Journals / Erciyes İletişim Dergisi / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 1

From Photogenic Make-Up to Plastic Make-Up: Overview of Make-Up in Turkish Cinema before 2000s

Fotojenik Makyajdan Plastik Makyaja 2000’li Yıllar Öncesi Türk Sinemasında Makyaja Genel Bir Bakış

Ferhat Zengin(İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ, UYGULAMALI BİLİMLER YÜKSEKOKULU)0000-0002-6785-3257
Pages
345–368
Publication Date
2020-01-24
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Raising expert and professional artists who can apply plastic make-up for character and type creation in Turkish cinema started with television.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:One of the elements that increase visual effect of cinema is make-up.
📊
Key Findings & Data:In Turkish cinema that experienced significant issues in terms of becoming a sector has been overlooked for years and struggled to exist as an occupation for long years.
💡
Conclusion & Impact:Raising expert and professional artists who can apply plastic make-up for character and type creation in Turkish cinema started with television.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türk sineması · Makyaj · Kozmetik Makyaj

Abstract

One of the elements that increase visual effect of cinema is make-up. Make-up is the most important narrative tool to create stage atmosphere and cinematic reality feeling and make-up is especially needed to reflect personalities staged by actors in character and type creation. Therefore, from the birth of motion images, make-up has been accepted as an occupation in film industry, applications of make-up artists have been cared and rewarded. In Turkish cinema that experienced significant issues in terms of becoming a sector has been overlooked for years and struggled to exist as an occupation for long years. In this study, historical development and transformation of make-up art in Turkish cinema is considered and position of make-up art in pre-2000s Turkish local cinema is investigated. This study applied in-depth interviews, literature and archive review and various make-up applications are presented with purpose-oriented local movies. Thus, based on obtained data, states of make-up in Turkish cinema before 2000s has been reflected. According to this study, after transition to first story films as a continuation of theatre tradition, make-up applications for “beautiful look” applied unconsciously by directors, actors or set personnel in Turkish cinema is later sustained by personal efforts and experience of limited number of individuals interested in make-up. Raising expert and professional artists who can apply plastic make-up for character and type creation in Turkish cinema started with television.

Özet

Sinemanın görsel etkisini artıran öğelerden biri makyajdır. Makyaj sahne atmosferinin ve sinemasal gerçeklik hissinin oluşmasında önemli bir anlatım aracıdır ve özellikle karakter ve tip yaratımında oyuncuların sergiledikleri kişilikleri yansıtmak için ihtiyaç duyulur. Dolayısıyla hareketli görüntülerin doğuşundan itibaren film endüstrilerinde makyaj bir meslek olarak kabul edilmiş, makyaj sanatçılarının uygulamaları önemsenmiş ve ödüllendirilmiştir. Sektörleşme adına büyük sıkıntılar yaşayan Türk sinemasında ise yıllarca görmezden gelinen makyaj, bir meslek olarak uzun yıllar var olmaya çalışmıştır. Bu çalışmada makyaj sanatının Türk sinemasındaki tarihsel gelişim ve dönüşümü ele alınmış, 2000 öncesi Türk sinemasında makyaj sanatının yerli film sektöründeki konumu araştırılmıştır. Çalışmada derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiş, literatür ve arşiv taraması yapılmış, çeşitli makyaj uygulamaları amaca yönelik örnek yerli filmler üzerinden gösterilmeye çalışılmıştır. Böylelikle elde edilen bilgiler ışığında 2000’li yıllar öncesi Türk sinemasında makyajın durumu ortaya konulmuştur. Çalışmaya göre, Türk sinemasında tiyatro geleneğinin bir devamı olarak ilk öykülü filmlere geçtikten sonra yönetmenlerin, oyuncuların ya da setteki kişiler tarafından amatör ve bilinçsizce yapılan daha çok “güzel görünüş” amaçlı makyaj uygulamaları, daha sonra makyaja ilgi duyan sınırlı sayıdaki kişiler tarafından kişisel gayretler ve deneyimlerle sürdürülmüştür. Türk sinemasında karakter ve tip yaratımında plastik makyaj uygulamaları da yapabilen alanında uzman, profesyonel sanatçıların yetişmesi ise televizyonun gelişiyle olmuştur.

