Journals / Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2025 / Cilt: 9 Sayı: 16

ÖZEL EĞİTİM UYGULAMA OKULU ÖĞRETİM PROGRAMLARININ ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİNE GÖRE İNCELENMESİ

Asena Uğurlar(Milli Eğitim Bakanlığı)0009-0006-9861-5442
Eda Erdaş Kartal(KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1568-827X
Pages
1–20
Publication Date
2025-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Araştırma, programların bireysel ihtiyaçlara duyarlı biçimde revize edilmesi ve uygulamaya dönük desteklerin artırılması gerektiğini vurgulamaktadır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu araştırmanın amacı, orta-ağır düzeyde zihinsel yetersizliği ve otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilere yönelik olarak hazırlanan Özel Eğitim Uygulama Okulu öğretim programlarının işlevselliğini öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirmektir.
📊
Key Findings & Data:Nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji (olgubilim) yöntemiyle yürütülen çalışmada, Kastamonu ilinde görev yapan 15 özel eğitim öğretmeni ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Araştırma, programların bireysel ihtiyaçlara duyarlı biçimde revize edilmesi ve uygulamaya dönük desteklerin artırılması gerektiğini vurgulamaktadır.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:özel eğitim · öğretim programı · öğretmen görüşleri

Özet

Bu araştırmanın amacı, orta-ağır düzeyde zihinsel yetersizliği ve otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilere yönelik olarak hazırlanan Özel Eğitim Uygulama Okulu öğretim programlarının işlevselliğini öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirmektir. Nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji (olgubilim) yöntemiyle yürütülen çalışmada, Kastamonu ilinde görev yapan 15 özel eğitim öğretmeni ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğretim programlarında yer alan hedeflerin öğrencilerin gelişimsel ve iletişimsel özelliklerine tam olarak uygun olmadığını; psikomotor alana yeterince yer verilmediğini ortaya koymuştur. Öğretim yöntemlerinin genel olarak yeterli olduğu ancak materyal, uygulama açıklamaları ve teknoloji kullanımının yetersiz bulunduğu belirtilmiştir. Ayrıca, BEP hazırlama sürecinde mevcut programların sınırlı katkı sunduğu, değerlendirme araçlarının ise sınıf ortamı koşullarına bağlı olarak etkinliğini kaybettiği ifade edilmiştir. Katılımcılar, öğretim programlarının sadeleştirilmesi, materyal önerilerinin artırılması, farklı engel grupları için ayrı programlar hazırlanması ve davranış yönetimi ile dil-konuşma becerilerine yönelik ek içeriklerin geliştirilmesi gerektiğini önermiştir. Araştırma, programların bireysel ihtiyaçlara duyarlı biçimde revize edilmesi ve uygulamaya dönük desteklerin artırılması gerektiğini vurgulamaktadır.

🔖

Cite This Article

Uğurlar, A., Kartal, E. E. (2025). ÖZEL EĞİTİM UYGULAMA OKULU ÖĞRETİM PROGRAMLARININ ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİNE GÖRE İNCELENMESİ. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 16, 1–20. https://doi.org/10.56677/mkuefder.1739568

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (28)

