Journals / İslami İlimler Dergisi / 2025 / Sayı: 41

A Research on Young People’s Source Preferences, Perception of Trust and Guidance Needs in the Process of Obtaining Religious Information

Gençlerin Dini Bilgi Edinme Süreçlerinde Kaynak Tercihleri, Güven Algısı ve Rehberlik İhtiyaçlarına Yönelik Bir Araştırma

Muhammed Emin Şimşek(Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi)0000-0002-8470-1060
Pages
391–411
Publication Date
2025-11-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In terms of information source preferences, digital platforms—especially social media—stand out for a notable minority, whereas mosques are not the primary source in the overall picture and serve as a more limited point of reference.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study analyzes the religious knowledge acquisition processes, guidance needs, and attitudes toward religious knowledge sources among young people aged 18–35 in Türkiye.
📊
Key Findings & Data:The study was conducted with a total of 588 young people living in the city center of Gaziantep as of 2024.
💡
Conclusion & Impact:In terms of information source preferences, digital platforms—especially social media—stand out for a notable minority, whereas mosques are not the primary source in the overall picture and serve as a more limited point of reference.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:2024 Verileri
⚙️Variables:Din Eğitimi · Gençlik · Dini Rehberlik

Abstract

This study analyzes the religious knowledge acquisition processes, guidance needs, and attitudes toward religious knowledge sources among young people aged 18–35 in Türkiye. The study was conducted with a total of 588 young people living in the city center of Gaziantep as of 2024. Employing a quantitative, descriptive-cross-sectional survey design data were collected via convenience sampling that prioritized accessibility and diversity. The findings are interpreted based on the principle of analytical generalization/transferability, rather than claiming statistical generalization. While 89.0% of participants reported believing in a religion, while 10.1% reported no religious belief. A significant relationship was found between gender and religious belief status; the rate of non-belief in religion was significantly higher among men than among women. Similarly, the relationship between marital status and religious belief status was a significant correlate; as non-belief was more prevalent among single individuals than married ones. In contrast, no significant difference was observed between age and education level and religious belief status. The majority of participants expressed a desire to acquire religious knowledge and actively pursued to do so. In terms of information source preferences, digital platforms—especially social media—stand out for a notable minority, whereas mosques are not the primary source in the overall picture and serve as a more limited point of reference. However, there are clear reservations about the reliability of online content: although participants felt confident in accessing information, they expressed uncertainity regarding its accuracy and authenticity. It is found that there is a high need for guidance services; however, the rate of access to these services is lower. The relatively limited trust in official institutions and civil society organizations points to areas for improvement in terms of trust building and content quality. Overall, the findings indicate that religious education and guidance policies require restructuring to focus on the real needs and expectations of young people. This included strengthening gender- and marital status-sensitive approaches and enhancing the provision of reliable, understandable, and verifiable content in digital environments.

Özet

Bu araştırma, Türkiye’de 18–35 yaş aralığındaki gençlerin dinî bilgi edinme süreçlerini, rehberlik ihtiyaçlarını ve dinî bilgi kaynaklarına yönelik tutumlarını analiz etmektedir. Çalışma, 2024 yılı itibarıyla Gaziantep il merkezinde yaşayan toplam 588 gençle yürütülmüş; veriler nicel yaklaşım içinde betimsel-kesitsel tarama deseniyle, erişim ve çeşitliliği önceleyen kolayda örnekleme yoluyla toplanmıştır. Bulgular, istatistiksel genelleme iddiası olmaksızın, analitik genelleme ilkesiyle yorumlanmıştır. Katılımcıların %89,0’i bir dine inandığını, %10,1’i ise herhangi bir dine inanmadığını belirtmiştir. Cinsiyet ile dinî inanç durumu arasında anlamlı bir ilişki saptanmış; erkeklerde dine inanmama oranı kadınlara kıyasla belirgin biçimde daha yüksek bulunmuştur. Medenî durumla dinî inanç durumu arasındaki ilişki de anlamlıdır; bekârlarda inanmama beyanı evlilere göre daha yüksektir. Buna karşılık, yaş ve öğrenim düzeyi ile dinî inanç durumu arasında anlamlı bir farklılaşma gözlenmemiştir. Katılımcıların büyük bir kısmı dinî bilgi edinmeye istekli olduğunu ve bu yönde aktif çaba gösterdiğini ifade etmektedir. Bilgi kaynağı tercihlerinde, sosyal medya başta olmak üzere dijital mecralar kayda değer bir azınlık için öne çıkarken; camiler genel tabloda birincil değil, daha sınırlı bir başvuru kaynağıdır. Bununla birlikte, çevrim içi içeriklerin güvenilirliğine dair belirgin tereddütler vardır: Gençler genellikle bilgiye nasıl ulaşacaklarını bildiklerini söyleseler de, doğruluk ve sahihlik konusunda emin olamadıklarını belirtmektedir. Rehberlik hizmetlerine duyulan ihtiyaç yüksektir; ancak bu hizmetlere erişim oranı daha düşüktür. Resmî kurumlar ve sivil toplum kuruluşlarına duyulan güvenin görece sınırlı seyretmesi, güven inşası ve içerik kalitesi bakımından iyileştirme alanlarına işaret etmektedir. Genel olarak bulgular, din eğitimi ve rehberlik politikalarının gençlerin gerçek ihtiyaç ve beklentilerini merkeze alacak biçimde yeniden yapılandırılması; cinsiyet ve medenî duruma duyarlı yaklaşımların güçlendirilmesi; dijital ortamlarda güvenilir, anlaşılır ve doğrulanabilir içerik sunumunun artırılması gerektiğini göstermektedir.

