AI Summary & Key Takeaways
AI InsightResults showed statistically significant increases in VPD during the second decade at all stations except Senirkent, with the most pronounced changes occurring during daytime hours.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Climate change alters temperature, precipitation and evaporation processes on a global scale, affecting both human life and ecosystem functioning. The Mediterranean region is considered one of the most vulnerable areas to climate change. This study investigates the impacts of climate change on vapor pressure deficit (VPD) and the diurnal timing of precipitation using hourly data from eight meteorological stations in Isparta Province (Aksu, Eğirdir, Isparta, Senirkent, Sütçüler, Şarkikaraağaç, Uluborlu, and Yalvaç) between 2005 and 2024. The dataset was divided into two decades (2005–2014 and 2015–2024) and changes in the diurnal patterns of VPD and precipitation were evaluated separately for daytime (06:00–18:00) and nighttime (18:00–06:00) periods. Results showed statistically significant increases in VPD during the second decade at all stations except Senirkent, with the most pronounced changes occurring during daytime hours. In terms of precipitation, only localized and station-specific shifts were observed. At Senirkent, increases of about 0.01 mm were recorded in the afternoon at 14:00 and 16:00. At Şarkikaraağaç, precipitation increased by 0.03–0.05 mm during the morning to midday hours (06:00–14:00). At Uluborlu, increases were identified at 10:00, 14:00, and 15:00, with the most pronounced increase of 0.05 mm at 15:00. At Yalvaç, increases of about 0.01 mm were observed between 17:00 and 23:00. Overall, the findings indicate that increasing VPD has enhanced evaporative demand in the region, which in turn may reduce the hydrological effectiveness of precipitation.
Özet
İklim değişikliği, küresel ölçekte sıcaklık, yağış ve buharlaşma süreçlerinde değişimlere yol açarak hem insan yaşamını hem de ekosistem işleyişini etkilemektedir. Akdeniz Bölgesi, bu değişimlerden en fazla etkilenen alanlardan biri olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, Isparta ve çevresinde yer alan sekiz meteoroloji istasyonuna (Aksu, Eğirdir, Isparta, Senirkent, Sütçüler, Şarkikaraağaç, Uluborlu ve Yalvaç) ait 2005–2024 yılları arasındaki saatlik meteorolojik veriler kullanılarak, Buhar Basıncı Açığı (BBA) ve yağışın günlük zamanlamasında meydana gelen değişimleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Veriler, iki on yıllık döneme (2005–2014 ve 2015–2024) ayrılarak değerlendirilmiş; BBA ve yağışın gün içi dağılımları gündüz (06:00–18:00) ve gece (18:00–06:00) saat dilimleri için karşılaştırılmıştır. Analizler sonucunda, Senirkent istasyonu hariç tüm istasyonlarda, özellikle gündüz saatlerinde olmak üzere, ikinci on yıllık dönemde BBA değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı artışlar saptanmıştır. Öte yandan, yağışın saatlik zamanlamasında sınırlı ve istasyona özgü değişimler gözlenmiştir. Senirkent istasyonunda öğleden sonra 14:00 ve 16:00 saatlerinde yaklaşık 0.01 mm’lik artışlar kaydedilmiştir. Şarkikaraağaç istasyonunda sabah–öğle (06:00–14:00) saatleri arasında yağış miktarı 0.03–0.05 mm arasında yükselmiştir. Uluborlu istasyonunda 10:00, 14:00 ve 15:00 saatlerinde artışlar belirlenmiş, en belirgin artış ise 15:00’te 0.05 mm olmuştur. Yalvaç istasyonunda ise öğleden sonra 17:00–23:00 saatleri arasında yaklaşık 0.01 mm düzeyinde artışlar görülmüştür. Ancak bu değişimler bölgesel ölçekte tutarlı bir eğilim göstermemiştir. Çalışma bulguları, artan BBA’nın bölgede buharlaşma potansiyelini yükselttiğini ve buna bağlı olarak yağışın hidrolojik etkinliğini azalttığını ortaya koymaktadır.