SavedAdd your journal

Journals / TÜBA-KED Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanteri Dergisi / 2025 / Sayı: 32

THE WOODEN GRANARIES OF ELMALI AS AN EXAMPLE OF RURAL VERNACULAR ARCHITECTURAL HERITAGE: PRESENT CONDITION AND CONSERVATION ISSUES

Kırsal Mimari Mirasın Bir Örneği Olarak Elmalı Ahşap Tahıl Ambarları: Mevcut Durumu ve Koruma Sorunları

Selda Baybo(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, ÇANAKKALE UYGULAMALI BİLİMLER FAKÜLTESİ, MÜZECİLİK VE KÜLTÜREL MİRAS YÖNETİMİ BÖLÜMÜ)0000-0001-9090-1440
Pages
251–276
Publication Date
2025-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

This study underscores the urgent need for comprehensive conservation strategies to protect this vital aspect of rural heritage.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The present paper addresses the current condition and existing threats to rural heritage in Antalya, with a particular focus on the traditional wooden granaries in the highland of Elmalı district.
📊
Key Findings & Data:Fieldwork conducted between 2019 and 2024 across 60 neighborhoods in Elmalı resulted in the identification and documentation of 1,658 granaries.
💡
Conclusion & Impact:This study underscores the urgent need for comprehensive conservation strategies to protect this vital aspect of rural heritage.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2019 Verileri
⚙️Variables:Ahşap Tahıl Ambarı · Kırsal Mimarlık Mirası · Belgeleme

Abstract

The present paper addresses the current condition and existing threats to rural heritage in Antalya, with a particular focus on the traditional wooden granaries in the highland of Elmalı district. Fieldwork conducted between 2019 and 2024 across 60 neighborhoods in Elmalı resulted in the identification and documentation of 1,658 granaries. Of these, 657 were inventoried and photographed with the owners’consent. In addition to inventorying, oral history interviews were conducted with 36 individuals, including property owners and those recognized as carpenters or builders, to preserve local knowledge regarding the construction and use of the granaries. The findings highlight various factors adversely affecting the preservation of vernacular architectural heritage. Notably, large-scale public projects in the 1970s, such as the draining of Avlan and Karagöl, along with the increasing droughts caused by the climate crisis over the past quarter-century, have significantly contributed to the degradation of the rural landscape. This study underscores the urgent need for comprehensive conservation strategies to protect this vital aspect of rural heritage.

Özet

Makalede, Antalya’daki Kırsal Mimarlık yapıtlarının güncel korunum durumları Elmalı İlçesi özelinde ve geleneksel Ahşap Tahıl Ambarları bağlamında ele alınmaktadır. Bu kapsamda, 2019-2024 yılları arasında Elmalı’ya bağlı 60 mahallede gerçekleşen saha çalışmalarında 1658 ambar yerinde ziyaret edilmiş, onlardan mülk sahipleri tarafından izin alınan 657 örnek teknik/fotografik kayıtları alınmak suretiyle envanterlenmiş / kimliklendirilmiştir. Envanter kayıtlarının yanı sıra mülk sahipleri, marangoz ya da yapı ustası olarak tanınan 36 kişi ile sözlü tarih mülakatları yapılarak Ambarların inşa ve kullanım şekillerine ilişkin yerel hafızada korunmuş olan anlatılar kayıt altına alınmıştır. Elde edilen bulgular, sosyal, ekonomik ve kültürel alanda yaşanan hızlı değişimlerin kırsal peyzaj üzerinde ne denli güçlü etkilere sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bununla birlikte, Geleneksel Ahşap Tahıl Ambarları için iki temel unsur diğerlerine nazaran daha yıkıcı etkileri beraberinde taşımış görünmektedir. Bunlar hiç kuşkusuz, Elmalı Havzası’ndaki Avlan Gölü ile Karagöl’ün kurutulması ve geçtiğimiz çeyrek asırdır iklim krizinin neden olduğu kuraklığın telafisi mümkün görünmeyen yıkıcı etkisidir.