🔖

Cite This Article

Şimşek, M. E. (2025). A Research on Young People’s Source Preferences, Perception of Trust and Guidance Needs in the Process of Obtaining Religious Information. İslami İlimler Dergisi, Sayı: 41, 391–411. https://doi.org/10.34082/islamiilimler.1727593

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (43)

  1. Acar, Ali Kemal. “İmkân ve Zorluklarıyla Gençlik Dönemi Din Eğitimi”. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi 13 (Haziran 2022), 25-46. https://doi.org/10.53112/tudear.1054146
  2. Aksoy, Erdoğan. Cami Eğitimi ve Cami Bağlantılı Halkla İlişkilerde İletişim Engelleri. Sakarya: Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2014.
  3. Arıcan, Sümeyra. Sivil Toplum Kuruluşlarının Örgün Din Eğitimine Yaklaşımları. İstanbul: Dem Yayınları, 2022.
  4. Arıcı, Handan Yalvaç - Arıcan, Sümeyra. “Sosyal Medyanın Etkilerine Yönelik Manevi Danışmanlık Eğitimi İhtiyaç Analizi”. Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9/1 (Haziran 2022), 263-302. https://doi.org/10.46353/k7auifd.1097067
  5. Armağan, İbrahim. Gençlik Gözüyle Gençlik. İstanbul: Usadem Yayınları, 2004.
  6. Aslan, Ahmet. “Genç Yetişkinlerin Din ve Dindarlık Anlayışları Üzerine Nitel Bir Araştırma”. Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11/1 (Haziran 2024), 487-540. https://doi.org/10.46353/k7auifd.1456155
  7. Aybey, Salih. “Gençlik Dönemi Problemleri Karşısında Din Eğitimi”. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9/3 (Aralık 2022), 932-963. https://doi.org/10.17859/pauifd.1187261
  8. Ayten, Ali - Düzgüner, Sevde. Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Hizmetleri Temel Bilgiler Kılavuzu. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2020.
  9. Bruce, E. vd. “Coping With Stress During Childhood and Adolescence: Problems, Progress, and Potential in Theory and Research”. Universty of Vermont 127/1 (2001), 87-127.
  10. Büyüköztürk, Şener vd. Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi, 2020.
  11. Can, Niyazi. “Gençlik Sorunlarında Medyanın Etkisi”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 3/2 (Haziran 2008), 62-76.
  12. Ceylan, Yılmaz. Lise Öğrencilerinin Din Algısı. Sakarya: Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2010.
  13. Ceylan, Yılmaz - Özaydın, Muharrem. “Manevi/Dinî Danışmanlıkta Değer Algısı”. Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 16 (2020), 284-301.
  14. Çayır, Celal. “Ergenlerin Dinî İnanç, Şüphe ve Dinî Tutumları Üzerine Bir Araştırma”. Bilimname 27/2 (2014), 59-88.
  15. Demir, İsmail. Dinî Bilgi Edinme Kaynağı Olarak Sosyal Medya (İlahiyat Fakültesi Öğrencileri Örneği).
  16. Çanakkale: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2019.
  17. Ertoy, Muhammet. Türkiye’nin Modernleşme Sürecinde Din Eğitimi ve Yabancılaşma Sorunu. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2013.
  18. Güllü, İsmail. Gecekondulaşma, Gençlik ve Dindarlık-Kayseri Argıncık Örneği-. Kayseri: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2010.
  19. Hökelekli, Hayati. Çocuk, Genç, Aile Psikolojisi ve Din. İstanbul: Dem Yayınları, 2016.
  20. Hökelekli, Hayati - Çayır, Celal. “Gençlerin Din Değiştirip Hıristiyan Olmasında Etkili Olan Psiko-Sosyal Etkenler”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 15/1 (Ocak 2006), 23-46.
  21. Işık, Harun - Karaman, Kasım. Ceza İnfaz Kurumlarında Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Hizmetleri. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2020.
  22. James F., Adams. Ergenliği Anlamak. çev. Bekir Onur. Ankara: İmge Kitabevi, 1995.
