Journals / Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 2

An Assessment and Recommendations Regarding Turkey’s Position According to Environmental Indices

Çevre İndekslerine Göre Türkiye’nin Konumuyla İlgili Bir Değerlendirme ve Öneriler

Ahmet Kayan(HARRAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-7777-7403
Pages
—
Publication Date
2026-08-29
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings reveal that Türkiye generally lags behind developed nations and is categorized among developing countries across majorenvironmental indicators.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Environmental indices are determined according to the work of national and international organizations specializing in environmental issues.
📊
Key Findings & Data:This study aims to evaluate Türkiye's position in global environmental rankings based on international indices and national statistical data,while offering policy recommendations to enhance its environmental performance.Employing a qualitative research approach based on document analysis, the study synthesizes data from peer-reviewed articles, books, institutional reports, and international index reports.
💡
Conclusion & Impact:The findings reveal that Türkiye generally lags behind developed nations and is categorized among developing countries across majorenvironmental indicators.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Çevre · Çevre Performansı İndeksi · Uluslararası Çevre İndeksi

Abstract

Environmental indices are determined according to the work of national and international organizations specializing in environmental issues. This study aims to evaluate Türkiye's position in global environmental rankings based on international indices and national statistical data,while offering policy recommendations to enhance its environmental performance.Employing a qualitative research approach based on document analysis, the study synthesizes data from peer-reviewed articles, books, institutional reports, and international index reports. The findings reveal that Türkiye generally lags behind developed nations and is categorized among developing countries across majorenvironmental indicators. Türkiye's environmental position is driven not only by physical environmental parameters but also by its climate policies. In this context,while the ratification of the Paris Agreement and expanding renewable energy investments represent positive steps, structural improvements in waste management,air quality, and water resource protection remain critical for upgrading Türkiye's standing in global environmental rankings.

Özet

Çevre indeksleri çevre konusunda uzman olan ulusal ve uluslararası kuruluşların çalışmalarına göre belirlenmektedir. Bu çalışmanın konusu uluslararası ve ulusal indekslere göre Türkiye’nin dünya çevre liğindeki konumunu istatistiki verilerden yaralanarak belirlemeye çalışmaktır. Çalışmanın hazırlanma amacı ise uluslararası indekslere göre geride olan Türkiye’nin konumunun analiz edilmesi ve dünya çevre ligindeki konumunun iyileştirilmesine yönelik geliştirilebilecek politikalara çözüm önerileri sunmaktır. Mevcut çalışma nitel araştırma yöntemiyle yapılmıştır. Bu çalışmada, nitel araştırma yönteminin araçları olarak daha önce yapılmış olan bilimsel kongreler, makaleler, kitaplar, raporlar, kitap bölümleri kullanılmıştır. Çalışma sonunda ulaşılan bulgular ve uluslararası indekslere göre Türkiye’nin dünya çevre ligindeki konumu genel olarak gelişmiş ülkelere göre geride ve gelişmekte olan devletler kategorisinde yer aldığı belirtilebilir. Türkiye’nin dünya çevre ligindeki konumu yalnızca çevresel göstergelerle değil iklim politikalarıyla da ilişkilendirilmektedir. Bu kapsamda Paris İklim Anlaşması’nın onaylanması ve yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması olumlu gelişmeler arasında değerlendirilmektedir.

🔖

Cite This Article

Kayan, A. (2026). An Assessment and Recommendations Regarding Turkey’s Position According to Environmental Indices. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 2. https://doi.org/10.33712/mana.1977204

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (50)

