Journals / Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 21 Sayı: 1

Adaptability and Stability Analysis of Some Cotton (Gossypium hirsutum L.) Cultivars in East Mediterranean and GAP Region (South-Eastern Anatolia Project) Conditions

Bazı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Doğu Akdeniz ve GAP Bölgesine Uyum Yetenekleri ile Stabilite Analizleri

Ramazan Şadet Güvercin(KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ, TÜRKOĞLU MESLEK YÜKSEKOKULU)
Emine Karademir(SİİRT ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ)
Çetin Karademir(SİİRT ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ)
Nazife Özkan(Nazilli Pamuk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Nazilli, Aydın)
Remzi Ekinci(DİCLE ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARLA BİTKİLERİ BÖLÜMÜ)
Güven Borzan(KAHRAMANMARAŞ DOĞU AKDENİZ GEÇİT KUŞAĞI TARIMSAL ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ)
Pages
41–52
Publication Date
2017-03-25
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Elde edilen sonuçlara göre, genel ortalamadan yüksek kütlü verimine sahip Stoneville 468, BA 119 ve Erşan 92 çeşitlerinin, bir (1)’den küçük regresyon katsayısı ile kötü çevrelere, BA 308, Dicle 2002 ve Maraş 92 çeşitlerinin ise bir (1)’den büyük regresyon katsayısı ile iyi çevrelere uyum sağladığı belirlenirken, diğer genotiplerin (Barut 2005, Flora, Carmen, Luisa, Deltaopal ve ÇA 3) genel ortalamadan düşük kütlü verimine sahip olduğu, BA 308 ve Dicle 2002 çeşitlerinin ise diğerlerinden daha kararlı olduğu saptanmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Pamuk üretiminde yüksek verim, çeşitlerin genetik potansiyeline, yetiştirildiği çevre koşullarına ve kültürel işlemlere göre farklılık gösterebilmektedir.
📊
Key Findings & Data:Pamukta ( Gossypium hirsutu m L.) kütlü verimi üzerine, farklı çevre koşulları ve genotip x çevre ilişkisinin yanı sıra genotiplere ait uyum yetenekleri ile kararlılıkların belirlendiği bu çalışmada, on iki pamuk genotipi (11 çeşit ve 1 hat) kullanılmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Elde edilen sonuçlara göre, genel ortalamadan yüksek kütlü verimine sahip Stoneville 468, BA 119 ve Erşan 92 çeşitlerinin, bir (1)’den küçük regresyon katsayısı ile kötü çevrelere, BA 308, Dicle 2002 ve Maraş 92 çeşitlerinin ise bir (1)’den büyük regresyon katsayısı ile iyi çevrelere uyum sağladığı belirlenirken, diğer genotiplerin (Barut 2005, Flora, Carmen, Luisa, Deltaopal ve ÇA 3) genel ortalamadan düşük kütlü verimine sahip olduğu, BA 308 ve Dicle 2002 çeşitlerinin ise diğerlerinden daha kararlı olduğu saptanmıştır.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:2006 Verileri
⚙️Variables:Kütlü pamuk verimi · Uyum yeteneği · Kararlılık (stabilite)

Özet

Pamuk üretiminde yüksek verim, çeşitlerin genetik potansiyeline, yetiştirildiği çevre koşullarına ve kültürel işlemlere göre farklılık gösterebilmektedir. Pamukta ( Gossypium hirsutu m L.) kütlü verimi üzerine, farklı çevre koşulları ve genotip x çevre ilişkisinin yanı sıra genotiplere ait uyum yetenekleri ile kararlılıkların belirlendiği bu çalışmada, on iki pamuk genotipi (11 çeşit ve 1 hat) kullanılmıştır. Denemeler 2006 ve 2007 yıllarında, Kahramanmaraş, Şanlıurfa, Diyarbakır ve Kızıltepe/Mardin koşullarında, tesadüf blokları deneme desenine göre yürütülmüştür. Çalışmaya ait iki yıllık ortalamalara göre, kütlü pamuk verimi yönünden, genotip x çevre ilişkisinin çok önemli olduğu belirlenmiştir. Genotip verimleri 420.5 kg da -1 (Stoneville 468) ile 314.6 kg da -1 (ÇA 3) arasında, yıl verimlerinin ise 394.2 kg da -1 (2006) ile 350.6 kg da -1 (2007) arasında değişirken, çevrelerin iyiden kötüye doğru Şanlıurfa, Diyarbakır, Kızıltepe/Mardin ve Kahramanmaraş, yılların ise 2006 ve 2007 olarak sıralandığı saptanmıştır. Genotiplere ait kararlılıkların belirlenmesinde; çevre etkisi (indeksi), genotip etkisi (indeksi), çeşit (genotip) ortalaması ( QUOTE 14 x "> ), genotipik varyans ( QUOTE 14 S i 2 "> ), değişkenlik katsayısı ( QUOTE 14 CV i "> ), ekovalans QUOTE 14 ( W i 2 ) "> , stabilite varyansı QUOTE 14 (δ i 2 ) "> , regresyon katsayısı ( QUOTE 14 b i "> ), regresyondan sapma kare toplamı ( QUOTE 14 S di 2 ) "> , determinasyon katsayısı 14 ( R i 2 ) "> , regresyon sabitesi (a),ortalamaların standart hatasının yanı sıra, Varyans ( 14 S 2 "> ) ve Standart sapma  kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, genel ortalamadan yüksek kütlü verimine sahip Stoneville 468, BA 119 ve Erşan 92 çeşitlerinin, bir (1)’den küçük regresyon katsayısı ile kötü çevrelere, BA 308, Dicle 2002 ve Maraş 92 çeşitlerinin ise bir (1)’den büyük regresyon katsayısı ile iyi çevrelere uyum sağladığı belirlenirken, diğer genotiplerin (Barut 2005, Flora, Carmen, Luisa, Deltaopal ve ÇA 3) genel ortalamadan düşük kütlü verimine sahip olduğu, BA 308 ve Dicle 2002 çeşitlerinin ise diğerlerinden daha kararlı olduğu saptanmıştır.

