Journals / İlahiyat Tetkikleri Dergisi / 2026 / Sayı: 51

Abū Shakūr al-Sālimī’s Views on Caliphate

Ebû Şekûr es-Sâlimî’nin Hilâfete İlişkin Görüşleri

Pages
327–352
Publication Date
2019-06-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

These issues, which the author deals with, are probably among the topics discussed in the region during his period.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The Caliphate/Imāmate was one of the most important issues among the Muslims following the death of the Prophet.
📊
Key Findings & Data:As a matter of fact, the Sunni theologians probably with the influence of Shiite scholars, included the Imāma/Khilāfa issue in their kalami issued and gave place to it in their works.One of them is the theologian Abū Shakūr al-Sālimī (d. after 460/1068) from Samarkand region.
💡
Conclusion & Impact:These issues, which the author deals with, are probably among the topics discussed in the region during his period.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Hilâfet · İmâmet · Şîa

Abstract

The Caliphate/Imāmate was one of the most important issues among the Muslims following the death of the Prophet. This issue, especially with Shia, has been moved from the political area to the theological area. As a matter of fact, the Sunni theologians probably with the influence of Shiite scholars, included the Imāma/Khilāfa issue in their kalami issued and gave place to it in their works.One of them is the theologian Abū Shakūr al-Sālimī (d. after 460/1068) from Samarkand region. In the Ḥanafī biographical books, there is not much information about the life of Abū Shakūr. On the basis of some of the information given in his own work al-Tamhīd fī bayān at-tawḥīd, it is estimated that Abū Shākūr was born at first half of 5th century of the Hegirah (11th century). In this work, Abū Shakūr mainly dealt with the following issues: the mind/reason, the existence of Allah, the oneness of Allah, the names and attributes of Allah, miracles, revelation, the Miraculousness of Qur’an, literal kalam-spiritual kalam, the conditions of faith, caliphate and imamate, Ahl as-Sunnah, Ahl al-Bidʻah. As the title implies, in this paper, we will try to put forward the views of Abū Shakūr al-Sālimī on Khilāfa/Imāmate issue based on his work al-Tamhīd fī bayān at-tawḥīd. In this context, the views of the author about the meritorious virtues of the Companions of the Prophet will be pointed out. In addition, the criticism of Abū Shākūr al-Sālimī regarding the Shīa’s understanding of imamate will be examined. These issues, which the author deals with, are probably among the topics discussed in the region during his period.

Özet

Hilâfet/imâmet meselesi, Hz. Peygamberin vefatının akabinde Müslümanlar arasında ortaya çıkan en önemli meselelerden biridir. Bu konu, özellikle Şîa’yla birlikte siyasi alandan itikâdî alana taşınmıştır. Sünnî âlimler de muhtemelen Şiî âlimlerin etkisiyle onu kelâmî konular arasına dâhil etmişler ve kitaplarında ona yer vermişlerdir.Semerkant bölgesi Hanefî-Mâtürîdî âlimlerinden Ebû Şekûr es-Sâlimî de (ö. 460/1068’den sonra) bu âlimlerden biridir. Ebû Şekûr’un hayatı hakkında Hanefî biyografi kitaplarında pek bilgi yoktur. Günümüze ulaşan et-Temhîd fî beyâni’t-tevḥîd adlı eserinde verdiği bazı bilgilerden hareketle Ebû Şekûr’un yaklaşık olarak V. (XI.) asrın ilk yarısında doğduğu tahmin edilmektedir. O, bu eserinde genel olarak, akıl, Allah’ın varlığı, birliği, isim ve sıfatları, rüyetullâh, vahiy, i‘cazu’l-Kur’ân, kelâm-ı lafzî-kelâm-ı mânevi, nübüvvet, mucize, kerâmet, ma‘rifet, iman, imanın şartları, hilâfet ve imâmet, Ehl-i Sünnet, Ehl-i Bid‘at ve fırkaları gibi konuları ele alır. Biz makalemizde, başlığından da anlaşılacağı üzere Ebû’l-Mu‘în en-Nesefî’nin çağdaşı olan Ebû Şekûr es-Sâlimî’nin hilâfete ilişkin görüşlerini, et-Temhîd fî beyâni’t-tevḥîd adlı eseri çerçevesinde ortaya koymaya çalışacağız. Amacımız, V. (XI.) asırda Mâverâünnehir bölgesinde hilâfet ile ilgili gündemde olan ve tartışılan konulara bir nebze de olsa ışık tutmaktır. Bu bağlamda yazarın sahâbenin faziletleri ve efdaliyet sırasına ilişkin görüşlerine de işaret edilecektir. Ayrıca Ebû Şekûr es-Sâlimî’nin imâmet ve sahâbenin efdaliyet sırası konularından bahsederken Şîa’nın anlayışını ve görüşlerini ele alışı ve onlara yönelik eleştirileri incelenecektir.

