SavedAdd your journal

Journals / History Studies / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 4

From the Balkan Entente to the Balkan Peace Platform: Regional Cooperation Mechanisms in the Balkans and Türkiye

Balkan Antantı’ndan Balkan Barış Platformu’na: Balkanlar’da Bölgesel İşbirliği Mekanizmaları ve Türkiye

Yaşar Aldırmaz(İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9138-0536
Gönül Tezcan(AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8014-2794
Pages
932–959
Publication Date
2026-10-19
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The study reveals that while Türkiye’s role in the Balkans has undergone instrumental transformation, it maintains structural continuity in terms of the principles of facilitation and regional ownership.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The Balkans is a strategic region that provides Türkiye with a land link to the West, is interwoven with historical and cultural ties, and directly influences the security architecture.
📊
Key Findings & Data:This study examines Türkiye’s foreign policy toward the Balkans over the period from 1923 to 2025 through four institutional cooperation mechanisms: the Balkan Entente, the Balkan Pact, the Southeast European Cooperation Process, and the Balkan Peace Platform.
💡
Conclusion & Impact:The study reveals that while Türkiye’s role in the Balkans has undergone instrumental transformation, it maintains structural continuity in terms of the principles of facilitation and regional ownership.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2025 Verileri
⚙️Variables:Türk Dış Politikası · Balkan Antantı · Balkan Paktı

Abstract

The Balkans is a strategic region that provides Türkiye with a land link to the West, is interwoven with historical and cultural ties, and directly influences the security architecture. This study examines Türkiye’s foreign policy toward the Balkans over the period from 1923 to 2025 through four institutional cooperation mechanisms: the Balkan Entente, the Balkan Pact, the Southeast European Cooperation Process, and the Balkan Peace Platform. In the literature, Türkiye’s Balkan policy has generally been addressed in a fragmented manner by dividing it into periods, and the century-long continuity of these mechanisms has not been sufficiently evaluated from a holistic perspective. The study argues that Türkiye’s Balkan policy took shape in two phases: a security-oriented period (1923-1991) and a diplomacy-oriented period (post-1991), yet argues that in both periods, a facilitative and status-quo-oriented approach one that avoids unilateral power projection in the region and aims to ensure stability through multilateral mechanisms has demonstrated continuity. The study employs a historical-chronological analysis method, utilizing the Republic Archive of the Presidency of the State Archives of the Republic of Türkiye, the Turkish Diplomatic Archive of the Ministry of Foreign Affairs, the minutes of the Grand National Assembly of Türkiye, and periodicals of the era as primary sources. The study reveals that while Türkiye’s role in the Balkans has undergone instrumental transformation, it maintains structural continuity in terms of the principles of facilitation and regional ownership.

Özet

Balkanlar, Türkiye’nin Batı ile kara bağlantısını sağlayan, tarihsel ve kültürel bağlarla örülü ve güvenlik mimarisini doğrudan etkileyen stratejik bir coğrafyadır. Bu çalışma, Türkiye’nin Balkanlar’a yönelik dış politikasını 1923’ten 2025’e uzanan süreçte Balkan Antantı, Balkan Paktı, Güneydoğu Avrupa İşbirliği Süreci ve Balkan Barış Platformu olmak üzere dört kurumsal iş birliği mekanizması üzerinden incelemektedir. Literatürde Türkiye’nin Balkan politikası genellikle dönemlere ayrılarak parçalı biçimde ele alınmış olup söz konusu mekanizmaların yüz yıllık sürekliliği bütüncül bir perspektifle yeterince değerlendirilmemiştir. Çalışma, Türkiye’nin Balkan politikasının güvenlik öncelikli dönem (1923-1991) ve diplomasi öncelikli dönem (1991 sonrası) olmak üzere iki evrede şekillendiğini, ancak her iki dönemde de bölgede tek taraflı güç projeksiyonundan kaçınan, istikrarı çok taraflı mekanizmalar aracılığıyla sağlamayı hedefleyen kolaylaştırıcı ve statükocu bir yaklaşımın süreklilik gösterdiğini ileri sürmektedir. Araştırmada tarihsel-kronolojik analiz yöntemi benimsenmiş olup Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi, Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanakları ve dönemin süreli yayınları birincil kaynak olarak kullanılmıştır. Çalışma, Türkiye’nin Balkanlar’daki rolünün araçsal düzeyde dönüşüm geçirmekle birlikte kolaylaştırıcılık ve bölgesel sahiplenme ilkeleri bakımından yapısal bir süreklilik taşıdığını ortaya koymaktadır.

