Journals / TÜBA-KED Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanteri Dergisi / 2026 / Sayı: 33

A Study on The Cultural Importance and Heritage Value(s) of Traditional Trade Structure Bedestens: Amasya Bedesten

Geleneksel Ticaret Yapısı Bedestenlerin Kültürel Önemi ve Miras Değer(ler)i Üzerine Bir İnceleme: Amasya Bedesteni

Ayşe Nur Canbolat(AMASYA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3545-7479
Pages
11–29
Publication Date
2026-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

It attempts to demonstrate the necessity of a comprehensive preservation approach and offers recommendations for preservation.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:With the advent of trade activities that began simultaneously with human social life, various forms of architectural structures were built in the centers of settlements located along trade routes.
📊
Key Findings & Data:These structures, which have accelerated the development and urbanization of cities, are now coming to the fore in the context of cultural heritage and are concrete expressions of the multi-layered cultural structure of cities.
💡
Conclusion & Impact:It attempts to demonstrate the necessity of a comprehensive preservation approach and offers recommendations for preservation.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:geleneksel ticaret yapıları · bedesten · kültürel miras

Abstract

With the advent of trade activities that began simultaneously with human social life, various forms of architectural structures were built in the centers of settlements located along trade routes. These structures, which have accelerated the development and urbanization of cities, are now coming to the fore in the context of cultural heritage and are concrete expressions of the multi-layered cultural structure of cities. This study examines the Ottoman-era trade structure of bedestans through the example of Amasya. The bedesten, located at the heart of the city and serving as a commercial hub, represents the traditional commercial fabric of the region. It is not only functional and economic but also holds historical, social, symbolic, aesthetic, identity, and memory-related cultural significance. This research was conducted using qualitative methods, incorporating literature review, document analysis, and spatial reading techniques. Today, the bedesten has undergone functional transformation, losing its original physical characteristics and usage patterns, as its spatial relationships with the historical and cultural structures around it have weakened. The study emphasizes the need to preserve the bedesten, taking into account its intangible values and cultural significance. It attempts to demonstrate the necessity of a comprehensive preservation approach and offers recommendations for preservation.

Özet

İnsanoğlunun toplumsal yaşamına eş zamanlı olarak başlayan ticaret faaliyetleriyle, özellikle ticaret yolları üzerinde yer alan yerleşimlerin merkezinde çeşitli formlarda mimari yapılar inşa edilmiştir. Kentlerin gelişimine ve imar faaliyetlerine ivme kazandıran bu yapılar günümüzde ise kültürel miras bağlamları ile ön plana çıkmaktadır ve kentlerin çok katmanlı kültürel yapısının somut ifadeleridir. Bu çalışmada, Osmanlı dönemine özgü ticaret yapısı bedestenler, Amasya örneği üzerinden ele alınmıştır. Kentin çekirdeğinde ticaret odağı konumundaki bedesten, bölgenin geleneksel ticaret dokusunu temsil etmektedir. Sadece işlevsel ve ekonomik değil; aynı zamanda, tarihi, sosyal, simgesel, estetik, kimlik, hafıza-bellek değeri ile kültürel önem taşımaktadır. Bu yaklaşımla bu araştırma nitel yöntemle gerçekleştirilmiş olup literatür taraması, belge analizi ve mekânsal okuma teknikleri kullanılmıştır. Günümüzde çevresindeki tarihi ve kültürel yapılar ile mekânsal ilişkileri zayıflayan bedesten, işlevsel dönüşüme uğramış, özgün fiziksel özelliklerini ve kullanım biçimini kaybetmiştir. Çalışmada, bedestenin somut olmayan değerleri ve kültürel önemi dikkate alınarak korunması gerektiği vurgulanmış; bütüncül bir koruma yaklaşımının gerekliliği ortaya koyulmaya çalışılmış, korumaya dair öneriler sunulmuştur.

🔖

Cite This Article

Canbolat, A. N. (2026). A Study on The Cultural Importance and Heritage Value(s) of Traditional Trade Structure Bedestens: Amasya Bedesten. TÜBA-KED Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanteri Dergisi, Sayı: 33, 11–29. https://doi.org/10.22520/tubaked.1792496

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (29)

