AI Summary & Key Takeaways
AI InsightConnectivity, therefore, does not in itself guarantee autonomy; its strategic value depends on the governance and redundancy conditions under which it operates.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Debate over the Zangezur Corridor typically centers on distance, freight time, and logistics capacity. This study shifts the focus from transport efficiency to strategic autonomy by asking under what conditions the proposed link would expand Türkiye's strategic room for maneuver rather than generate a new form of dependence. The analysis draws on 18 authenticated official documents issued between November 2020 and June 2026 by Azerbaijan, Armenia, Iran, Türkiye, the United States, and the Organization of Turkic States. These documents are examined across nine interrelated categories: connectivity, route redundancy, securitization, sovereignty and jurisdiction, operational control, geoeconomic positioning, reciprocity, delegated commercial governance, and disputes over terminology. This framework traces a marked evolution in the corridor's institutional design. Russian border supervision under the 2020 trilateral statement gave way to the sovereignty-based Washington declaration of 2025 and, subsequently, to the Armenia-United States TRIPP arrangement of 2026. Under the published design, Armenia retains border and customs authority, while a United States-affiliated entity holds the controlling corporate share. For Türkiye, this creates a central tension: the corridor may provide an additional route, yet Türkiye has no formal role in the disclosed ownership or reserved-decision structure. The study conceptualizes this mismatch as a commercial sovereignty paradox. It argues that the corridor can enhance Türkiye's strategic autonomy only if access remains predictable, the route provides genuine substitution capacity, and alternative routes remain available. Connectivity, therefore, does not in itself guarantee autonomy; its strategic value depends on the governance and redundancy conditions under which it operates.
Özet
Zangezur Koridoru hakkındaki tartışmalar çoğu zaman mesafe, taşıma süresi ve lojistik kapasite üzerinden yürütülmektedir. Bu çalışma farklı bir soruya odaklanmakta ve yeni hattın Türkiye'nin stratejik hareket alanını hangi koşullarda genişletebileceğini incelemektedir. Araştırma, Kasım 2020 ile Haziran 2026 arasında Azerbaycan, Ermenistan, İran, Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Türk Devletleri Teşkilatı tarafından yayımlanan 18 doğrulanmış resmî belgeye dayanmaktadır. Belgeler bağlantısallık, güzergâh yedekliliği, güvenlikleştirme, egemenlik ve yargı yetkisi, operasyonel kontrol, jeoekonomik konumlanma, karşılıklılık, devredilmiş ticari yönetişim ve terminoloji tartışması başlıkları altında incelenmiştir. Kurumsal yapı, 2020 üçlü bildirisindeki Rus sınır denetimi modelinden 2025 Washington Bildirisi'ne ve 2026 TRIPP düzenlemesine doğru değişmiştir. Son düzenleme Ermenistan'ın sınır ve gümrük yetkisini korurken Amerika Birleşik Devletleri bağlantılı kuruluşu şirketin kontrol hissedarı hâline getirmektedir. Türkiye yeni bir güzergâha erişim sağlayabilir, ancak yayımlanan ortaklık yapısında ve özel onaya tabi karar mekanizmasında resmî bir konuma sahip değildir. Bu durum, çalışmada ticari egemenlik paradoksu olarak tanımlanmaktadır. Stratejik özerklik, hattın varlığından çok erişimin öngörülebilirliğine, gerçek ikame kapasitesine ve alternatif güzergâhların korunmasına bağlıdır.