🔖

Cite This Article

Zengin, F. (2020). From Photogenic Make-Up to Plastic Make-Up: Overview of Make-Up in Turkish Cinema before 2000s. Erciyes İletişim Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1, 345–368. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.601909

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (35)

  1. Aktaş, Y. (2014). Türk Sinemasında Makyaj. B. Evren içinde, Türk Sinemasında Makyaj (s. 56-96). İstanbul: Türvak.
  2. Aytuğ, M. S. (2010). Profesyonel Makyaj. İstanbul, Türkiye: Mitos Boyut Yayınları.
  3. Aytuğ, S. (2014). Dünya Sinemasında Makyaj. B. Evren (Der.), Türk Sinemasında Makyaj. İstanbul: Türvak.
  4. David Bordwell, K. T. (2012). Film Sanatı. Ankara: Deki.
  5. Evren, B. (2014). Bir Makyaj Ustası: Cemal Gonca. B. Evren (Der.), Türk Sinemasında Makyaj (s. 106-117). İstanbul, Türkiye: Türvak.
  6. Evren, B. (2014). Plastik Makyaj Görsel Efekt ve Muppette’ta Öncü Atölye: Bİ’CAN. B. Evren (Der.), Türk Sinemasında Makyaj (s. 136-141). İstanbul: Türvak.
  7. Evren, B. (2014). Türk Sinemasında Duayen Yüz Kostümcüsü. B. Evren (Der.), Türk Sinemasında Makyaj (s. 118-131). İstanbul, Türkiye: Türvak.
  8. Evren, B. (2014). Türk Sinemasının İlk Profesyonel Makyajcısı: Zeki Alpan. B. Evren (Der.), Türk Sinemasında Makyaj (s. 96-105). İstanbul: Türvak.
  9. Evren, B. (2017, Ekim 26). Türk Sinemasında Makyaj ve Aksesuarların 100 yıllık Yolculuğu (Burçak Evren) [Video]. Erişim Adresi: https://www.youtube.com/ watch?v=9oltIB4Vqi0
  10. Kabadayı, L. (2014). Film Eleştirisi: Kuramsal Çerçeve ve Sinemamızdan Örnek Çözümlemeler. İstanbul: Ayrıntı.
  11. Mascelli, J. V. (2007). Sinemanın 5 temel öğesi. Ankara: İmge Kitabevi.
  12. Akad, Ö. L. (2004). Işıkla Karanlık Arasında. İstanbul: İletişim
  13. Özön, N. (1985). Sinema Uygulayımı Sanatı Tarihi. İstanbul, Türkiye: Hil Yayın.
  14. Ryan, M., & Lenos, M. (2014). Film Çözümlemesine Giriş. Ankara: De Kİ.
  15. Ün, M. (2009). Memnuh Ün Filmlerini Anlatıyor. İstanbul, Türkiye: Kabalcı.
  16. Zengin, F. (2017). Türk Sinemasında Dijital Dönüşüm. İstanbul: Kalkedon.
  17. Aytuğ, M. S. (2012, Aralık 22) Başlangıcından Günümüze Türk Sinemasında Makyaj [Video]. Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=IDJsZUKfupM
  18. Büyükturan, N. (2016, Mart). Yıldız Olmak, Yıldız Kalmak. Erişim: Temmuz 7, 2019, http:// aksamsanat.com/bdm/ropdoc/hulyajocyigit-mart2016.pdf adresinden alındı
  19. Doğancı, G. (2014, Ağustos 31). Özal babacan Çiller titiz Demirel rahat. Yenişafak. Erişim:Temmuz 12, 2019, https://www.yenisafak.com/yenisafakpazar/ozalbabacan-ciller-titiz-demirel-rahat-681082 adresinden alındı
  20. Ergün, D. (2011, Haziran 18). Aman Allah’ım bu ben miyim? Posta. Erişim:Ocak 4, 2019 Posta: https://www.posta.com.tr/aman-allahim-bu-ben-miyim-76366 adresinden alındı