🔖

Cite This Article

Aldırmaz, Y., Tezcan, G. (2026). From the Balkan Entente to the Balkan Peace Platform: Regional Cooperation Mechanisms in the Balkans and Türkiye. History Studies, Cilt: 18 Sayı: 4, 932–959. https://doi.org/10.9737/historystudies.1918099

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (56)

  1. Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), Ankara. Başbakanlık, Kararlar Daire Başkanlığı (1928-) Başbakanlık, Muamelat Genel Müdürlüğü Başbakanlık, Özel Kalem Müdürlüğü Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi (TDA), Ankara.
  2. T.C. Resmî Gazete.
  3. TBMM Tutanak Dergisi (TD).
  4. Barovic, Djordje. “‘Balkan Peace Platform’: Can Turkey Reconcile the Region?” Kosovo Online, 30 Temmuz 2025.
  5. Cengiz, Sinem. “Turkiye’s Balkans Policy Offers It a Stronger Role in Europe.” Arab News, 1 Ağustos 2025.
  6. Cumhuriyet. “Ankara: NATO İtibarını Korudu.” 26 Mart 1999.
  7. Cumhuriyet. “BM’ye Bosna Baskısı.” 5 Ağustos 1997.
  8. Cumhuriyet. “Demirel’e Sırp Tehdidi.” 16 Temmuz 1994.
  9. Cumhuriyet. “Kosovalılar Türkiye’de.” 26 Mart 1999.
  10. Çeliker, Gökhan ve Mehmet Şah Yılmaz. “Balkan Barış Platformu 2. Dışişleri Bakanları Toplantısı İstanbul’da Yapıldı.” Anadolu Ajansı, 23 Ocak 2026.
  11. Kozok, Fırat. “Osmanlıcılık Hayali.” Cumhuriyet, 19 Ekim 2009.
  12. Milliyet. “Sırp Hitler’e Tokat… Belgrad’a Füze Yağdı.” 25 Mart 1999.
  13. T.C. Dışişleri Bakanlığı. “Balkan Barış Platformu İkinci Dışişleri Bakanları Toplantısı, 23 Ocak 2026, İstanbul.” Erişim 28 Ocak 2026. https://www.mfa.gov.tr/balkan-baris-platformu-ikinci-disisleri-bakanlari-toplantisi-23-ocak-2026-istanbul.tr.mfa.
  14. T.C. Dışişleri Bakanlığı. “Balkan Ülkeleri ile İlişkiler.” Erişim 22 Haziran 2025. https://www.mfa.gov.tr/balkanlar_ile-iliskiler.tr.mfa.
  15. T.C. Dışişleri Bakanlığı. “Güneydoğu Avrupa İş Birliği Süreci (GDAÜ).” Erişim 22 Eylül 2025. https://www.mfa.gov.tr/guneydogu-avrupa-isbirligi-sureci.tr.mfa.
  16. T.C. Dışişleri Bakanlığı. “Güneydoğu Avrupa İşbirliği Girişimi (SECI).” Erişim 22 Eylül 2025. https://www.mfa.gov.tr/guneydogu-avrupa-isbirligi-girisimi-seci.tr.mfa.
  17. T.C. Dışişleri Bakanlığı. “Sayın Bakanımızın Balkan Barış Platformu Dışişleri Bakanları Toplantısı’na Katılımı, 26 Temmuz 2025, İstanbul.” Erişim 21 Eylül 2025. https://www.mfa.gov.tr/sayin-bakanimizin-balkan-baris-platformu-disisleri-bakanlari-toplantisi-na-katilimi-26-temmuz-2025-istanbul.tr.mfa.
  18. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık. “Başkanlık Açıklaması Günlük,” No. 76724. 22 Aralık 2008. Erişim 22 Eylül 2025. https://www5.tbmm.gov.tr/develop/owa/baskan_aciklama_gunluk.aciklama?p1=76724.
  19. Alpan, Başak ve Ahmet Erdi Öztürk. “Turkish Foreign Policy in the Balkans Amidst ‘Soft Power’ and ‘De-Europeanisation’.” Southeast European and Black Sea Studies 22, no. 1 (2022): 45-63. https://doi.org/10.1080/14683857.2022.2034370.
  20. Atmaca, Ayşe Ömür ve Zerrin Torun. “Geopolitical Visions in Turkish Foreign Policy.” Journal of Balkan and Near Eastern Studies 24, no. 1 (2022): 114-137. https://doi.org/10.1080/19448953.2021.1992189.
  21. Barlas, Dilek. Etatism and Diplomacy in Turkey: Economic and Foreign Policy Strategies in an Uncertain World, 1929-1939. Leiden: Brill, 1998.
