Journals / İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi dergisi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 2

An Assessment of Centralised Whistleblowing Systems in Corporate Groups From a Labour Law Perspective

Grup Şirketlerinde Merkezi Whistleblowing Sistemlerinin İş Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi

Merve Arbak(İSTANBUL 29 MAYIS ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ, ÖZEL HUKUK BÖLÜMÜ, İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU ANABİLİM DALI)0000-0001-6439-1969
Pages
1607–1649
Publication Date
2026-10-12
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The study concludes that, where an organic link exists between group companies, a report made to the holding centre should be treated as an internal report incapable of constituting third-party disclosure or breach of confidentiality, and offers de lege ferenda proposals, including a rebuttable presumption of retaliation modelled on HinSchG § 36(2) and Article 21(5) of the Directive, aimed at closing the resulting protection gap in Turkish law.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Compliance systems established within corporate groups bring the company law principle of “legal entity independence” into direct tension with the socio-economic “organic link” doctrine developed in labour law.
📊
Key Findings & Data:The EU Whistleblowing Directive (2019/1937) adopts a legal-entity-based approach, requiring each affiliated company employing 250 or more persons to establish its own internal reporting channel, while only permitting resource-sharing among smaller entities (50-249 employees) without relieving any single entity of its individual confidentiality, follow-up, and feedback obligations.
💡
Conclusion & Impact:The study concludes that, where an organic link exists between group companies, a report made to the holding centre should be treated as an internal report incapable of constituting third-party disclosure or breach of confidentiality, and offers de lege ferenda proposals, including a rebuttable presumption of retaliation modelled on HinSchG § 36(2) and Article 21(5) of the Directive, aimed at closing the resulting protection gap in Turkish law.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:2019 Verileri
⚙️Variables:Whistleblowing · Şirketler Topluluğu · Tüzel Kişilik Bağımsızlığı

Abstract

Compliance systems established within corporate groups bring the company law principle of “legal entity independence” into direct tension with the socio-economic “organic link” doctrine developed in labour law. This tension becomes concrete in centralised whistleblowing channels, an arrangement increasingly common under recent international legislation, whereby reports from employees of several affiliated companies are received and processed through a single reporting unit. The EU Whistleblowing Directive (2019/1937) adopts a legal-entity-based approach, requiring each affiliated company employing 250 or more persons to establish its own internal reporting channel, while only permitting resource-sharing among smaller entities (50-249 employees) without relieving any single entity of its individual confidentiality, follow-up, and feedback obligations. Germany’s Whistleblower Protection Act (HinSchG), by contrast, allows a parent company to operate a centralised reporting unit (Zentrale Meldestelle) as a “third party” under § 14, generating the unresolved Konzernprivileg debate as to whether this arrangement is compatible with the Directive’s entity-based framework, a debate further complicated by the European Commission’s position that group affiliates should not be treated as third parties for this purpose. Turkish labour law, lacking any dedicated whistleblowing statute, leaves this question to be resolved through the general duty of loyalty and confidentiality obligations inferred from the principle of good faith. Whether an employee’s report to a holding company’s centralised channel constitutes the disclosure of a trade secret to a third party, or instead remains an internal report not implicating Article 25/II of the Labour Act, has a direct bearing on the validity of dismissal. This study examines the legal infrastructure of centralised group whistleblowing systems in light of EU and German law, including the collective labour law dimension represented by the works council’s (Betriebsrat) co-determination rights, before analysing the Turkish employee’s duty of loyalty, confidentiality obligations, the employer’s right to dismiss, and available protective mechanisms through the lens of the good faith principle (Article 2 of the Turkish Civil Code). The study concludes that, where an organic link exists between group companies, a report made to the holding centre should be treated as an internal report incapable of constituting third-party disclosure or breach of confidentiality, and offers de lege ferenda proposals, including a rebuttable presumption of retaliation modelled on HinSchG § 36(2) and Article 21(5) of the Directive, aimed at closing the resulting protection gap in Turkish law.

