. (2023). Hitit Dünyasında Yaşam ve Toplum. Çev. İrem Kutluk. İstanbul: Alfa Yayınevi.
  6. DARGA, A. M. (1984). Eski Anadolu’da Kadın. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları No: 2033.
  7. ____________ (1992). Hitit Sanatı. İstanbul: Anadolu Sanat Yayınları (AKBANK).
  8. DİNÇOL, A. M. (1982). “Hititler”. Anadolu Uygarlıkları Ansiklopedisi-1. İstanbul: Görsel Yayınları. 18- 136.
  9. DOĞAN-ALPARSLAN, M. (2009). “Hitit Dini ve Tanrıları”. Hititolojiye Giriş. Haz. Metin Alparslan. İstanbul: Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü. 119-127.
  10. ENSERT, K. (2017). “Norbert Schimmel Koleksiyonu’nun Altın Pandantifi’ndeki Çocuk Tasviri Tanrıça Zintuhi Olabilir”. Eurasian Academy of Sciences Eurasian Art & Humanities Journal. (8). 1-11.
  11. ERKUT, S. (1990). “Hititlerde Tuz ve Kullanımı”. Belleten C.LIV, (209). 1-7.
  12. FRANTZ-SZABO, G. (1972-1975). “Hurijanzipa”. Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie 4. Band, Walter de Gruyter-Berlin-New York, 503-504. GARSTANG, J. and GURNEY, O.R. (1959). The Geography The Hittite Empire, Occasional Publications of The British Institute Of Archaeology in Ankara No.5. London.
  13. GOETZE, A. (1969). “Hittite Prayers”, Ancient Near Eastern Texts: Relating To The Old Testament, Third Edition with Supplement. Edited By James B. Pritchard. New Jersey: Princeton University Press. 393-401.
  14. GURNEY, O.R. (1977). Some Aspects Of Hittite Religion, The Schweich Lectures Of The British Academy. Printed in Great Britain at the University Press. Oxford: by Vivian Ridler Printer to the University.
  15. ____________ (1999). The Hittites. London: The Folio Society MCMXCIX.
  16. HAAS, V. (1994). Geschichte Der Hethitischen Religion, Handbuch Der Orient Alistik Handbook Of Oriental Studies. Erste Abteilung Der Nahe Und Mittlere Osten The Near And Middle East. Leiden- New York-Köln: E.J. Brill.
  17. ___________ (2011). “Hethiter”. Grundrisse zum Alten Testament Band-1. Vandenhoeck & Ruprecht. Göttingen.147-290.
  18. HUTTER, M. (1997). “Religion in Hittite Anatolia. Some Comments On “Volkert Haas: Geschichte Der Hethischen Religion””. Numen. (44). Koninklijke Brill-Leiden. 74-90.
  19. JIAN L. (1994) “Hittite Women Singers: MUNUSzintuḫi MUNUSKl.SIKIL”, Journal of Ancient Civilizations (JAC) 9, 82-94.
  20. KILIÇKAYA, A. ve YAZICI, E. (2014). Hitit Uygarlığı İzinde Anadolu: Başkent Hattuşa’dan Suriye’ye Şehirler, Tapınaklar, Anıtlar, Yazıtlar, Savaşlar, Anlaşmalar. Edit.: Çağlayan Yazıcı. İstanbul: Uranüs Fotoğraf Ajansı ve Yayıncılık.
  21. KINAL, F. (1981). “Kara Tanrıça Olarak Kybele”. IX. Türk Tarih Kongresi C.1, 21-25 Eylül 1981. Ankara. 235-239.
  22. ________ (1998). Eski Anadolu Tarihi. XIII. Dizi. (73). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  23. KLOFT, H. (2020). Antik Çağ’ın Gizem Kültleri: Tanrılar, İnsanlar ve Ritüeller. Çev. Tuna Akçay. İstanbul: Runik Kitap.
  24. LAROCHE, E. (1947). Recherches Sur Les Noms Des Dieux Hittites. Editeur: G.-P. Maisonneuve. Librairie Orientale Et Americaine:198. Paris.
  25. MACQUEEN, J.G. (2015). Hititler ve Hititler Çağında Anadolu. Çev. Esra Davutoğlu. Ankara: Arkadaş Yayınevi.
  26. MARTINO, S. (2020). “Din ve Mitoloji”. Hititler Bir Anadolu İmparatorluğu. Yay. Haz.: Meltem Doğan- Alparslan ve Metin Alparslan. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. 203-218.
  27. MASALCI ŞAHİN, G. (2019). “Hititçe Metinlerde Geçen Bazı Yerel Şarkıcılar Üzerine”. Archivum Anatolicum (Aran). C. 13 (1), 83-100.
  28. _________________ (2020). Hititlerde Müzik, Müzik Aletleri ve Müzisyenler. Ankara: Bilgin Kültür Sanat Yayınları.