  22. Bechev, Dimitar. “Turkey in the Balkans: Taking a Broader View.” Insight Turkey 14, no. 1 (2012): 131-146.
  23. Bechev, Dimitar. “Turkey’s Policy in the Balkans: Continuity and Change in the Erdoğan Era.” Südosteuropa Mitteilungen 5-6 (2019): 34-45.
  24. Bieber, Florian ve Nikolaos Tzifakis. The Western Balkans as a Geopolitical Chessboard? Myths, Realities and Policy Options. Policy Brief. Balkans in Europe Policy Advisory Group (BiEPAG), 2019.
  25. Bilgin, Mustafa Sıtkı. “Atatürk Döneminde Türkiye’nin Balkan Diplomasisi (1923-1930).” Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 20, no. 60 (2004): 799-820. https://doi.org/10.33419/aamd.703322.
  26. Çimenli, Şakire. “Balkan Paktı ve Balkan İttifakı Evresinde Balkanlarda Zirve Diplomasisi (1952-1954).” Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 40, no. 110 (2024): 641-682. https://doi.org/10.33419/aamd.1577736.
  27. Değerli, Esra S. “Türkiye’nin Balkan Ülkelerine Yakınlaşma Çalışmaları: Balkan Paktı.” Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9, no. 2 (2008): 115-134. https://izlik.org/JA68DJ95TM.
  28. Demirtaş-Coşkun, Birgül. “Ankara ve Berlin’in Bosna Savaşı’na Yönelik Politikaları: Karşılaştırmalı Bir İnceleme.” Uluslararası İlişkiler Dergisi 4, no. 13 (2007): 57-88. https://izlik.org/JA98FW67NW.
  29. Demirtaş-Coşkun, Birgül. “Kosova’nın Bağımsızlığı ve Türk Dış Politikası (1990-2008).” Uluslararası İlişkiler Dergisi 7, no. 27 (2010): 51-86. https://izlik.org/JA23AT34YE.
  30. Ekinci, Mehmet Uğur. “A Golden Age of Relations: Turkey and the Western Balkans During the AK Party Period.” Insight Turkey 16, no. 1 (2014): 103-125.
  31. Ekinci, Mehmet Uğur. “Türkiye’nin Balkanlardaki Yeni İş Birliği Girişimi: Balkan Barış Platformu.” SETA Perspektif, no. 434 (Ağustos 2025). https://www.setav.org/turkiyenin-balkanlardaki-yeni-is-birligi-girisimi-balkan-baris-platformu.
  32. Emin, Nedim ve Mehmet Uğur Ekinci. “Boosting Influence: Türkiye’s Renewed Military Activism in the Balkans.” Insight Turkey 26, no. 2 (2024): 229-254. https://doi.org/10.25253/99.2024262.16.
  33. Erdal, İbrahim. “Batı Avrupa (İngiltere-Fransa) ile Yugoslavya, Makedonya ve Macaristan Kamuoyunda Balkan Antantı.” History Studies: International Journal of History 2, no. 3 (2010): 147-159.
  34. Erdal, İbrahim. “Bulgaristan Kamuoyunun Bakış Açısından Balkan Antantı.” Türk Kültürü Araştırmaları Dergisi 3, no. 2 (2010): 195-202.
  35. Erdal, İbrahim. “Yunanistan Kamuoyunda Balkan Antantı.” Tarih Araştırmaları Dergisi 30, no. 50 (2011): 105-118. https://doi.org/10.1501/Tarar_0000000497.
  36. Göral, Emirhan. “Değişen Uluslararası Sistemde Türkiye’nin Balkan Politikasının Türkiye - Avrupa Birliği İlişkilerine Etkisi.” Marmara Avrupa Araştırmaları Dergisi 21, no. 2 (2013): 99-115. https://doi.org/10.29228/mjes.103.
  37. İnan, A. Afet. “Balkan Antantı (1934).” Belleten 32, no. 126 (1968): 285-291.
  38. Maris, Georgios, Floros Flouros ve Ioannis Galariotis. “The Changing Security Landscape in South-Eastern Mediterranean: Assessing Turkey’s Strategies as a Rising Power.” Journal of Balkan and Near Eastern Studies 24, no. 5 (2022): 795-814. https://doi.org/10.1080/19448953.2022.2037962.