  1. Akbalaban, S. (2021). The kingdom of Pontus and the Roman republic [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Yeditepe Üniversitesi.
  2. Amasya Belediyesi Arşivi. (2025). Amasya kentsel sit alanı ve Amasya Bedesteni’nin koruma durumuna ilişkin raporlar.
  3. Bakırcı, M. (2014). Coğrafi açıdan Anadolu’nun tarihi ulaşım ağı ve İpek Yolu. Avrasya Etüdleri, 45(1), 63-86.
  4. Bal, F. & Taşdemir, M. (2019). Tarihi kapalı çarşılara alışveriş merkezleri literatüründen bir bakış. İnsan ve Toplum, 10(2), 1-34.
  5. Cezar, M. (1985). Tipik yapılarıyla Osmanlı şehirciliğinde çarşı ve klasik dönem imar sistemi. Mimar Sinan Üniversitesi Yayınları.
  6. Çelebi, G. K. (2023). Amasya’da bulunan ticaret yapıları [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ordu Üniversitesi.
  7. Dönmez, Ş. (2013). Öntarih ve klasik dönemlerde Amasya: güncel arkeolojik bulgular. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeolojisi Dergisi, 16, 21- 56.
  8. Eyice, S. (1992). Bedesten. TDV İslam Ansiklopedisi, 5, 302-311.
  9. Genç, S. (2021). Amasya ili ve yakın çevresinin tarihi coğrafyası. International Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(42), 1313-1333.
  10. Günel, G. (2010). Anadolu Selçuklu döneminde Anadolu’da İpek Yolu – kervansaraylar köprüler. Kepikeç, 29, 133-146.
  11. Güneş, H. (2017). Lale Devri’nde Amasya. Amasya Belediyesi Kültür Yayınları.
  12. Halaç, H. H. & Ergün, R. (2020). Anadolu bedestenlerinin mevcut durumları üzerine bir inceleme. Kesit Akademi Dergisi, 6(23), 130-148.
  13. Hasol, D. (2022). Ansiklopedik Mimarlık Sözlüğü. Yem Yayınevi.
  14. ICOMOS. (2008). Quebec declaration on the preservation of the spirit of place. 10 Ocak 2025 tarihinde https://whc.unesco.org/uploads/activities/documents/activity-646-2.pdf adresinden alınmıştır.
  15. ICOMOS. (1999). The Australia ICOMOS ınternational charter for the conservation of places of cultural significance. 10 Ocak 2025 tarihinde https://openarchive.icomos.org/id/eprint/2145/ adresinden alınmıştır.
  16. İnan, K. (1996). Bedestenlerin Türk ticari mimarisindeki yeri ve Trabzon Bedesteni. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 7, 119- 133.
  17. Karaca, Ö. (2022). Tarihin iz dokuduğu güzegâh: İpek Yolu. Tarih Araştırmaları Dergisi, 41(71), 154-173.
  18. Karacalı, A. O. (2021). Amasya kentinde yapılı çevrenin tarihsel gelişimi üzerine bir değerlendirme. The Journal of Academic Social Science Studies, 14(87), 171-189.
  19. Kejanlı, T. (2010). Anadolu’da Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kent sistemi, kale ve merkez-çarşı gelişimi. e-Journal of New World Sciences Academy, 5(3), 287-302.
  20. Kıvrım, İ. & Elmacı, S. (2011). Osmanlı döneminde Amasya’da ipekçilik. Turkish Studies, 6(4), 715-728.
  21. Kurahuviç, Z. (2018). Saraybosna ve Amasya örnekleri üzerinden Osmanlı Dönemi Anadolu ve Rumeli şehirciliği [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
  22. Özer, Y. S. (1996). Ticaret mekânlarının oluşum ve gelişim ilkelerinin incelenerek tipolojik açıdan sınıflandırılması [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  23. Rice, K. E. (2016). A tomb with a view: Constructing place and ıdentity in the funerary monuments of Hellenistic Anatolia [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. University of North Carolina.
  24. Şahinalp, M. S. & Günal, V. (2016). Osmanlı dönemi Anadolu şehirleri çarşı sisteminin fonksiyonel analizi. Turkish Studies, 11(8), 335-360.
  25. Şahinalp, M. S. & Günal, V. (2012). Osmanlı şehircilik kültüründe çarşı sisteminin lokasyon ve çarşı içi kademelenme yönünden mekânsal analizi. Milli Folklor, 24(93), 149-168.
  26. Toruk, F. (2008). Amasya kent dokusunun fiziksel gelişimi. Vakıflar Dergisi, 31, 36-70.
  27. UNESCO. (2013). Management cultural world heritage. 20 Ocak 2025 tarihinde https://whc.unesco.org/en/documents/125840 adresinden alınmıştır.
  28. UNESCO. (2018). Silk Road Programs. 27 Ocak 2025 tarihinde https://en.unesco.org/silkroad/about-silk-roads adresinden alınmıştır.
  29. UNESCO. (2025). Silk Road Programs. 27 Ocak 2025 tarihinde https://en.unesco.org/silkroad/about-silk-roads adresinden alınmıştır.