  21. İnanç, Ç. (2014, Aralık 14). ‘Jet rejisör’ Çetin İnanç, yönettiği filmi 31 yıl sonra ilk kez izledi. T24. Erişim: Ocak 3, 2019, https://t24.com.tr/haber/jet-rejisor-cetin-inancyonettigi-filmi-31-yil-sonra-ilk-kez-izledi,280361 adresinden alındı
  22. Kara, M. (2013, Mayıs 14). Türk Sinemasının Darbeyle İmtihanı: Sinema ve 12 Eylül. Erişim: Temmuz 8, 2019, Tersninja.com: http://www.tersninja.com/turk-sinemasinindarbeyle-imtihani-sinema-ve-12-eylul-mesut-kara/ adresinden alındı
  23. Muvahhit, B. (1973). Bedia Muvahhit’le Konuşma. Erişim: Nisan 19,2019. TSA: https:// www.tsa.org.tr/haber/roportaj/roportajgoster/1078/bedia-muvahhit-lekonusma/ adresinden alındı
  24. Sinematürk. (2019). Kadir İnanır. Erişim: Mayıs 4, 2019. Sinematürk: http://www. sinematurk.com/kisi/1600-kadir-inanir/ adresinden alındı
  25. Sinematürk. (2019). Müfit Kiper. Erişim: Nisan 13, 2019. Sinematürk: http://www. sinematurk.com/kisi/1835-mufit-kiper/ adresinden alındı
  26. TDK. (2019, Nisan 10). Güncel Türkçe Sözlük. Erişim: Temmuz 4, 2019 tarihinde sozluk. gov.tr: http://sozluk.gov.tr/ adresinden alındı
  27. TDK. (2019, Temmuz 16). Türk Dil Kurumu Sözlükleri. Erişim:Temmuz 16, 2019 tarihinde Sozluk.gov.tr: http://sozluk.gov.tr/ adresinden alındı
  28. Tolga, O. (2019, 8 Temmuz). Oya Tolga BRT Hayat Güzeldir Programında 2. Bölüm. [Video]. Erişim Adresi: Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=xCUxJgNEWdI
  29. Tolga, O. (2019, 8 Temmuz.). Oya Tolga BRT Hayat Güzeldir Programında 2. Bölüm. [Video]. Erişim Adresi: Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=M8lKuthnPn8
  30. Tuğsal, S. (2016, Temmuz 24). Televizyonda Plastik Makyajı İlk Ben Uyguladım. 24saat. Erişim: Ocak 3, 2019, http://www.24saatgazetesi.com/sema-tugsal-televizyondaplastik-makyaji-ilk-ben-uyguladim/ adresinden alındı
  31. Turknostalji. (2012, Eylül 8). Tarkan Kolsuz Kahraman’a Karşı. Erişim: Ağustos 25, 2018. turknostalji: http://www.turknostalji.com/tarkan-kolsuz-kahramana-karsi.html adresinden alındı
  32. Turknostalji. (2017, Nisan 10). Zeki Alpan Yeşilçam’ın Sihirli Elleri. Turknostalji. Erişim: Ağustos 28, 2018, http://www.turknostalji.com/zeki-alpan-yesilcamin-sihirlielleri.html adresinden alındı
  33. Sinematürk. (1953). Beklenen Şarkı Sinema Filmi. Erişim: Temmuz 1, 2019. Sinematürk: http://www.sinematurk.com/film/2113-beklenen-sarki/fotograflar/?sayfa=2 adresinden alındı
  34. Ulusoy, Ö. (2018, Ağustos 28). Düşleri Mavi Sanatçı. Erişim: Ağustos 28, 2018, http://www. seninle.com.tr/yazarlar/ozge-ulusoy/2130-ozge-ulusoy.html adresinden alındı
  35. Yerli Film Yapanlar Cemiyeti. (1946). Filmlerimiz. (A. K. Arşivi, Dü.) Erişim: Ağustos 26, 2018. Academia: https://www.academia.edu/10943556/Filmlerimiz_Yerli_Film_ Yapanlar_Cemiyeti_ adresinden alındı