  39. Nye, Joseph S. Yumuşak Güç: Dünya Siyasetinde Başarının Araçları. Çeviren İ. R. Aydın. 2. bs. Ankara: BB101 Yayınları, 2017.
  40. Oran, Baskın. “Dönemin Bilançosu.” Türk Dış Politikası: Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar (Cilt I: 1919-1980) içinde, ed. Baskın Oran, 479-499. İstanbul: İletişim Yayınları, 2015.
  41. Oran, Baskın. “TDP’nin Kuramsal Çerçevesi.” Türk Dış Politikası: Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar (Cilt I: 1919-1980) içinde, ed. Baskın Oran, 20-54. İstanbul: İletişim Yayınları, 2015.
  42. Orhun, Fatma Çalik. “Soğuk Savaş Döneminde Türk Dış Politikasında Balkanlar.” Avrasya Etüdleri 59, no. 1 (2021): 59-79.
  43. Öksüz, Hikmet. “Amerikan Belgelerine Göre Balkan Antantında Türkiye’nin Rolü.” XIX. Türk Tarih Kongresi 3-7 Ekim 2022/Ankara Kongreye Sunulan Bildiriler (VII. Cilt) içinde, haz. Abdullah Kaymak vd., 281-296. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2024.
  44. Öniş, Ziya ve Mustafa Kutlay. “The Dynamics of Emerging Middle-Power Influence in Regional and Global Governance: The Paradoxical Case of Turkey.” Australian Journal of International Affairs 71, no. 2 (2017): 164-183. https://doi.org/10.1080/10357718.2016.1183586.
  45. Özlem, Kader. Türkiye’nin Balkan Türkleri Politikası (1991-2014). 2. bs. Bursa: Dora Yayıncılık, 2020.
  46. Rüma, İnan. “Turkish Foreign Policy Towards the Balkans: New Activism, Neo-Ottomanism or/so What?” Turkish Policy Quarterly 9, no. 4 (2010): 133-140.
  47. Sander, Oral. Türkiye’nin Dış Politikası. Der. Melek Fırat. Ankara: İmge Kitabevi, 2013.
  48. Somun, Hajrudin. “Turkish Foreign Policy in the Balkans and ‘Neo-Ottomanism’: A Personal Account.” Insight Turkey 13, no. 3 (2011): 33-41.
  49. Tınas, Murat vd. Balkanlarda Barış ve Güvenlik. Polis Akademisi Yayınları 224, Rapor No: 98. Ankara: Polis Akademisi Yayınları, 2025.
  50. Tulun, Teoman Ertuğrul. Türkiye Güney Doğu Avrupa İşbirliği Süreci (GDAÜ) Dönem Başkanlığını Üstlendi. Analiz No: 2020/28. Ankara: Avrasya İncelemeleri Merkezi, 2020.
  51. Uzgel, İlhan. “Balkanlarla İlişkiler.” Türk Dış Politikası: Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar (Cilt II: 1980-2001) içinde, ed. Baskın Oran, 167-182. İstanbul: İletişim Yayınları, 2015.
  52. Uzgel, İlhan. “Balkanlarla İlişkiler.” Türk Dış Politikası: Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar (Cilt II: 1980-2001) içinde, ed. Baskın Oran, 481-523. İstanbul: İletişim Yayınları, 2015.
  53. Wachtel, Andrew B. Balkanlar Tarihi. Çev. Emre Can Petek. İstanbul: İnkılap Yayınları, 2022.
  54. Yavuz, M. Hakan. “The Motives Behind the AKP’s Foreign Policy: Neo-Ottomanism and Strategic Autonomy.” Turkish Studies 23, no. 5 (2022): 659-680. https://doi.org/10.1080/14683849.2022.2100700.
  55. Yıldız, Muhammet. “Türk Dış Politikasının Esasları: Tarihsel Süreçte Konjonktürel Değişimler.” Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12, no. 1 (2025): 101-120. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1681501.
  56. Yılmaz, Muzaffer Ercan. “Soğuk Savaş Sonrası Dönemde Türk-Yunan İlişkileri ve Ege Sorunu.” Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 5, no. 2 (2008): 27-44.