AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn this manner, the study seeks to contribute to the literature on modern housing and the modern housing landscape within the socio-spatial modernization process of peripheral cities.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The aim of this study is to analyze the housing structures in Giresun as ordinary, unique, and collective representations of modernism shaped by national and local developmental trajectories. Within this framework, structures that can be regarded as reflections of modernist thought have first been identified by examining universal concepts and formal characteristics associated with modern housing. Subsequently, buildings in the city that represent the modern ideals of their era and context have been analyzed typologically, exploring their ordinary, unique, or alternative modern expressions in terms of formation processes and physical attributes. In this way, Giresun’s modern housing history, from the Ottoman period to the Republican era, is evaluated with an emphasis on place-specific features as products of modernist thought. In this analysis, traces of modernity in the city’s traditional housing stock, represented by Zeytinlik Houses, are examined; the originality-seeking aspects of modernism are discussed within family apartments that signify the transition from traditional construction techniques to modern technology as urban construction activity increased; cooperative housing developments on the city’s periphery in later years exemplify the collective consciousness of modernism; and lodgings built according to central authority planning reflect the interventionist influence of the state in modernist contexts. In the final section, speculative housing developments, marking the onset of a period that questions the creative elements of architecture and signals a shift away from modernism, are described as embodying the ordinary inclinations of modernist practice. In this manner, the study seeks to contribute to the literature on modern housing and the modern housing landscape within the socio-spatial modernization process of peripheral cities.
Özet
Bu çalışmanın amacı; Giresun konutunun evrimini kentin modernleşme sürecinin farklı dönemlerdeki mekânsal yansımaları izdüşümünde, tipolojik ve fiziksel özellikleri üzerinden tartışmaktır. Modernleşme deneyimi, farklı coğrafyalarda ve dönemlerde benzer yol haritalarına sahip olmakla birlikte bu coğrafyalar kendi koşulları tarafından belirlenmiş farklılıklar barındırmaktadır. Ancak yakın tarihe kadar modernleşmenin mekânsal boyutuyla ilgili pek çok araştırma çoğunlukla kamu yapılarını ve merkez kentleri odağına alırken; yerellik, bölgesellik ve bireysellik gibi etkileri göz ardı etmiştir. Üstelik modernleşme sürecinin parçası olan yerel verilerin ve aktörlerin etkilerini irdeleyen konut odaklı çalışmalar da oldukça sınırlıdır. Benzer bir anlayışın ürünü olarak Giresun kentindeki konut yapılarına ilişkin çalışmalar da çoğunlukla kültürel, sosyolojik, ekonomik anlamda kentin değişimini dikkate almayan ve Osmanlı dönemine odaklıdır. Kentin Erken Cumhuriyet dönemi ya da yakın tarihine ilişkin konut araştırmaları oldukça sınırlıdır. Bu noktada periferi kentlerde konutun evrimine ilişkin literatürün genişletilmesi bu çalışmanın motivasyonu olmuştur. Geç Osmanlı’dan çoğulcu söylemlerin başlamasıyla modernleşme algısının değiştiği 1980’lere kadar uzanan süreçte kentteki konut üretim modelleri tipoloji odaklı sınıflandırılarak geleneksel konutlar, aile apartmanları, kooperatifler, lojmanlar ve yapsat apartmanlar olarak belirlenmiş ve diyakronik bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Bu süreçte dönemlerinin ve koşullarının modernleri olarak inşa edilen öncü yapılar; modern temsilleri, oluşum süreçleri ve fiziksel özellikleri bağlamında tartışılmıştır. Yapılara ilişkin yazılı ve görsel veriler irdelenmiş, fotoğraflama çalışması ve kentin yakın tarihine ilişkin sözlü tarih görüşmeleri yapılmış, ulaşılan bilgiler kentin modernleşme süreci bağlamında tartışılmıştır. Bu anlamda çalışmanın Giresun kentine ve mimarlık tarihine ilişkin araştırmalara yeni bir perspektif kazandırması ve ilgili literatürün zenginleşmesine katkı sağlaması beklenmektedir.