Journals / Türkbilig / 2025 / Cilt: 2025 Sayı: 49

Mirajiyah of Bosnalı Edayi

BOSNALI EDÂYÎ'NİN MİRACİYE'Sİ

Eda Tok(DÜZCE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9939-0154
Journal
Türkbilig
Pages
184–200
Publication Date
2025-06-26
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

It is aimed to contribute to the mirajiyah genre by presenting and introducing this mirajiyah.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Following the adoption of Islam by the Turks, the changes brought about by the Islamic faith affected Turkish literature just as it did many other fields.
📊
Key Findings & Data:The information about Edâyî, whose name cannot be found in the tazkiras and biographical sources, is limited to the fact that he was from Sarajevo and lived in the 16th century.
💡
Conclusion & Impact:It is aimed to contribute to the mirajiyah genre by presenting and introducing this mirajiyah.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Bosna Hersek · şiir · miraciye

Abstract

Following the adoption of Islam by the Turks, the changes brought about by the Islamic faith affected Turkish literature just as it did many other fields. In particular, various issues such as the life of the Prophet, his outstanding characteristics and miracles were reflected in literary texts. In this regard, different literary genres such as sirah, hilya, mawlid, forty ahadith, miraj name have been composed In classical Turkish literature, the miracle of Miraj, the Prophet's journey from Masjid al-Haram to Masjid al-Aqsa and his ascension from there to the heavens, has been one of the most frequently covered subjects. The miracle of Miraj, which is regarded as one of the greatest miracles of the Prophet Muhammad, was treated as a subject in divans and masnavis, and a large number of individual works called "miraj name" or "mirajiyah", both prose and verse, were written on the subject of miraj. One of these mirajiyahs is Edayi's mirajiyah, which is also the subject of this study. The information about Edâyî, whose name cannot be found in the tazkiras and biographical sources, is limited to the fact that he was from Sarajevo and lived in the 16th century. The mirajiyah belonging to Edayi is located in Gazi Hüsrev Bey Library under the title “Mi'rāciyye-i Edāyī Efendi” between folios 11b-12b and 15a-16b in the mecmua (manuscript poetry anthology) registered under the number R-4007. Written in form of qasida, mirajiyah consists of 121 couplets. There is no record in or at the end of the document as to when the mirajiyah was written. In our study, the transcribed text and criticism of this mirajiyah are presented. It is aimed to contribute to the mirajiyah genre by presenting and introducing this mirajiyah.

Özet

Türklerin İslâmiyeti benimsemesiyle birlikte İslâm inanışının beraberinde getirdiği değişimler birçok alana olduğu gibi Türk edebiyatına da tesir etmiştir. Bilhassa Hz. Peygamber’in hayatı, üstün özellikleri, mucizeleri gibi çeşitli hususlar edebî metinlere yansımış bu bağlamda siyer, hilye, mevlid, kırk hadis, miraciye gibi farklı edebî türler ortaya koyulmuştur. Klasik Türk edebiyatında, Hz. Peygamber’in Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksâ’ya gitmesi ve oradan da semaya yükselmesi mucizesi olan miraç hadisesi en çok işlenen konulardan olmuştur. Hz. Peygamber’in en büyük mucizelerinden biri olarak kabul edilen miraç hadisesi, divanlarlarda ve mesnevilerde konu olarak işlenmiş, miracı konu edinen manzum ve mensur olmak üzere çok sayıda “miraçname” ya da “miraciye” adlı müstakil eserler de yazılmıştır. Bu miraciyelerden biri de çalışmamızın konusunu da oluşturan Edâyî’ye ait olan miraciyedir. Tezkirelerde ve biyografik kaynaklarda ismine tesadüf edemediğimiz Edâyî hakkındaki bilgiler onun Saraybosnalı olduğu, 16. yüzyılda yaşadığı ve Türkçe şiiirler yazdığı ile sınırlıdır. Edâyî’ye ait miraciye, Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi’nde R-4007 numara ile kayıtlı mecmuanın içerisinde 11b-12b ve 15a-16b varakları arasında “Mi‘rāciyye-i Edāyī Efendi” başlığıyla yer almaktadır. Kaside nazım şekliyle yazılan miraciye, 121 beyitten oluşmaktadır. Miraciyenin ne zaman yazıldığına dair metnin içinde veya sonunda herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Çalışmamızda söz konusu bu miraciyenin transkripsiyonlu metni ve değerlendirilmesine yer verilmiştir. Bu miraciyenin ortaya koyulup tanıtılmasıyla miraciye türüne katkı sunulması amaçlanmıştır.

🔖

Cite This Article

Tok, E. (2025). Mirajiyah of Bosnalı Edayi. Türkbilig, Cilt: 2025 Sayı: 49, 184–200. https://doi.org/10.59257/turkbilig.1553695

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (14)

  1. Akar, M. (1987). Türk edebiyatında manzum miꜤrâc-nâmeler. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  2. Arslan, M. (2019). Manzum miꜤrâc-nâme ve miꜤrâciyyeler 1-2. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.
  3. Gülüm, E. (2014). Türk edebiyatı’nda miꜤrâcnâmeler üzerine hazırlanmış çalışmalar hakkında bibliyografya denemesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7 (35), 105-111.
  4. Karkıç, F. (1996). Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C. 13, s. 458-459.
  5. Mehmedović, A. (2018). Leksikon Bošnjačke uleme. Sarajevo: Gazi Husrev-Begova Biblioteka.
  6. Nametak, F. (1989). Pregled književnog stravanja Bosansko-Hercegovačkih muslimana na Turskom jeziku. Sarajevo.
  7. Nametak, F. (1998). Catalogue of the Arabic, Turkish, Persian and Bosnian manuscripts C 4. London-Sarajevo.
  8. Šabanović, H. (1973). Književnost muslimana BiH na orijentalnim jezicima (biobibliografija). Sarajevo.
  9. Uzun, M. (2020). MiꜤrâciye. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C. 30, s. 135-140.
  10. Yavuz, S.S. (2020). MiꜤrac. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C.30, s. 132-135.
  11. Yılmaz, M. (2013). Kültürümüzde ayet ve hadisler (Ansiklopedik sözlük). İstanbul: Kesit Yayınları.
  12. URL-1: Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an Yolu Meali. https://kuran.diyanet.gov.tr/mushaf/kuran-meal-2/isra-suresi-17/ayet-1/kuran-yolu-meali-5 (Erişim Tarihi: 30.04.2024).
  13. URL-2: Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an Yolu Meali. https://kuran.diyanet.gov.tr/mushaf/kuran-meal-2/necm-suresi-53/ayet-1/kuran-yolu-meali-5 (Erişim Tarihi: 30.04.2024).
  14. URL-3: Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an Yolu Meali. https://kuran.diyanet.gov.tr/mushaf/ (Erişim Tarihi: 30.04.2024).