  23. Kandemir, Sibel - Toprak, Hicret K. “Gençlerin Dinî Referans Dünyası ve Dijital Medya”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 64/2 (Kasım 2023), 557-590. https://doi.org/10.33227/auifd.1320301
  24. Karagül, Arslan. “Manevi Bakım, Anlamı, Önemi, Yöntemi ve Eitimi ‘Hollanda Örneği’”. Dinî Araştırmalar 15/40 (01 Haziran 2012), 5-27.
  25. Karasar, Niyazi. Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 2020.
  26. Mehta, C. M. vd. “Established adulthood: A new conception of ages 30 to 45”. American Psychologist 75/4 (ts.), 430-445.
  27. Nişancı, Zübeyir - Aysan, Ümmügülsüm. “Türkiye’de Sosyodemografik ve Sosyokültürel Göstergelere Göre Dindarlık Seviyeleri”. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi 39/2 (Aralık 2019), 303-328.
  28. Okumuş, Ejder. Toplumsal Değişme ve Din. Ankara: İnsan Yayınları, 2015.
  29. Öztürk, Fatma Dolunay - Tosun, Aybiçe. “Sosyal Medyada Yer Alan Dinî İçerikler ve Din Eğitimi Üzerindeki Etkileri: Bir Alan Araştırması”. Tokat İlmiyat Dergisi 9/2 (Aralık 2021), 607-630. https://doi.org/10.51450/ilmiyat.1009036
  30. Pakdemirli, M. Nur. Genç Dindarlığı ve Din Eğitimi. Konya: Çizgi Kitabevi, 2022.
  31. Piaget, J. “Ergenlikten Yetişkinliğe Bilişsel Gelişim”. çev. Sinem Kavsaoğlu. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES) 24/1 (Ağustos 2019), 259-269. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000723
  32. Rapor Bülteni, “Türkiye 100 Kişi Olsaydı”, erişim tarihi: 12.06.2025, //https://raporbulteni.com/konda-turkiye-100-kisi-olsaydi/ Saliha Engin, “Türkiye’nin yüzde 60’ı ‘Dindarım’ dedi” Yeni Şafak (4/05/2024). https://www.yenisafak.com/hayat/turkiyenin-yuzde-60i-dindarim-dedi-4618840
  33. Sarıtunç, Berrin. Üniversite Gençliğinin Din ve Değerler Eğitimi Açısından Sosyal Medya Deneyimi Bursa Uludağ Üniversitesi Örneği). Bursa: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2021.
  34. Sayın, Gülşen. “Din Öğretimi Süreçlerinde Kitle İletişim Araçlarının Dinî Bilgi Kaynağı Olma Durumuna İlişkin Öğretmen Görüşleri”. Journal of Media and Religion Studies 7/1 ( Haziran 2024), 87-102. https://doi.org/10.47951/mediad.1451602
  35. Sencer, Muzaffer. Toplumbilimlerinde Yöntem. İstanbul: Beta Yayıncılık, 2006.
  36. Şimşek, Muhammed Emin. “Dijital Din Eğitimi”. İlahiyat Akademi 19 (Haziran 2024), 249-283. https://doi.org/10.52886/ilak.1435052
  37. Şimşek, Seher. Ortaöğretim Öğrencileri Arasında Yaygınlaşan Ateizm ve Deizm Düşüncesini Önlemede Din Eğitiminin Önemi. Ağrı: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2018.
  38. Taşkın, Osman. “Gençlere Göre İdeal Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmeni”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 7/4 (2018), 2551- 568.
  39. UNESCO Türkiye Milli Komisyonu, “UNESCO Genç Profesyoneller Programı 2021” (Erişim: 10.03.2025). https://www.unesco.org.tr/home/AnnouncementDetail/5760
  40. Uysal, Veysel. “Genç Yetişkinlerde Affetme Eğilimleri ve Dinî Yönelim/Dindarlık”. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 48/48 (Eylül 2015), 35-56. https://doi.org/10.15370/muifd.27953
  41. Yavuzer, Hasan. “Üniversite Gençliğinin Din Algısı (Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Örneği)”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 2/2 (Aralık 2018), 22-48.
  42. Yörükoğlu, Atalay. Gençlik Çağı. Ankara: Özgür Yayıncılık, 2019.
  43. Zavalsız, Mesut. “Gençlerin Dine Bakışı: Üniversite Örneklemi Üzerine Bir Saha Araştırması”. Türk Din Psikolojisi Dergisi 8 (Aralık 2023), 11-43. https://doi.org/10.59379/tdpd.1274362