AI Summary & Key Takeaways
AI InsightFindings indicate that the character demonstrates a consistent characterization within the framework of the model.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The character constitutes the fundamental element of the novel, as it is through the character that actions are carried out, the course of events is determined, and the ultimate resolution is reached. Various techniques have been employed in the study of fictional characters. Since this study adopts an interdisciplinary approach, the five-axis personality analysis model has been chosen. This two-stage model first applies the “Five Structure Analysis,” which examines the physical, historical, environmental, sociological, and cognitive dimensions of the character. Based on the data obtained from this stage, the second stage employs the Five-Factor Personality Model, which consists of the main dimensions of extraversion, agreeableness, conscientiousness, neuroticism, and openness to experience, along with fifteen sub-dimensions. When applied to literary texts, this model enables the identification of consistencies and inconsistencies in characters’ behaviors. In the literature, studies focusing on fictional characters working in office or bureaucratic settings remain limited. This study examines Yusuf K., a white-collar employee in Labirent by Kadir Çevik, through the five-axis personality analysis model. The characterization of Yusuf K. is divided into two phases: before and after the trial. Findings indicate that the character demonstrates a consistent characterization within the framework of the model. Furthermore, the analysis reveals that the relationship between plot and characterization, as well as rhythm and characterization, strengthens the overall structure of the novel.
Özet
Kişi, bir romanın en temel unsurudur. Romanda eylemde bulunma, olayların gidişatını belirleme, nihai sonuca ulaşma temel unsur olan kişi üzerinden gerçekleşir. Kişiler incelenirken farklı teknikler kullanılmaktadır. Bu çalışmada kişilerin incelenmesinde disiplinler arası bir yol izlenmek istendiğinden beş eksenli kişilik analizi modeli tercih edilmiştir. İki basamaklı bu modelde öncelikle “Beş Yapı Analizi” basamağı uygulanacaktır. Roman kişisinin fiziksel yapısı, geçmişi, çevresel yapısı, sosyolojik yapısı ve bilişsel yapısı incelenecektir. Bu aşamadan elde edilen verilerle ikinci basamağa geçilecektir. Beş faktörlü kişilik modelinde ana başlıklar dışadönüklük, yumuşak başlılık, öz denetim, duygusal tutarsızlık ve gelişime açıklıktır. Bu ana başlıkların altında on beş adet özel boyut bulunmaktadır. Bu model edebî eserlere uygulandığında ise roman kişilerinin davranışları arasındaki tutarlılık ve tutarsızlıkları tespit etmek olanaklı hale gelmektedir. Literatürde ofis, büro ve benzeri yerlerde çalışan roman kişilerine dair çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmanın konusu Kadir Çevik’in yazdığı Labirent romanında bir beyaz yakalı çalışan olan Yusuf K.’yı beş eksenli kişilik analizi modeline göre incelemektir. Çalışmada Yusuf K.’nın karakterizasyonu davadan önce ve davadan sonra olarak ayrılmıştır. Beş eksenli kişilik analizi modelinden elde edilen verilerle tutarlı bir karakterizasyon sergilemiştir. Olay örgüsü-karakterizasyon, ritim-karakterizasyon ilişkilerine bakıldığında karakterizasyonun roman kurgusunu sağlamlaştırdığı görülmüştür.