🔖

Cite This Article

ÜMİT, M. (2019). Abū Shakūr al-Sālimī’s Views on Caliphate. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, Sayı: 51, 327–352. https://ajindex.com/articles/130550

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (12)

  1. Aydınlı, Osman. “V/XI. Yüzyılda Mâveraünnehir’de Siyasi ve Kültürel Du-rum”. Uluslararası Serahsî Sempozyumu. 47-73. Ankara: DİB Yayınları 2013.
  2. Bakkal, Ali. “Ebû Bekir’in Halîfe Seçilmesinde ‘İmamlar Kureyş’tendir’ Ha-disinin Rolü Üzerine”. İstem 36 (2005). 87-103.
  3. Bilhan, Saffet. “900 Yıllık Bir Türk Öğretim Kurumu Buğra Han Tamgaç Medresesi Vakıf Belgesi”. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fa-kültesi Dergisi 15/2 (1982/2). 117-124.
  4. Bruckmayr, Philipp. “Mâturîdî Kelamının Yayılması ve Kalıcılaşması ve Temel Dinamikleri (Timurlular Döneminden 19. Asra Kadar)”. İmam Mâturîdî ve Maturidilik Tarihi Arka Plan, Hayatı, Eserleri, Fikirleri ve Mâturîdîlik Mezhebi. Haz. Sönmez Kutlu. 3. Baskı. 403-440. Ankara: Ot-to, 2011.
  5. Demir, Abdullah. Ebû İshâk es-Saffâr’ın Kelâmî Yöntemi. Ankara: İSAM Yayınları, 2018.
  6. Demir, Abdullah. “Farklı Ebû Hanîfe Tasavvurları: Fakih ve Mütekellim Ha-nefîler Örneği”. IV. Uluslararası Şeyh Şa'ban-ı Velî Sempozyumu: Ha-nefîlik – Mâturîdîlik (05-07 Mayıs 2017). Ed. Cengiz Cuhadar - Mustafa Aykaç - Yusuf Koçak. 1: 643-658. Kastamonu: Kastamonu Üniversitesi Matbaası, 2017.
  7. Demir, Abdullah. “Ali b. Osman el-Ûşî’nin Mâtürîdî Kelâmına Katkıları”. Uluslararası Ali b. Osman el-Ûşî Sempozyumu Bildirileri. Ed. Ferhat Gökçe. 371-386. Bişkek: 2018.
  8. Evkuran, Mehmet. Sünnî Paradigmayı Anlamak Bir Ekolün Politik ve Teolo-jik Yapılanması. Ankara: Ankara Okulu, 2005.
  9. Gömbeyaz, Kadir. İslâm Literatüründe İtikâdî Fırka Tasnifleri, Doktora Te-zi, Uludağ Üniversitesi, 2015.
  10. Gömbeyaz, Kadir. “73 Fırka Hadisinin Mezhepler Tarihi Kaynaklarında Fır-kaların Tasnifine Etkisi”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 14/2 (2005): 147-160. Heysemî, Nûruddîn Alî b. Ebî Bekr. Mecma‘u’-z-Zevâid fî menba‘ı’l-fevâid. Beyrut: y.y., t.y. Hunkan, Ömer Soner. “Hilafetin Tanınmasında ‘Hakan’ın Statüsü: Değişim ve Etkiler”. Trakya Üniversitesi Sos. Bilimler Dergisi 10/2 (Aralık 2008): 26-33.
  11. Hunkan, Ömer Soner. “Ortaçağ Semerkand’ında İlk Modern Türk Üniversi-tesi: Tamgaç Han İbrahim Medresesi”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fa-kültesi Dergisi 4/8 (2014): 17- 44. Hunkan, Ömer Soner. “Türk Hakanlığı (Karahanlılar)’nın Dini Siyasetinde Mâturîdî Âlimlerin Rolü”. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18/2 (Aralık 2016): 377-393. İbnü’l-Esîr, Ebu’l-Ḥasan Alî b. Ebi’l-Kerem Muḥammed b. Muḥammed b. Abdilkerîm b. Abdilvâhid eş-Şeybânî. el-Kâmil fi’t-târîḫ. Nşr. Muḥammed Yusuf ed-Dokak. 11 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1407/1987.
  12. Kalaycı, Mehmet. “Eş‘arî’nin İk