🔖

Cite This Article

Baybo, S. (2025). THE WOODEN GRANARIES OF ELMALI AS AN EXAMPLE OF RURAL VERNACULAR ARCHITECTURAL HERITAGE: PRESENT CONDITION AND CONSERVATION ISSUES. TÜBA-KED Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanteri Dergisi, Sayı: 32, 251–276. https://doi.org/10.22520/tubaked.1602576

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (65)

  1. Ağır, Ç. (2019). 24 numaralı Antalya Şer’iyye Sicil defterinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (H. 1300-1301 / M. 1883 -1884) [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
  2. Akın, G., Akın N. & Eres Z. (2003). Kırsal mimarlık envanteri fiş örnekleri ve kullanım kılavuzu. N. Başgelen (Ed.), TÜBA-TÜKSEK Türkiye Kültür Envanteri Kılavuzu (s. 53-72) içinde. Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları.
  3. Aksoy, A., Ünsal D., Omay Polat E., Pulhan G., Dinçer İ., Gülersoy N. Z., Köksal T. G., Ahunbay Z. & Enlil Z. (2023). Kültür Mirası Yönetimi: Neden ve Nasıl? Türkiye’den Deneyimler ve Tartışmalar. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  4. Aktaş, Ş. (2016). Likya ve Milyas Bölgesi Ahşap (Tahıl) Ambarları. H. İşkan, E. Dündar & N Tekdemir (Ed.), Lukka’dan Likya’ya Sarpedon ve Aziz Nikolaos’un Ülkesi (s. 578-583) içinde. Yapı Kredi Yayınları.
  5. Aktürk, G. & Fluck H. (2022). Vernacular heritage as a response to climate: Lessons for future climate resilience from Rize, Turkey, Land, 11, 276. https://doi.org/10.3390/land11020276
  6. Altun, A. O., Arısoy, A., Sıvuran, H., Erkal, U. & Güngördü, Z. (2020). Kırsal Mirasın İzinde. ÇEKÜL Kırsal Miras Programı, Çekül Vakfı, İstanbul.
  7. Aya, F. (2019). 99 Numaralı Antalya (Finike) Şer’iyye Sicili’nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (H. 1335 / M. 1916 H. 1342/M 1924) [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
  8. Aydın, T., (2019). Elmalı İlçesinin Coğrafyası. İksad Yayınevi.
  9. Baktır, İ., Karakaya, N. E., Bilgili, M. E., Ayata, M. & Darendelioğlu, E. (1996). Kurutulan Avlan ve Karagölün Elmalı ovasının tarımsal yapısına etkisi. Mersin Üniversitesi Mühendislik Fakültesi 13-15 Mayıs 1996, Tarım-Çevre İlişkileri Sempozyumu: Doğal Kaynakların Sürdürülebilir Kullanımı Bildiri Kitabı (s. 858-867) içinde. Mersin Üniversitesi.
  10. Balkoca, Ö., Sağıroğlu Demirci, Ö. & Güngör, C. (2023). Kırsal üretimde yardımcı mekânlar: Tahıl ambarları. Online Journal of Art and Design, 11(1), 264-279.
  11. Baybo, S. (Ed.), (2022). Kırkambar - Arı serenleri ve tahıl ambarları yaşamalı / Bienenhäuser und Getreidespeicher sollen überleben, Teke Yaylası Elmalı’da Geleneksel Tahıl Ambarları ve Arı Serenlerinin Belgelenmesi, Sayısallaştırılması ve Tanıtımı Projesi (Antalya/Türkiye). Günola Ajans, Antalya.
  12. Benndorf, O. & Niemann, G. (1884). Reisen im südwestlichen Kleinasien. Reisen in Lykien und Karien. Verone.