Özet

Şirketler topluluğu bünyesinde kurulan kurumsal uyum (compliance) sistemleri, şirketler hukukunun ilkelerinden biri olan “tüzel kişilik bağımsızlığı” ilkesi ile iş hukukunun sosyo-ekonomik gerçeklere dayanan “organik bağ” teorisini karşı karşıya getirmektedir. Anılan durum, son yıllarda uluslararası mevzuatta geniş yer bulan bilgi uçurma (whistleblowing) mekanizmalarında, özellikle de ihbarların tek bir merkezden yönetildiği “merkezi ihbar kanalları” uygulamasında somutlaşmaktadır. AB’nin 2019/1937 sayılı Bilgi Uçurma Direktifi, bağlı şirketlerin tüzel kişilik bağımsızlığını esas alarak 250 ve üzeri çalışanı bulunan her bir şirketin münferit bir ihbar kanalı kurmasını zorunlu kılmaktadır. Alman Bilgi Uçuranların Korunması Kanunu (HinSchG), “grup imtiyazı” (Konzernprivileg) tartışmaları ekseninde, belirli koşullarda, ana şirketin merkezi bir ihbar hattı (Zentrale Meldestelle) işletmesine olanak tanımaktadır. Bununla birlikte, Avrupa Komisyonu yetkili biriminin grup şirketlerini “üçüncü kişi” olarak nitelendirmeye yönelik yaklaşıma çeşitli resmi görüşlerinde mesafeli durduğu dikkate alındığında, söz konusu düzenlemenin AB hukukuyla uyumu tartışmalı olmaya devam etmektedir. Kolektif iş hukuku boyutunda ise işyeri konseyinin (Betriebsrat) ortak belirleme yetkisi, merkezi sistemin kurulup işletilmesinde çalışan temsilciliğini sürecin zorunlu bir aşaması hâline getirmektedir. Whistleblowing meselesi ile ilgili olarak özel bir mevzuata sahip olmayan Türk iş hukukunda ise konu, işçinin sadakat ve sır saklama yükümlülükleri açısından bazı hukuki riskler barındırmaktadır. Bağlı şirket işçisinin, işyerindeki hukuka aykırılıkları organik bağ içinde bulunan holding veya grup merkezine aktarması durumunda, bağımsız bir tüzel kişiliğe karşı “iş sırrının ifşası” ya da “üçüncü kişilere ihbar” sayılıp sayılmayacağı, iş sözleşmesinin haklı nedenle feshinin (İK md. 25/II) sınırlarını doğrudan etkilemektedir. Çalışmada, organik bağ teorisinin yanı sıra doktrinde bağımsız olarak geliştirilen ve işçi üzerindeki fiili yönetim hakkının kullanımını esas alan “birlikte işverenlik teorisi”nin de aynı sonuca ulaştığı tespit edilmiştir. Yargıtay içtihadı ise 1987 tarihli kararından 2016 ve 2025 tarihli whistleblowing tanımlarına ve Anayasa Mahkemesi’nin İlter Nur kararına uzanan gelişim çizgisinde sorunu münferit işçi-işveren ilişkisi modeli üzerinden ele almakta olup grup içi merkezi ihbara doğrudan bir yanıt sunmamaktadır. Bu çalışmada, grup şirketlerinde merkezi whistleblowing sistemlerinin hukuki altyapısı, AB müktesebatı ve Alman HinSchG düzenlemeleri ışığında incelenmiştir. Ardından, Türk iş hukukunda yer alan işçinin sır saklama borcu, işverenin yönetim hakkı, işverenin fesih ve diğer yaptırımları dürüstlük kuralı (TMK md. 2) çerçevesinde analiz edilmiştir. Çalışma, İK md. 18/3-c’nin yalnızca idari ve adli makamlara başvuruyu koruyup iç ve grup içi kanalları kapsam dışında bırakmasının yarattığı çelişkiye dikkat çekerek, HinSchG § 36/2 ve Direktif md. 21/5 model alınarak grup şirketlerini kapsayacak bir misilleme karinesi kabulü başta olmak üzere uygulamaya yönelik çözüm önerileri sunmaktadır.

🔖

Cite This Article

Arbak, M. (2026). An Assessment of Centralised Whistleblowing Systems in Corporate Groups From a Labour Law Perspective. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi dergisi, Cilt: 11 Sayı: 2, 1607–1649. https://doi.org/10.58733/imhfd.1981741

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (52)