  1. Arı, A. (2010). Öğretmen adaylarının ilköğretim programıyla ilgili eğitim fakültelerinde kazandıkları bilgi ve beceri düzeylerine ilişkin görüşleri. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, (29), 251-274.
  2. Armağan Erbil, B. ve Doğan B. (2019). İlkokul hayat bilgisi dersi öğretim programı için öğretmenlerin görüşlerine göre ortaya çıkan ihtiyaçlar. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 5(1), 14-26.
  3. Aslan, S. ve Gürlen, E. (2019). Ortaokul öğretmenlerinin program okuryazarlık düzeyleri. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 171-186.
  4. Bayat, S. (2025). Görmeyen/az gören öğrenciler için hazırlanan ve özel eğitim meslek okulu’nda okutulan derslerin öğretim programlarının incelenmesi. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Studies, 11(49), 94-107.
  5. Birkan, B. (2002). Erken özel eğitim hizmetleri. Özel Eğitim Dergisi, 3(2), 99-110.
  6. Bolat, Y. (2017). Eğitim programı okuryazarlığı kavramı ve eğitim programı okuryazarlığı ölçeği. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 12(18), 121-138.
  7. Çakıroğlu, O. (2019). Özel eğitimde temel kavramlar. V. Aksoy (Ed.), Özel eğitim. Pegem Akademi Yayıncılık. Asena UĞURLAR ve Eda ERDAŞ KARTAL
  8. Demirel, Ö. (2020). Eğitimde program geliştirme kuramdan uygulamaya (27.baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
  9. Deveci, M. (2022). Özel eğitim meslek okulu akademik programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  10. Downing, J. & Peckham-Hardin, K. (2006). Students with severe and multiple disabilities. In J.E. Downing (Ed.), Special education. Boston: A Pearson Education Company.
  11. Duzcu, M. (2015). Özel eğitim mesleki eğitim merkezi Türkçe dersi öğretim programının değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
  12. Eratay, E., Çiftçi Tekinarslan, İ. ve Yıkmış, A. (2012). Zihin engelliler sınıf öğretmenlerinin eğitim uygulama okulu programına ve öğretimde kullandıkları yöntemlere ilişkin görüşleri. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(Özel sayı), 137-15.
  13. Göktaş, A. (2023). MEB erken çocukluk özel eğitim öğretim programının cıpp modeline (bağlam-girdi-süreç-ürün) göre değerlendirilmesi. Sosyal Sağlık Dergisi, 3(1), 1-23.
  14. Gözütok, F. D. (2004). Öğretmenliğimi geliştiriyorum (2. Baskı). Siyasal Kitabevi.
  15. Hotaman, D. (2010). Demokratik eğitim: Demokratik bir eğitim programı. Kuramsal Eğitimbilim, 3(1), 20-42.
  16. Karabulut, H. (2012). Eğitim uygulama okulu eğitim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  17. Kesici, İ. (2020). Özel gereksinimli öğrencilere yönelik hazırlanan okuma yazma dersi öğretim programının incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Mersin Üniversitesi.
  18. Koç, S., Kaçdi, R. ve Bozoğlu, C. (2024). Özel eğitim sınıflarında uygulanan programın ihmal edilen ve ekstra program bağlamında incelenmesi. Uluslararası Dil, Eğitim ve Sosyal Bilimlerde Güncel Yaklaşımlar Dergisi (CALESS), 6(2), 50-73.
  19. MEB. (2018). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. Ankara: Resmi Gazete, 07.07.2018/30471. Mengütay, S. (2005). Çocuklarda hareket gelişimi ve spor (1.Baskı). Morpa Yayıncılık.
  20. Ocak, G. ve Gündüz, M. (2006). 1998-2005 hayat bilgisi ders programlarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi (Afyonkarahisar il örneği). Millî Eğitim, 172, 40-54.
  21. Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. (2023). Öğretim programları. “https://orgm.meb.gov.tr” adresinden erişilmiştir.
  22. Özer, D. S. ve Özer, M. K. (2016). Çocuklarda motor gelişim (12.Baskı). Nobel Yayıncılık.
  23. Özkan, H. H. (2016). An analysis of teachers opinions about their knowledge of curriculum terms awarenes. Universal Journal Of Education Research, 4(7), 1601-1613.
  24. Polat, T. F. ve Acuner, H. Y. (2024). Orta-ağır zihin engeli ve otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilere yönelik hazırlanan din kültürü ve ahlak bilgisi dersi öğretim programının değerlendirilmesi. Rize İlahiyat Dergisi, 27(Ekim 2024), 49-68.
  25. Sarı, H. ve Gürbüz, A. (2021). Özel eğitim meslek okulları öğretim programlarının uygulanması sırasında karşılaşılan güçlüklerin öğretmen görüşleriyle incelenmesi. Turkish Special Education Journal: International TSPED, 3(2), 1-21.
  26. Sönmez, V. (2019). Öğretim ilke ve yöntemleri (10. Baskı). Anı Yayıncılık.
  27. Şirin, N. (2024). Gelişim yetersizliği olan bireylere güvenlik becerileri öğretim programı tasarlanması ve uygulanması. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
  28. Ünal, H. (2019). İstanbul proje özel eğitim iş uygulama merkezi eğitim programı hakkında öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi-Beylikdüzü örneği. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.