  13. Bilgin Altınöz, A. G. (2023). Çok boyutlu ve çok katmanlı alanlar olarak tarihi kırsal yerleşimlerin korunması ve yönetimi. A. Aksoy, D. Ünsal, E. Omay Polat, G. Pulhan, İ. Dinçer, N. Z. Gülersoy, T. G. Köksal, Z. Ahunbay & Z. Enlil (Ed.) Kültür mirası yönetimi: Neden ve nasıl? Türkiye’den deneyimler ve tartışmalar (s. 191-221) içinde. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  14. COE, Council of Europe. (1977). Granada Kararı: Bölgesel Planlamada Kırsal Mimari, Avrupa Pilot Projeler Programı Sempozyumu No: 5 -The Granada Appeal: Rural Architecture In Regional Planning, Symposium No:5 Of European Programme Of Pilot Projects. https://kumid.net/euproject/admin/userfiles/dokumanlar/K-Granada-Talebi,-COE,-1977.pdf
  15. COE, Council of Europe. (1979). Kırsal Alanda Mimari Miras Kolokyumu - Recommendation 881 on the Rural Architectural Heritage, Quebec. https://kumid.net/euproject/admin/userfiles/dokumanlar/Recomendation-881-_1979_-on-Rural-Arthitectural-Heritage.pdf
  16. COE, Council of Europe. (1989). Avrupa konseyi bakanlar komitesi tavsiye kararı - On the protection and enhancement of the rural architectural heritage, no. R(89)6.
  17. COE, Council of Europe. (1995). Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Tavsiye Kararı - On the integrated conservation of cultural landscape areas as part of landscape policies, no. R(95)9.
  18. COE, Council of Europe. (2000). Avrupa peyzaj sözleşmesi - European lanscape convention. https://www.tarimorman.gov.tr/DKMP/Belgeler/MEVZUAT/Hassas%20Alanlar/AVRUPA%20PEYZAJ%20S%C3%96ZLE%C5%9EMES%C4%B0.pdf
  19. ÇEKÜL (2012). Anadolu’da kırsal mimarlık. Tarihi Kentler Birliği, ÇEKÜL, Bursa Büyükşehir Belediyesi, http://www.tarihikentlerbirligi.org/wpcontent/uploads/AnadoludaKirsalMimarlik-Ekitap.pdf
  20. Demirci, M. (2019). 77 Numaralı Antalya Şer’iyye sicilinin (1918 / 1924) transkripsiyonu ve değerlendirilmesi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi.
  21. Durgun, H. (2018). Elmalı Kazası (1839-1914). TTK, Ankara.
  22. Durmuş, B., Bulut, İ. & Gönençgil, B. (2021). Antalya Bölümünde sıcaklık ve yağış indislerinin değişim analizleri. Türk Coğrafya Dergisi, 78, 91-108.
  23. Ekimci, B. (Ed.), (2019). Kırsal mimari miras sempozyumu bildiri özetleri, ICOMOS Uluslarası Anıtlar ve Sitler Günü 2019 Etkinlikleri, 26-27 Nisan 2019. ESTU Yayınları.
  24. Eraslan, A. (2022). A traditional wooden structure teqnique from Anatolia. Wooden granaries in the ancient region of Lycia (Teke Peninsula), Bulletin of the Transilvania University of Brasov, Series II: Forestry, Wood Industry, Agricultural Food Engineering, 15(64) No. 2, s. 77-96. https://doi.org/10.31926/but.fwiafe.2022.15.64.2.6
  25. Eres, Z. (2013). Türkiye’de geleneksel kırsal mimarinin korunması: Tarihsel süreç, yasal boyut. mimari ve kentsel koruma. K. K. Eyüpgiller & Z. Eres (Ed.), Prof. Dr. Nur Akın’a Armağan (s. 457-469) içinde. Yem Yayınları.
  26. Eyüpgiller, K. K., Eres, Z., Bilge A. C. & Arslan Çinko, M. (2017). Kırsal mimarlık mirasının korunması, Türkiye’den ve dünyadan örnekler. Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  27. Fellows, Ch., (1840). An Account of Discoveries in Lycia. Cambridge.
  28. Garcia Cuetos, M. P. (2022). The hórreos in Riaño Mountain, León, Spain. Vernacular architecture between conservation and musealisation, HERITAGE 2022-International Conference on Vernacular Heritage: Culture, People and Sustainability September 15th-17th, 2022, s. 847-854, Valencia, Spain. https://doi.org/10.4995/HERITAGE2022.2022.14266