  1. Aktay AN, Arıcı K ve Senyen Kaplan ET, İş Hukuku (6. Bs., Gazi Kitabevi 2013).
  2. Akyiğit E, İş Hukuku (14. Bs., Seçkin Yayıncılık, 2022).
  3. Alangoya Y, Yıldırım K ve Deren Yıldırım N, Medeni Usul Hukuku Esasları (8. Bs., Beta Yayınları 2011).
  4. Alp M, ‘Avrupa Birliği’nin 2019/1937 Sayılı Birlik Hukukuna Aykırılıkları Bildirenlerin Korunması (Whistleblowing) Yönergesi Işığında İşçinin Hukuka Aykırılıkları İfşa Etmesi’ (2021) 23 (1) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1-37. (Yönerge)
  5. Alp M, ‘Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Heinisch/Almanya Kararı Işığında Whistleblowing (İşçinin İfşa ve İhbarı) ve İş İlişkisinde İfade Özgürlüğü’ (2014) 15 Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 385-422.
  6. Alp M, Çalışanın İşvereni ve İş Arkadaşlarını İhbar Etmesi-Çalışanın Hukuka ve Etik Kurallara Aykırılıkları İfşa Hakkı ve İhbar Borcu (Whistleblowing) (1. Bs., Beta Yayıncılık 2013). (İfşa ve İhbar)
  7. Alpagut G, ‘İşçinin Sadakat Borcu ve Türk Borçlar Kanunu ile Getirilen Düzenlemeler’ (2012) (25) Sicil İş Hukuku Dergisi 23-34.
  8. Arbak M, ‘Anayasa Mahkemesin Sendika Hakkı Bağlamında İfade Özgürlüğüne Yaklaşımı (2018/24097 No.lu 2/5/2023 Tarihli Sonay Tezcan ve Kardelen Yoğungan Başvurusu)’ iç Korkut Kanadoğlu, Merve Duysak, Ahmet Mert Duygun ve Güray Türker (edr), Anayasa Mahkemesinin Temel Kararları Cilt 1 (On İki Levha Yayınevi 2024) 201-235.
  9. Arslan Ertürk A, Türk İş Hukukunda İşçinin Sadakat Borcu (On İki Levha Yayıncılık 2010).
  10. Aydın U, ‘İş Hukuku Açısından İşçinin Bilgi Uçurması (Whistleblowing)’ (2002) 2 (2) Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 79-100.
  11. Bakır I, ‘İşçinin İşyerindeki Hukuka Aykırılıkları İhbar ve İfşası: “Türk İş Hukukunda İşçinin Bilgi Uçurması” (Whistleblowing)’ (Yüksek Lisans Tezi, Başkent Üniversitesi 2026).
  12. Ceylan H, Erigüç G ve Şahinbaş F, ‘Whistleblowing Kavramına Kapsamlı Bir Bakış: Kavramsal Bir Analiz ve Kavramın Sağlık Sektörüne Yansıması’ (2024) 26 (1) Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 431-469.
  13. Civan OE, İşçinin Yan Yükümlülükleri (Beta 2021).
  14. Çelik N, Caniklioğlu N, Canbolat T ve Özkaraca E, İş Hukuku Dersleri (36. Bs., Beta Yayınevi 2023).
  15. Çetin E, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin 8-11 Maddeler Bağlamında Çalışanların Hakları (On İki Levha Yayınevi 2015).
  16. Demir F ve Demir G, ‘İşçinin Sadakat Borcu ve Uygulaması’ (2009) 11 (1) Kamu-İş 1-31.
  17. Ekmekçi Ö ve Yiğit E, Bireysel İş Hukuku Dersleri (3. Bs., On İki Levha Yayıncılık 2021).
  18. Engin M, Türk İş ve Sosyal Güvenlik Hukukunda İşveren (İstanbul 1993).
  19. Erdost Çolak HE ve Genç E, ‘Öncülleri ve Sonuçları Bağlamında “Whistleblowing: Sorun Bildirme”‘ (2018) 55 Muhasebe ve Denetime Bakış 41-58.
  20. Ertaş K, Türk Hukukunda İşçinin Sadakat Borcu (Şafak Matbaası 1982).
  21. Gerdemann S, ‘Stellungnahme zum Gesetzentwurf der Bundesregierung: Entwurf eines Gesetzes für einen besseren Schutz hinweisgebender Personen sowie zur Umsetzung der Richtlinie zum Schutz von Personen, die Verstöße gegen das Unionsrecht melden - BT-Drucksache 20/3442’ (Deutscher Bundestag, Rechtsausschuss, Ausschussdrucksache, 27. Sitzung, 8 August 2022) https://www.bundestag.de/resource/blob/914478/83be0d66d79fa13bc255cf0745795631/Stellungnahme_Gerdemann-data.pdf Erişim Tarihi 1 Haziran 2026.
  22. Heiz R, Das Arbeitsverhältnis im Konzern, Bern (Stämpfli Verlag 2005).
  23. Kapucu G ve Kocatepe M, ‘İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi’nin Halet v. Lüksemburg Kararı: Vergi Hukukunda Bilgi Sızdırma (Whistleblowing)’ (2022) 12 (2) Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1451-1487.
  24. Karaca Yağcı A, Bireysel İş Hukukunda Şirketler Topluluğu (On İki Levha 2022).
