Journals / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 4

The Semantic and Discursive Transformation of the Concept of Kızılelma from the Past to the Present

Geçmişten Günümüze Kızılelma Kavramının Anlamsal ve Söylemsel Dönüşümü

Elgun Ibrahimli(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8845-0599
Pages
—
Publication Date
2026-10-07
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Kızılelma thus persists as an important intellectual heritage and symbolic ideal in Turkish political and cultural thought, reproduced in different contexts.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study examines the place of the concept of Kızılelma in Turkish intellectual history and its semantic transformation throughout history.
📊
Key Findings & Data:The concept was generally associated with conquest and expansion goals in the Ottoman period, shaped around national consciousness and the idea of Turkic unity in the modern period, and today has acquired a contemporary symbolic meaning linked to technology, the defense industry, and strategic goals.
💡
Conclusion & Impact:Kızılelma thus persists as an important intellectual heritage and symbolic ideal in Turkish political and cultural thought, reproduced in different contexts.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kızılelma · Türk Düşünce Tarihi · Milli Ülkü

Abstract

This study examines the place of the concept of Kızılelma in Turkish intellectual history and its semantic transformation throughout history. The concept is traced from early periods, associated with Turkish conceptions of dominance and mythology, to the present day. In this context, the study evaluates the concept's place in the Ottoman Empire's understanding of conquest, its relationship with the national ideal and the Turanist thought in the Republican era, and its use in contemporary Turkish political discourse. Using historical analysis and document review as qualitative methods, the study examines historical sources, travelogues, literary works, and political discourses. The findings show that Kızılelma does not have a fixed meaning, but is reinterpreted according to the political and cultural conditions of each period. The concept was generally associated with conquest and expansion goals in the Ottoman period, shaped around national consciousness and the idea of Turkic unity in the modern period, and today has acquired a contemporary symbolic meaning linked to technology, the defense industry, and strategic goals. Kızılelma thus persists as an important intellectual heritage and symbolic ideal in Turkish political and cultural thought, reproduced in different contexts.

Özet

Bu çalışmanın amacı, Kızılelma kavramının Türk düşünce tarihindeki yerini ve tarihsel süreçteki anlamsal dönüşümünü incelemektir. Araştırmada kavram, Türk hâkimiyet ve mitolojik tasavvurlarıyla ilişkilendirilen erken dönemlerden günümüze kadar uzanan süreç içerisinde ele alınmıştır. Bu kapsamda kavramın Osmanlı Devleti’nin fetih anlayışındaki yeri, Cumhuriyet dönemindeki millî ülkü ve Turan düşüncesiyle ilişkisi ile günümüz Türk siyasal söylemindeki kullanımı değerlendirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel analiz ve doküman incelemesi kullanılarak tarihî kaynaklar, seyahatnameler, edebî eserler ve siyasi söylemler incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Kızılelma’nın sabit bir anlama sahip olmadığını, her dönemin siyasal ve kültürel şartlarına göre yeniden yorumlandığını göstermektedir. Kavramın Osmanlı döneminde genellikle fetih ve genişleme hedefleriyle ilişkilendirildiği, modern dönemde millî bilinç ve Türk birliği düşüncesi etrafında şekillendiği ve günümüzde ise teknoloji, savunma sanayii ve stratejik hedeflerle bağlantılı çağdaş bir sembolik anlam kazandığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak Kızılelma, Türk siyasal ve kültürel düşüncesinde farklı bağlamlarda yeniden üretilen önemli bir düşünsel miras ve sembolik ideal olarak varlığını sürdürmektedir.

🔖

Cite This Article

Ibrahimli, E. (2026). The Semantic and Discursive Transformation of the Concept of Kızılelma from the Past to the Present. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 4. https://ajindex.com/articles/1443455

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (28)