  1. AKAR, Sevda (2014), “Türkiye’de Daha İyi Yaşam Indeksi: OECD Ülkeleri ile Karşılaştırma”, Journal of Life Economics, S.1, ss.1-12, https://doi.org/10.15637/jlecon.201416987 (Erişim Tarihi:10.02.2026)
  2. AKÇA, Hakan ve TAŞTEKİN, Abdullah (2021), “Çevre Sorunlarının Çözümünde Türkiye’de Çevre Yönetimi ve Politikaları”, Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri (Ed. Feyzullah Ünal, Ahmet Kayan), Gazi Kitabevi Yayınları, Ankara, ss.1-41.
  3. AKMAN, Kaan (2017), “Literatür Taraması Nedir ve Nasıl Yapılır?”, Akademik Kaynak Kurumsal Web Sitesi (E-Makale), https://www.akademikkaynak.com/literatur-taramasi-nedir-ve-nasil-yapilir.html (Erişim Tarihi: 16.02.2026).
  4. BAYKAN, Barış Gençer (2008), “Türkiye’de Çevre: Sorunlar, Aktörler ve Yeni Alanlar”, Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi, Bahçeşehir Üniversitesi Yayını (BETAM), İstanbul, ss.1-6.
  5. BLI – BETTER LIFE INDEX (2021), “OECD Well-Being Data Monitor”, OECD Corporate Kurumsal Web Sayfası, https://www.oecd.org/en/data/tools/well-being-data-monitor/better-life-index.html (Erişim Tarihi: 01.02.2026).
  6. BLOCK, Sebastian, EMERSON, John W., ESTY, Daniel C., SHERBININ, Alex de ve WENDLING, Zachary A. (2024), Environmental Performance Index, Yale Center for Environmental Law & Policy Publishing, New Haven.
  7. CARSON, Rachel (1962), Silent Spring, Houghton Mifflin Publishing, Boston, https://www.britannica.com/topic/Silent-Spring (Erişim Tarihi: 01.02.2026).
  8. CHRIS, Hart (2018), “Doing a Literature Review: Releasing the Research Imagination”, Journal of Perioperative Practice, S.28(12), ss.318-328, https://doi.org/10.1177/1750458918810149 (Erişim Tarihi: 12.03.2026).
  9. CLIMATE CHANGE PERFORMANCE INDEX - CCPI (2022), “Climate Change Performance Index”, CCPI Kurumsal Web Sayfası, https://ccpi.org (Erişim Tarihi: 06.02.2024)
  10. ÇEVRE ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI - ÇŞİDB (2025), Çevre Sorunları ve Öncelikleri Değerlendirme Raporu, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yayını, Ankara.
  11. EHRLICH, Paul R. ve EHRLICH, Anne H. (1990), The Population Explosion, Simon and Schuster Publisher, New York.
  12. ENVICO (2025), “İklim ve Kırılganlık Indeksi”, ENVICO Kurumsal Web Sayfası (Bilgi Notu), https://envico.com.tr/iklim-kirilganlik-indeksi (Erişim Tarihi: 08.08.2025)
  13. ENVIRONMENTAL PERFORMANCE INDEX - EPI (2024), “Environmental Performance Index”, Environmental Kurumsal Web Sayfası, https://epi.yale.edu (Erişim Tarihi: 25.09.2025).
  14. EPI (2025), “Environmental Performance Index”, EPI Kurumsal Web Sayfası, https://epi.yale.edu/measure/2024/EPI (Erişim Tarihi: 9.07.2025).
  15. ERTÜRK, Hasan (2018), Çevre Bilimleri, Ekin Yayınevi, Bursa.
  16. ESTY, Daniel C., LEVY, Marc, SREBOTNJAK, Tanja ve DE SHERBININ, Alexander (2005), Environmental Sustainability Index: Benchmarking National Environmental Stewardship, Yale Center for Environmental Law & Policy Publishing, New Haven.
  17. EVI (2025), “Environmental Vulnerability Index”, The EVI in Summary, https://gsd.spc.int/sopac/evi/index.htm (Erişim Tarihi: 10.09.2025).
  18. EVI (2026), “Environmental Vulnerability Index”, The EVI in Summary, https://gsd.spc.int/sopac/evi/index.htm (Erişim Tarihi: 01.03.2026).
  19. GERMANWATCH (2025), “Observing. Analysing. Acting”, Germanwatch (E-Haber), https://www.germanwatch.org/en (Erişim Tarihi: 20.10.2025).
  20. GÜNEY, Emrullah (2002), Türkiye’de Çevre Sorunları: Doğal ve Kültürel Ortam Bozulması, Çantay Kitabevi, Diyarbakır.
  21. INTERGOVERNMENTAL PANEL ON CLIMATE CHANGE [IPCC] (2021), “Climate Change 2021: The Physical Science Basis”, IPCC Kurumsal İnternet Sayfası, https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1 (Erişim Tarihi: 05.03.2026).
  22. İKLİM HABER (2026), “Türkiye İklim Değişikliği Performans Endeksinde Yine Düşük Not Aldı”, İklim Haber, https://www.iklimhaber.org/turkiye-iklim-degisikligi-performans-endeksinde-yine-dusuk-not-aldi/ (Erişim Tarihi: 05.02.2026).
  23. KAĞIZMAN, Mehmet Ali ve ATAN, Murat (2021), “Daha İyi Yaşam Indeksine (DİYE) Göre OECD Ülkelerinde Karşılaştırmalı Analiz”, Sosyal Güvenlik Dergisi, S.11(2), ss.378-392, https://doi.org/10.32331/sgd.1049422 (Erişim Tarihi: 09.10.2025).
  24. KARAMAN, Yunus Emre (2018), “Çevre Performans Indeksi Kapsamında Avrupa Birliği ve Türkiye’nin Karşılaştırılması”, Sosyal ve Beşerî Bilimleri Dergisi, S.10(1), ss.76-85, https://izlik.org/JA65UM48GN