  25. Karatepe Kaya M ve Solak E, ‘İhbarcılık Kavramının Karşılaştırmalı Hukuk Işığında Türk Şirketler Hukuku Kapsamında Değerlendirilmesi’ (2023) 81 (3) İstanbul Hukuk Mecmuası 699-748.
  26. Karslı A, Medeni Muhakeme Hukuku (3. Bs., Alternatif Yayıncılık 2012).
  27. Kayırgan H, ‘İş Hukukunda Sadakat Borcunun Genel Bir Değerlendirmesi’ (2014) 20 (1) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 459-478.
  28. Kırpık C, ‘Türk Hukukunda İşçinin İfşa ve İhbar Hakkı (Whistleblowing)’ (2025) 16 (61) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 319-346.
  29. Koç S, Şirket Gruplarında İş İlişkileri (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2003).
  30. Kuru B, Arslan R ve Yılmaz E, Medeni Usul Hukuku (23. Bs., Yetkin Yayınları 2012).
  31. Löschning G ve Hekimler A, Avrupa İş Hukuku Çerçevesinde Türk İş Hukuku İle Karşılaştırmalı Avusturya İş Hukukunun Temel Esasları (Efil Yayınevi 2011).
  32. Mollamahmutoğlu H, Astarlı M ve Baysal U, İş Hukuku (7. Bs., Lykeion 2022).
  33. Okur Z, ‘İş Hukukunda İşçinin Düşünceyi Açıklama Özgürlüğü’ (2006) 8 (4) Kamu-İş 41-88.
  34. Okutan Nilsson G, Türk Ticaret Kanunu Tasarısı’na Göre Şirketler Topluluğu Hukuku (On İki Levha Yayınevi 2009).
  35. Öktem Songu S, ‘Anayasal B r Temel Hak Olarak İfade Özgürlüğünün İşç Açısından İşyerindeki Yansımaları’ (2013) 15 (Özel Sayı) Dokuz Eylül Ün vers tes Hukuk Fakültes Derg s 609-650.
  36. Özbek MB, ‘Whistleblowing Kavramının AİHM Kararları ve Uluslararası Düzenlemeler Çerçevesinde Değerlendirilmesi’ (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gedik Üniversitesi 2024).
  37. Özen E, ‘Whistleblowing im türkischen Recht’ (2024) Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 350-369.
  38. Özkan Koç SD, İşçinin Sır Saklama Yükümlülüğü (Adalet Yayınevi, 2022).
  39. Öztek S ve Memiş T, ‘Şirketler Hukuku ve İcra İflas Hukuku İlkeleri Karşısında Borçlu Şirketin Alacaklılarının Hakim Ortağa Karşı Korunması’ Erol Ulusoy (edr), Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması: I. Uluslararası Ticaret Hukuku Sempozyum Kitabı (Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayını 2008) 195-216.
  40. Sarıbay Öztürk G, İş Sağlığı ve Güvenl ğ Yükümlülükler n n Yer ne Get r lmemes n n Hukuki, İdari ve Cezai Sonuçları (Beta Yayıncılık 2015).
  41. Schmitt B, Whistleblowing - Verpfeifen des Arbeitgebers (Verlag Dr. Kovač, Hamburg, 2003).
  42. Someren Alp B, ‘İşveren Kavramı Bağlamında Şirket Topluluğunda İş Güvencesinin Değerlendirilmesi’ Tekin Memiş, Bahar Şimşek ve Özge Selin Şener (edr), Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanı Merhum Mehmet Kılıç’a Armağan (On İki Levha Yayınevi 2020) 571-590.
  43. Soyer P, Rekabet Yasağı Sözleşmesi (BK m. 348-352) (Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları 1994).
  44. Sümer HH, İş Hukuku (17. Bs., Mimoza Yayıncılık 2013).
  45. Tuncay AC, ‘İşçinin Sadakat (Bağlılık) Yükümlülüğü’, Prof. Dr. Hayri Domaniç’e 80. Yaş Günü Armağanı (Beta Yayıncılık 2001) 1043-1086.
  46. Tunçomağ K ve Centel T, İş Hukukunun Esasları (6. Bs., Beta Yayıncılık 2013).
  47. Uşan F, İş Hukukunda İş Sırrının Korunması: (Sır Saklama ve Rekabet Yasağı) (Seçkin Yayıncılık 2003).
  48. Uyar S ve Yelgen E, ‘Bilgi İfşası (Whistleblowing) ve Denetim’ (2015) 13 (1) Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi 85-106.
  49. Üner BG, ‘İfşa ve İhbar Hakkı’ (2024) 10 (2) Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 775-795.
  50. Yalçın Soysal A, ‘Temel Kuramsal Yaklaşımlar Bağlamında Bilgi Uçurma (Whistleblowing) Kavramı’ (2023/2) (71) Adalet Dergisi 1189-1212.
  51. Yıldırım Y, ‘Kamu Menfaatinin Gözcüleri: AİHM Kararları Işığında Bilgi Uçuranlar’ (2025) 16 (64) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 659-698.
  52. Yücel Bodur M, İş ve Sosyal Güvenlik Hukukunda Birlikte İşverenlik (Beta Yayınları 2018).