  1. Alp, A. (2023). Ziya Gökalp’a göre Kızılelma ve Ceditçilik hareketi. Gazi Akademik Bakış, 17(33), 45⁠–⁠59. https://doi.org/10.19060/gav.1405839
  2. Armağan, B. (2022). Kolektif bilinç ürünü olarak Kızılelma’nın edebî metinlerdeki algılanma görüntüsü: Ziya Gökalp’in ve Cengiz Aytmatov’un Kızıl Elma anlatıları. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 8, 641⁠–⁠650. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1102402
  3. Atsız, H. N. (2014). Türk ülküsü. Ötüken Neşriyat.
  4. Aydemir, Y. (2009). Yahya Kemal: Geleneği geliştiren, dönüştüren şair. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 3(3), 1⁠–⁠28. https://doi.org/10.15247/dev.24
  5. Eğribel, E., & Yıldırım, Y. (2021). Distopik dünya düzenine karşı yeni Kızılelma artık bütün dünyadır. Sosyologca, 21, 90⁠–⁠109.
  6. Erdoğan, R. T. (2018a, 20 Mart). AK Parti Grup Toplantısı’nda yaptıkları konuşma. T.C. Cumhurbaşkanlığı. https://tccb.gov.tr/konusmalar/353/92030/ak-parti-grup-toplantisinda-yaptiklari-konusma
  7. Erdoğan, R. T. (2018b, 15 Nisan). İstanbul’a hizmet etmek proje, yatırım ve vizyon ister. T.C. Cumhurbaşkanlığı. https://tccb.gov.tr/haberler/410/92333/-istanbul-a-hizmet-etmek-proje-yatirim-ve-vizyon-ister-
  8. Erdoğan, R. T. (2018c, 22 Eylül). Millî teknoloji hamlemizin başarısı, teknoloji üreten toplum hâline dönüşmemizle mümkündür. T.C. Cumhurbaşkanlığı. https://tccb.gov.tr/haberler/410/98677/-mill-teknoloji-hamlemizin-basarisı-teknoloji-üreten-toplum-h-line-donusmemizle-mumkundur-
  9. Erdoğan, R. T. (2022, 26 Ağustos). Malazgirt Zaferi’nin 951. yıl dönümü kutlama programı’nda yaptıkları konuşma. T.C. Cumhurbaşkanlığı. https://tccb.gov.tr/konusmalar/353/139268/malazgirt-zaferi-nin-951-yil-donumu-kutlama-programi-nda-yaptiklari-konusma-
  10. Ergin, M. (2003). Orhun Abideleri. Hisar Kültür Gönüllüleri.
  11. Gökalp, Z. (1976). Kızılelma (H. Tanyu, Haz.). Kültür Bakanlığı Yayınları.
  12. Gökyay, O. Ş. (2002). Kızılelma. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslâm ansiklopedisi (Cilt 25, ss. 559⁠–⁠561). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  13. Günay, M. (2022). Kızılelma: Cenâb ı Hakk’ın Türk’e gösterdiği yer ve hedef Kızılelma. Imperial Yayın.
  14. Güngör, S. (2022). Doktriner Türk milliyetçiliğinde Kızılelma kavramı. Düşünce Dünyasında Türkiz, 7(41), 43⁠–⁠55. https://izlik.org/JA78EG72ET
  15. Kafesoğlu, İ. (1970). Türk milliyetçiliğinin meseleleri. Millî Eğitim Basımevi.
  16. Köse, F., & Koçak, R. (2024). Dîvânu Lugâti’t Türk’te harp tasavvuru. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(3), 901⁠–⁠913. https://doi.org/10.21547/jss.1410682
  17. Kul, A. B. (2022). Bir Kızılelma ülküsü olarak devlet olmak/devletli olmak. Düşünce Dünyasında Türkiz, 7(41), 71⁠–⁠96. https://izlik.org/JA82GY62BX
  18. Onay, İ. (2013). Türk kültür tarihi bakımından Oğuz Kağan Destanı ve önemi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 171, 29⁠–⁠44. https://doi.org/10.20296/tsad.64751
  19. Şen, Y. (2017). Klasik Türk şiirinde Kızılelma. Littera Turca: Journal of Turkish Language and Literature, 3(4), 197⁠–⁠217. https://doi.org/10.20322/littera.334804
  20. Şentürk, O. (2019). Hâkimiyetin sembolü: Kızılelma. Türk Dünyası Araştırmaları, 123(242), 131⁠–⁠140. https://izlik.org/JA58MK28SB
  21. Turan, O. (1969). Türk cihan hâkimiyeti mefkûresi tarihi. Turan Neşriyat Yurdu.
  22. Türkeş, A. (1978). Dokuz Işık. Kutluğ Yayınları.
  23. Yengin, N. (2023, 21 Mayıs). Kızılelma Bir fethin öyküsü [Tabii TV’de gösterime giren “Kızılelma Bir Fethin Öyküsü” dizisi hakkında]. Tarihistan. https://www.tarihistan.org/kizilelma-bir-fethin-oykusu/26855
  24. Yeni Şafak. (2018, 21 Ocak). İstikamet neresi? sorusuna verdiği cevapla sosyal medyayı sallayan Mehmetçik. https://www.yenisafak.com/video-galeri/dunya/istikamet-neresi-sorusuna-verdigi-cevapla-sosyal-medyayi-sallayan-mehmetcik-2167313
  25. Yeşim, R. Ş. (1971). Kızılelma. Türkiye Yayınevi.
  26. Yılmaz, M. Y., & Furat, A. Z. (2023). Kızılelma: Dönüşüm ve süreklilik arasında bir ideal. İçinde M. E. Yıldızlı & E. T. Alemdar (Ed.), Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş dönemi kavramları: Cumhuriyet’in 100. yılına armağan (ss. 375⁠–⁠395). Doğu Kütüphanesi.
  27. Yılmazer, H. S. (2022). Türk fütuhatının manevî gücü: Kızılelma. Düşünce Dünyasında Türkiz, 7(41), 107⁠–⁠117. https://izlik.org/JA64GK46SN
  28. Yiğit, M. (2022). Edebî ve siyasî metinlerde bir “millî mefkûre” olarak Kızılelma. Düşünce Dünyasında Türkiz, 7(41), 13⁠–⁠42. https://izlik.org/JA93XG29GF