  29. _________________ (2022). “Hitit Dini Törenlerinde Müzisyenler”. XVIII. Türk Tarih Kongresi C.IV, 1- 05 Ekim 2018, Yay. Haz. Semiha NURDAN – Muhammed ÖZLER. Ankara: Tarihi Türk Tarih Kurumu Yayınları. 311-321.
  30. OTTEN, H. (1980-1983). “Kunzišalli”. Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie 6. Band., Walter de Gruyter-Berlin-New York, 344.
  31. PECCHIOLI DADDI, F. (1982). Mestieri, professioni e dignità nell'Anatolia ittita. Roma: Edizioni dell'Ateneo.
  32. _________________ (2011-2013). “Tetešhapi”. Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie 13. Band, Walter de Gruyter-Berlin-Boston, 614-615.
  33. PITTMAN, H. (1987). The Metropolitan Museum of Art: Egpyt and the Ancient Near East. The Metropolitan Museum of Art. New York.
  34. RUTHERFORD, I. (2004). "Women Singers and the Religious Organisation of Hatti. On the Interpretation of CTH235.1, CTH235.2 and Other Texts". in Offizielle Religion, lokale Kulte und individuelle Religiosität. eds. M. Hutter and S. Hutter-Braunsar. Münster. 377-394.
  35. _______________ (2007). “The Song of the Zintuhis. Chorus and Ritual in Anatolia and Greece". Anatolian Interfaces. Edit: B.-J. Collins, M. Bachvarova and I. C. Rutherford. Oxford. 73-84.
  36. _______________ (2020). Hittite Texts and Greek Religion: Contact, Interaction, and Comparison. United Kingdom-Oxford: Oxford University Press.
  37. SCHWEMER, D. (2016-2018). “Zintuhi”. Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie 15. Band, Walter de Gruyter-Berlin-Boston, 318.
  38. SEEHER, J. (2011). Taşa Yontulu Tanrılar Hitit Kaya Tapınağı Yazılıkaya. Çev. Selma Bulgurlu Gün. İstanbul: Ege Yayınları.
  39. SEVİNÇ ERBAŞI, F. (2023). “Hititler”. Tarih Öncesi Dönemlerden Eskiçağ’ın Sonuna Kadar Anadolu Uygarlıkları. Edit: Fatma Sevinç Erbaşı ve Kamil Doğancı. Çanakkale: Paradigma Akademi Yayınları. 125-172.
  40. SEVİNÇ, F (2008). “Hitit Dininde Arinna’nın Güneş Tanrıçası ve Onunla Özdeş Tutulan Diğer Tanrıçalar”. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. (1). 175-195.
  41. SINGER, I. (1996). Muwatalli’s Prayer to the Assembly of Gods Through the Storm-God of Lightning (CTH 381). Atlanta-Georgia: American Schools of Oriental Research, Scholars Press.
  42. __________(2002). Hittite Prayers. Atlanta-Georgia: Society of Biblical Literature. SİR GAVAZ, Ö. (2012). Hitit Krallarının Kült Gezileri. Çorum: Çorum Belediyesi Kültür Yayınları.
  43. SOYSAL, O. (2003). Hattischer Wortschatz in Hethitischer Textüberlieferung. Volume Seventy-Four, Leiden-Netherlands: Brill Academic Publishers.
  44. SURENHAGEN, D. (1981). Zwei Gebete Hattusilis und der Puduhepa, Textliche und literaturhistorische Untersuchungen Altorientalische Forschungen (AoF). Bd. 8. Berlin. 83-168.
  45. TISCHLER, J. (2001). Hethitisches Handwoerterbuch. Mit dem Wortschatz der Nachbarsprachen. Austria: Institut für Sprachen und Literaturen der Universität Innsbruck, Innsbrucker Beiträge zur Sprachwissenschaft, Bd. 102, Innsbruck.
  46. TUNCER, H. (2022). “Hitit Metinlerinde Kadınları ve Tanrıçaları Temsil Eden Bir Nesne: TUDITTU(M)”. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi. C. 9, (4). 1519-1533.
  47. ÜNAL, A. (2003). Hitit Devrinde Anadolu-II. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  48. ________(2005). Hititler Devrinde Anadolu III. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  49. ________(2016). Hititçe-Türkçe Türkçe-Hititçe Büyük Sözlük: Hattice, Hurrice, Hiyeroglif Luvicesi, Çivi Yazısı Luvicesi ve Palaca Sözlük Listeleriyle Birlikte, Ankara: Bilgin Kültür Sanat Yayınları.
  50. YAZICI, E. (2015). Yontuların Dili: Hitit Geç-Hitit Dünyası. Edit.: Çağlayan Yazıcı. İstanbul: Uranüs Fotoğraf Ajansı ve Yayıncılık.
  51. YİĞİT, T.- ÖZCAN, A.- KIYMET, K. (2016). Hitit İmparatorluk Dönemi Kaya Anıtları. Edit.: Turgut Yiğit. Ankara: Bilgin Kültür Sanat Yayınları.