  29. Gökmen Erdoğan, B. (2019). İklim değişikliğinin kültürel miras üzerindeki risk değerlendirmeleri: Edirne Örneği. Mimar İst 2019/3, 66, 41-50.
  30. Güler, K. (2023). Kırsal Yerleşimlerde Koruma Sorunlarının Tipolojik Bir Değerlendirmesi. A. Aksoy, D. Ünsal, E. Omay Polat, G. Pulhan, İ. Dinçer, N. Z. Gülersoy, T. G. Köksal, Z. Ahunbay & Z. Enlil (Ed.), Kültür Mirası Yönetimi: Neden ve Nasıl? Türkiye’den Deneyimler ve Tartışmalar (s. 222-226). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  31. Günay, R. (2008). Elmalı ve Yöresel Mimarlığı. Ege Yayınları.
  32. Horreo (2023). Informe Final. III Premio del Hórreo Asturiano, La Cultura De Jornadas Internacionales Los Graneros Elevados Tradıcıonales, 2-3-4 Oct. 2023, Edif. Polivalente, La Baragaña, Candás, Carreño.
  33. ICOMOS (1999). ICOMOS Geleneksel Mimari Miras Tüzüğü 1999. Charenton-le-Pont, France. https://www.icomos.org.tr/Dosyalar/ICOMOSTR_en0464200001536913566.pdf
  34. ICOMOS-IFLA. (2017). Principles Concerning Rural Landscapes as Heritage. https://www.icomos.org.tr/Dosyalar/ICOMOSTR_en0887771001560505611.pdf
  35. ICOMOS International Day of Monuments and Sites (2019). Rural Landscapesrural Heritage from Conception to Conservation - METU Faculty of Archıtecture – 31.05.19 – 01.06.2019, Ankara.
  36. Karaca, B. (2002). XV ve XVI. yüzyıllarda teke sancağı. Fakülte Kitabevi.
  37. Kjeldsen, K. & Zahle, J. (1975). Lykische Gräber. Ein vorlaüfiger Bericht, Archäologischer Anzeiger 3, 312–350.
  38. Krickl, E. & Başgelen, N. (2005). 1892 Likya günlüğü. Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  39. Kulle Çoban, E. (2012). Elmalı ve yöresi ağızları [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
  40. Küçük, N. (2022). From Lycia to Teke Province, from Cedar to Warehouse the Story of Antalya Wooden Granaries. Cedrus, X, 401-418.
  41. Marksteiner, T. (1993). Wohn- und Sakralbauten: Die Suche nach den hölzernen Vorbildern lykischer Felsgraber. Jahreshefte des Österreichisischen Archaolischen Institutes Wien, 62, 87-94.
  42. Mellink, M. J. (1964). Lycian wooden huts and sign 24 on the Phaistos Disc. Kadmos, III, 1-7.
  43. Mellink, M. J. (1976). Local, Phrygian, and Greek Traits in Northern Lycia, Revue Archeologique 1, 21-34.
  44. Mutlu Danacı, H. (2012). Yöresel mimari ve kültürel peyzaj analizi: Antalya Elmalı Örneği [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
  45. Mühlbauer, L. (2007). Lykische Grabarchitektur. Vom Holz zum Stein. Wien.
  46. Oktay, T. (2012). XXVII Numaralı Antalya Şer’iyye sicil defterinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (H. 1301-1303 / M. 1883 -1886), [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
  47. Ozaner, F. S. (2004). Elmalı (Antalya) ovasında Karagöl ve Avlan göllerinin kurutulmasından sonra ortaya çıkan olumsuz çevre koşulları, Türkiye Tabiatı Koruma Derneği 2. Göller Zirvesi Sempozyumu: 5-6-7 Haziran 2004 Elmalı-Antalya. Bildiriler (s. 21-31).
  48. Özakın, R. (2008). Şekerciler Ambarı. R. Günay (Ed.), Elmalı ve yöresel mimarlığı (s. 273-284) içinde. Ege Yayınları.
