AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings reveal that material choices and facade designs weaken streetscape cohesion through building–street and building–building relations.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Streets and avenues, which constitute public and semi-public spaces, are significant urban areas that enable interaction between individuals and society within cities. Walking strengthens spatial perception through mutual sensory interactions experienced in urban environments. Building facades shape individual perception through their symbolic meanings, influencing pedestrian movement both physically and psychologically. Cities continuously transform under social, economic, and cultural dynamics, and buildings acquire new identities through renovation and adaptive reuse processes. In cultural heritage areas where historical fabric intertwines with modern interventions, facade transformations play a critical role in maintaining urban identity and streetscape integrity. In these areas, where historical layers reflecting cultural heritage intersect with contemporary design approaches, individuals’ perception of urban space is directly affected by facade characteristics such as scale, material, color, and texture. Accordingly, this study examines the impact of building facades on pedestrian perception within the context of walkability along Karaköy Mumhane Street, where cultural heritage and modern urban fabric coexist. Following a literature review, a field study was conducted with architects, interior architects, and urban planners. Participants walked along a predetermined route, and their experiences of the facades were evaluated using a Likert-scale questionnaire. The findings reveal that material choices and facade designs weaken streetscape cohesion through building–street and building–building relations. In particular, ground-floor transformations driven by economic gain create incompatibility with upper floors, undermining visual and perceptual integrity. The study highlights the need to approach façades not as isolated elements but as integral components of holistic urban design. A human-centered and comprehensive design approach can contribute to transforming cities into more livable and enjoyable environments.
Özet
Kamusal ve yarı-kamusal mekânları oluşturan cadde ve sokaklar kentlerde toplum ile birey arasındaki etkileşimi sağlayan önemli kentsel mekânlardır. Yürüme eylemi, kent içindeki karşılıklı duyusal etkileşimler sonucunda mekânsal algının en etkili şekilde deneyimlenmesini sağlamaktadır. Bina cepheleri bireyin algısını ilettiği simgesel anlam üzerinden şekillendirerek yaya hareketlerini hem fiziksel hem de psikolojik olarak etkilemektedir. Kentler, toplumsal, ekonomik ve kültürel dinamikler çerçevesinde sürekli dönüşmektedir. Bu kapsamda yapılar yenileme-yeniden işlevlendirme faaliyetleriyle farklı kimlikler kazanmaktadır. Özellikle tarihi dokuların modern müdahalelerle iç içe geçtiği kültürel miras alanlarında cephelerin dönüşümü, kent kimliği ve sokak bütünlüğü açısından kritik bir rol üstlenmektedir. Kültürel mirastan izler taşıyan tarihsel katmanlar ile çağdaş tasarım müdahalelerinin bir araya geldiği bu alanlarda bireyin kentsel mekânı algılama biçimi cephelerin ölçek, malzeme, renk ve doku gibi özellikleri ile doğrudan etkilenmektedir. Bu doğrultuda çalışma, yenileme-yeniden işlevlendirme faaliyetleri kapsamında bina cephelerinin yürünebilirlik bağlamında birey algısına etkisini kültürel ve modern kent dokusunun iç içe geçtiği Karaköy Mumhane Caddesi üzerinden incelemektedir. Literatür taramasının ardından mimar, iç mimar ve şehir plancılardan oluşan tasarım disiplinine sahip katılımcılar ile alan çalışması kapsamında belirlenen güzergâhta yürüyüş gerçekleştirilmiş ve cephe deneyimleri likert ölçeğinde hazırlanmış sorularla değerlendirilmiştir. Bulgular, cephelerdeki malzeme seçiminin ve tasarımının bina-sokak ve bina-bina ilişkisi üzerinden sokak bütünlüğünü zayıflattığını, özellikle zemin katların ekonomik getiri odaklı dönüşümlerinin üst katlar ile uyumsuzluk yaratarak görsel ve algısal bütünlüğe zarar verdiğini göstermektedir. Cephelerin tekil değerlerinden ziyade bütüncül bir bakış açısı ile kentsel tasarımının bir parçası olarak ele alınması gerektiği ortaya konulmuştur. İnsan odaklı ve bütüncül bir tasarım anlayışının kentlerin daha yaşanabilir ve keyifli mekânlara dönüşmesine katkı sağlayacağı vurgulanmaktadır.