  25. KAYAN, Ahmet (2018), “Kentleşme Sorunları Kapsamında Şanlıurfa’nın Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri”, Yönetim Bilimleri Dergisi, S.16(32), ss.299-328, https://izlik.org/JA64EZ88FT
  26. KAYAN, Ahmet ve BAYKUŞ, Fatma (2025), “Küresel İklim Değişikliğinin Nedenleri, Etkileri, Sonuçları ve Çözüm Önerileri”, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.14(2), ss.210-230, https://doi.org/10.47130/bitlissos.1774211
  27. KELEŞ, Ruşen (2019), 100 Soruda Çevre, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara.
  28. KELEŞ, Ruşen (2023a), “Dünyada ve Türkiye’de Çevre Politikaları ve Sürdürülebilir Kalkınma”, Çevre Şehir ve İklim Dergisi, S.2(3), ss.24-30, https://izlik.org/JA77TF69XK
  29. KELEŞ, Ruşen (2023b), Kentleşme Politikası, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara.
  30. KELEŞ, Ruşen ve ERTAN, Birol (2012), Çevre Hukukuna Giriş, İmge Kitabevi, Ankara.
  31. KELEŞ, Ruşen, HAMAMCI, Can ve ERTAN, Birol (2015), Çevrebilim, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara.
  32. KİRAZ, Ersel (2025), “John W. Creswell’in ‘Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni’ Kitabı Üzerine Bir İnceleme”, HAFIZA Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, S.7(1), ss.80-85.
  33. KÖNE ÇİĞDEM, Aylin (2022), “Çevresel Performans Indeksi”, Sosyal Ekonomi Dergisi, https://sosyalekonomi.org/cevresel-performans-indeksi-2022 (Erişim Tarihi: 07.10.2025).
  34. MACHI, Lawrence A. ve McEVOY, Brenda T. (2022), The Literature Review: Six Steps to Success, Corwin Press, London, 4th Edition.
  35. NEWCLIMATE (2025), “Climate Change Performance Index”, Kurumsal İnternet Sayfası, https://newclimate.org/resources/publications/climate-change-performance-index-2022 (Erişim Tarihi: 01.11.2025).
  36. NTV (2018), “Hava Kirliliği Yılda 4.2 Milyon İnsanın Ölümünden Sorumlu”, E-Haber, https://www.ntv.com.tr/saglik/hava-kirliligi-yilda-4-2-milyon-insanin-olumunden-sorumlu-r84OeDHm1UegTua9wdeE0Q (Erişim Tarihi: 01.02.2026).
  37. OCEAN SERVICE - NOS (2025), “What is An Environmental Sensitivity Index Map”, Ocean Service Kurumsal Web Sayfası, https://oceanservice.noaa.gov/facts/esimap.html (Erişim Tarihi: 10.12.2025).
  38. OCEAN SERVICE - NOS (2026), “National”, Ocean Service Kurumsal Web Sayfası, https://oceanservice.noaa.gov/facts/esimap.html (Erişim Tarihi: 03.02.2026).
  39. OECD (2025a), “Data”, OECD Kurumsal İstatistikler, https://data.oecd.org/water/waste-watertreatment.htm (Erişim Tarihi: 29.12.2025).
  40. OECD (2025b), “Yaşam Ömrü İstatistikleri”, OECD Kurumsal İstatistikler, https://www.oecd.org/en/publications/how-s-life_23089679.html (Erişim Tarihi: 01.12.2025).
  41. ÖZMEN, Dilek, ÇAKMAKÇI ÇETİNKAYA, Aynur ve NEHİR, Sevgi (2005), “Üniversite Öğrencilerinin Çevre Sorunlarına Yönelik Tutumları”, TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, S.4(6), ss.330-344.
  42. QoG INSTITUTE (2024), “Environmental Performance Index Data 2024”, Kurumsal İstatistikler, https://datafinder.qog.gu.se/dataset/epi (Erişim Tarihi: 14.05.2026).
  43. T.C. ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI [ÇŞİDB] (2023), Çevre Yönetimi ve Politikaları Raporu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yayını, Ankara.
  44. TÜRK DİL KURUMU [TDK] (2026), Büyük Türkçe Sözlük, TDK Yayını, Ankara,
  45. USTA, Mehmet Emin (2021), “Örgüt Kültürünün Bir Öğesi Olarak Marş Kavramı ve İstiklal Marşı”, New Era International Journal of Interdisciplinary Social Researches, S.6(7), ss.100-107.
  46. UYSAL, Yusuf (2021), “Sıvı Atık Kirliliği ve Çözüm Önerileri”, Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri (Ed. Feyzullah Ünal, Ahmet Kayan), Gazi Kitabevi Yayınları, Ankara, ss.127-162.
  47. WCED (1987), Our Common Future, Oxford University Press, London.
  48. WENDLING, Zachary, EMERSON, John W., DE SHERBININ, Alex ve ESTY, Daniel C. (2020), “Environmental Performance Index”, Kurumsal İnternet Sayfası, https://lib.icimod.org/records/39363-4s598 (Erişim Tarihi: 01.02.2025).
  49. WILSON, Edward O. (1988), Biodiversity, National Academy Press, Washington DC.
  50. YEŞİL, Murat ve TURAN, Yahya (2020), “Çevresel Duyarlılık Üzerine Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”, Ordu Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, S.10(2), ss.418-435, https://izlik.org/JA95WU86SK