  49. Özdemir, H. B. (2012). XXVI numaralı Antalya Şer’iyye sicil defterinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (H. 1301-1302 / M. 1883 -1885) [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
  50. Özgen, İ. (2006). Elmalı Ovası ve Hacımusalar. K. Dörtlük & T. Kahya (Ed.), III. Uluslararası Likya Sempozyumu, 07-10 Kasım 2005 Antalya, Sempozyum Bildirileri, Cilt I-II, (s. 537-555) içinde. Suna İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü.
  51. Özgen, İ. (2008). Elmalı ve çevresinin kültürel tarihi. R. Günay (Ed.), Elmalı ve Yöresel Mimarlığı (1. Baskı) (s. 1-18) içinde. Ege Yayınları.
  52. Palmer, R. & Therond, D. (Edt.) (2008). For a new vision of landscape and territorry, The rural vernacular habitat, a heritage in our landscape, Futuropa, Council of Europe Magazine 2008, 1. ISSN 1998-1457
  53. Richon, M. (2008). UNESCO – Rural vernacular architecture: An underrated and vulnerable heritage. R. Palmer & D. Therond (Ed.), Futuropa, s. 29.
  54. Schulz, K. (2006). Architekturtheorie: Der Lykische Knoten. Versuch einer Deutung der steinernen Grabarchitektur (K. Dörtlük & T. Kahya (Ed.), III. Uluslararası Likya Sempozyumu, 07-10 Kasım 2005 Antalya, Sempozyum Bildirileri, Cilt I-II, (s. 711-718), Suna İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü, Antalya.
  55. Texier, Ch. (1862). Asie mineure: Description géographique, historique et archéologique des provinces et des villes de la Chersonnèse d’Asie. Paris.
  56. Texier, Ch. (2002) Küçük Asya. Tarihi coğrafyası ve arkeolojisi. III. Çev. A. Suat, İstanbul.
  57. Timur, Ö. B. (2007). Avlan Gölü Örneğinde Islak Alan Kurutma Girişimlerinin Peyzaj Değerleri Üzerine Etkilerinin İrdelenmesi Üzerine Bir Araştırma, [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi.
  58. Tiryaki, S. G. (2023). Living Amidst the Ruins: The Yuruks in the archaeology and history of Lycia. Anadolu Araştırmaları 28, 143-158.
  59. Tiryaki, S. G. (2022). Batı Antalya’da yörükler ve antik kültür. Journal of History Culture and Art Research, 11(3), 54-68.
  60. Tiryaki, S. G. (2020). Milyas Bölgesi. N. Kozak (Ed.), Online Türkiye Turizm Ansiklopedisi. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/milyas-bolgesi
  61. Togral, Ö. (2014). 35 No’lu Antalya Şer’iyye Sicil Defterinin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi (H. 1309-1311), [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
  62. UNESCO. (1964). Venedik Tüzüğü. Venice Charter-The International Charter for the Conservation and Restoration of Monuments and Sites, The Second International Congress of Architects and Technicians of Historic Monuments, Venedik. https://www.icomos.org.tr/Dosyalar/ICOMOSTR_tr0243603001536681730.pdf
  63. Yeşilyurt Tunç, Z. (2019). Trabzon’da serender yapılarının incelenmesi ve yeniden işlevlendirme önerileri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Maltepe Üniversitesi.
  64. Yücel, T. (1958). Teke yöresi orta bölümünün mevziî coğrafyası. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 16(1-2), 143-244.
  65. Eyüpgiller, K. K., Eres, Z., Bilge A. C. & Arslan Çinko, M. (2017). Kırsal mimarlık mirasının korunması, Türkiye’den ve dünyadan örnekler. Arkeoloji ve Sanat Yayınları.