🔖

Cite This Article

Güvercin, R. Ş., Karademir, E., Karademir, Ç., Özkan, N., Ekinci, R., Borzan, G. (2017). Adaptability and Stability Analysis of Some Cotton (Gossypium hirsutum L.) Cultivars in East Mediterranean and GAP Region (South-Eastern Anatolia Project) Conditions. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, Cilt: 21 Sayı: 1, 41–52. https://doi.org/10.29050/harranziraat.303135

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (23)

  1. Ali, Y., Aslam, Z., Hussain, F., 2005. Genotype and environment interaction effect on yield of cotton under naturally salt stress condition. International Journal of Environmental Science and Technology, 2: 169-173.
  2. Baloch, M.J., Soomro, B.A., Bhutto, H., Tunio, G.H., 1994. Stability analysis for comparing cotton varieties. Pakistan Journal of Scientific and Industrial Research, 37 (12): 528-530.
  3. Becker, H.C., 1981. Correlation among some statistical measures of phenotypic stability, Eupytica 30: 839-840.
  4. Danacı, R., 2010. Çukurova bölgesi koşullarında bazı pamuk genotiplerinin adaptasyonu ve stabilitesi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana, 128s.
  5. Eberhart, S.A., Russell, W.A., 1966. Stability parameters for comparing varieties. Crop Science, 6: 36-40.
  6. Finlay, K.W., Wilkinson, G.N., 1963. The analysis of adaptation in a plant breeding programme. Australian Journal of Agricultural Research, 14: 742-754.
  7. Francis, T.R.L., Kannenberg, W., 1978. Yield stability studies in short season maize. Canadian Journal Plant Science, 58: 1029-1034.
  8. Joppa, L.R., Lebsock, K.L., Busch, R.H., 1971. Yield stability of selected spring wheat cultivars (Triticum aestivum L. Em Thell.) in the uniform nurseries. Crop Science, 11 (2): 238-241.
  9. Kamrul, I.Md., Akma, R., Mominul, I.Md., Dilruba, S., 2013. Study of the stability and adaptability for new cotton (Gossypium hırsutum L.) genotypes at different cotton growing regions in Bangladesh. Bangladesh Journal of Progressive Science and Technology, 11 (2): 191-194.
  10. Kılıç, H., Yağbasanlar, T., Türk, Z., 2003. Makarnalık buğdayda bazı tarımsal özelliklerin genotip x çevre interaksiyonu, kalıtım derecesi tahminleri ile stabilite analizleri. Türkiye 5. Tarla Bitkileri Kongresi, 13-17 Ekim, 52-57s. Diyarbakır.
  11. Kıllı, F., 1994. Doğu Akdeniz ve GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi) yöresi koşullarında Gossypium hirsutum L türü içindeki sekiz pamuk çeşidinin verim, verim unsurları ve lif teknolojik özelliklerine ilişkin genotip x çevre interaksiyonları, kalıtım derecesi tahminleri ve çevreye uyum yetenekleri üzerine araştırmalar. Doktora tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana, 173s.
  12. Kıllı, F., Gençer, O., 1995. Farklı stabilite parametreleri kullanarak bazı pamuk genotiplerinin çevreye uyum yeteneklerinin belirlenmesi. Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi, 19: 361-365.
  13. Kıllı, F., Harem, E., 2006. Genotype x environment interaction and stability analysis of cotton yield in Aegean region of Turkey. Journal of Environmental Biology, 27 (2): 427-430.
  14. Mert, M., Çalışkan, M.E., Gürel, E., 1999. Genotype x environment ınteraction and stability analysis of seed cotton yield in upland cotton (Gossypium hirsutum L.). Turkish Journal of Field Crops, 4: 91-95.
  15. Opondo, R.M., Ombakho, G.A., 1987. Yield evaluation and stability analysis in newly selected “KSA” cotton cultivars in western Kenya. African Crop Science Journal, 5 (2): 119-125.
  16. Özberk, İ., 1990. Genotip x çevre interaksiyonu. Seminer, TOKB Güney Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Derlemeleri-1
  17. Palomo, A., Santamaria, J., Godoy, S., 1998. Yield stability and fibre quality in cotton. Agricultura Tecnica en Mexico, 24 (2): 145-153.
  18. Sarma, R.N., Roy, A., Sarma, S.K., 1994. Phenotypic stability in upland cotton. Annals Agricultural Research, 15: 152-155.
  19. Sezener, V., Özbek, N., Erdoğan, O., Bozbek, T., Yavaş, İ., Ünay, A., 2007. Variety x environment interaction in cotton yield trials. International Journal of Agricultural Research, (2): 175-179.
  20. Shukla, G.K., 1972. Same statistical ascept of partitioning genotype x environmental compenents of variability. Heredity, 29: 237-245.
  21. Tuteja, O.P., Singh, D.P., Chhabra, B.S., 1999. Genotypic x environment interaction on yield and quality traits of asiatic cotton. Indian Journal of Agricultural Science, 69 (3): 220-223.
  22. Wricke, G., 1962. On a method of understanding the biological diversity in field research. Z Pflanzenzucht, 47: 92-96.
  23. Yüksekkaya, Z., Ünay, A., 2002. Ege bölgesi koşullarında bazı pamuk (Gossypium hirsutum L.) genotiplerinin adaptasyonu ve stabilite analizi. Mustafa Kemal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, 7 (1-2): 39-44.