SavedAdd your journal

Journals / Memleket Siyaset Yönetim / 2026 / Cilt: 21 Sayı: 46

DEVLET, SERMAYE VE KENTSEL YÖNETİŞİM ÜZERİNE ELEŞTİREL BİR DEĞERLENDİRME: FORMULA 1-İSTANBUL PARK ÖRNEĞİ

Ufuk Poyraz(ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ, SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ)0000-0001-7373-1363
Ayhan Melih Tezcan(ANKARA ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ, ADALET MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0002-0501-9590
Pages
155–186
Publication Date
2026-06-15
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu doğrultuda, günümüz kentsel yönetişim modelinin hiyerarşik ve dışlayıcı bir nitelik taşıdığı ileri sürülmektedir

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Küreselleşme süreci, kentlerin toplumsal ve ekonomik ilişkilerdeki işlevini yeniden yapılandırmış; çok düzeyli yönetişim ağları dolayımıyla kentleri, yatırım çekme yarışı içindeki stratejik düğüm noktaları olarak imlemiştir.
📊
Key Findings & Data:Türkiye'nin Formula 1- İstanbul Park deneyimi, ağırlıklı olarak kamu kaynaklarından karşılanan yüksek harcamalara karşın öngörülen ekonomik ve toplumsal kazanımların elde edilememesi bakımından olduğu kadar, çok düzeyli kentsel yönetişim sürecinin neoliberal dinamikler çerçevesinde nasıl biçimlendiğini ortaya koyması bakımından da önemli bir örnektir.
💡
Conclusion & Impact:Bu doğrultuda, günümüz kentsel yönetişim modelinin hiyerarşik ve dışlayıcı bir nitelik taşıdığı ileri sürülmektedir
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kapitalist Devlet · Sermaye · Çok Düzeyli Kentsel Yönetişim

Özet

Küreselleşme süreci, kentlerin toplumsal ve ekonomik ilişkilerdeki işlevini yeniden yapılandırmış; çok düzeyli yönetişim ağları dolayımıyla kentleri, yatırım çekme yarışı içindeki stratejik düğüm noktaları olarak imlemiştir. Türkiye'nin Formula 1- İstanbul Park deneyimi, ağırlıklı olarak kamu kaynaklarından karşılanan yüksek harcamalara karşın öngörülen ekonomik ve toplumsal kazanımların elde edilememesi bakımından olduğu kadar, çok düzeyli kentsel yönetişim sürecinin neoliberal dinamikler çerçevesinde nasıl biçimlendiğini ortaya koyması bakımından da önemli bir örnektir. Bu çalışma, devlet iktidarı ile sermaye arasındaki ilişkinin, somut maddi süreçler ve söylemsel dolayımlar ekseninde, farklı ölçeklerde ve kurumsal aktörlerin değişen rolleri bağlamında nasıl yeniden üretildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, günümüz kentsel yönetişim modelinin hiyerarşik ve dışlayıcı bir nitelik taşıdığı ileri sürülmektedir

🔖

Cite This Article

Poyraz, U., Tezcan, A. M. (2026). DEVLET, SERMAYE VE KENTSEL YÖNETİŞİM ÜZERİNE ELEŞTİREL BİR DEĞERLENDİRME: FORMULA 1-İSTANBUL PARK ÖRNEĞİ. Memleket Siyaset Yönetim, Cilt: 21 Sayı: 46, 155–186. https://doi.org/10.56524/msydergi.1866987

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (100)

  1. Asker, A. (2010). Türkiye’nin Formula 1 rüyası: Ekonomi politik bir değerlendirme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 31, 96-97.
  2. Balaban, O. (2011). İnşaat sektörü neyin lokomotifi. Birikim, 270, 19-26.
  3. Bayirbağ, M. K. (2010). Local Entrepreneurialism and State Rescaling in Turkey. Urban Studies, 47(2), 363-385. https://doi.org/10.1177/0042098009349022
  4. BBC. (2011, Temmuz 29). İstanbul formula 1’den çıkarıldı. BBC News Türkçe. Erişim tarihi:10.12.2025, https://www.bbc.com/turkce/haberler/2011/07/110729_f1_istanbul
  5. Benz, A., Broschek, J., & Lederer, M. (2021). Introduction: What is multilevel governance?. In A. Benz, J. Broschek & M. Lederer (Eds), A research agenda for multilevel governance (s. 1-15). Edward Elgar Publishing.
  6. Brenner, N., & Theodore, N. (2002). Cities and the geographies of actually existing neoliberalism. Antipode, 34(3), 349-379. https://doi.org/10.1111/1467-8330.00246
  7. Brenner, N. (2003a). “Glocalization” as a state spatial strategy. In J. Peck & H. Yeung (Eds.), Remaking the global economy (pp. 197-215). Sage.
  8. Brenner, N. (2003b). Metropolitan institutional reform and the rescaling of state space. European Urban and Regional Studies, 10(4), 297-324. https://doi.org/10.1177/09697764030104002
  9. Brenner, N. (2004). New state spaces: Urban governance and the rescaling of statehood. Oxford University Press.
  10. Brown, M. (2025, Mart 22). Data from Nielsen sports shows F1 fandom surging as 2025 season gets underway. Forbes. Erişim tarihi: 10.11.2025, https://www.forbes.com/sites/maurybrown/2025/03/22/data-from-nielsen-sports-shows-f1-fandom-surging-as-2025-season-gets-underway/
  11. Cerezo-Esteve, S., Inglés, E., Segui-Urbaneja, J., & Solanellas, F. (2022). The Environmental Impact of Major Sport Events (Giga, Mega and Major): A Systematic Review from 2000 to 2021. Sustainability, 14(20), 13581. https://doi.org/10.3390/su142013581
  12. Chien, S. S., & Gordon, I. (2008). Territorial Competition in China and the West. Regional Studies, 42(1), 31-49. https://doi.org/10.1080/00343400701543249
  13. Cox, K. R. (1998). Spaces of dependence, spaces of engagement. Political Geography, 17(1), 1-23.https://doi.org/10.1016/S0962-6298(97)00048-6.
  14. Cucca, R., & Ranci, C. (2021). Urban Policy in Times of Crisis: The Policy Capacity of European Cities and the Role of Multi-Level Governance. Urban Affairs Review, 58(6), 1493-1522. https://doi.org/10.1177/10780874211041710 (Original work published 2022).
  15. Dahl, R. A. (1961). Who governs? Democracy and power in an American city. Yale University Press.
  16. David, L. D., Remenyik, B., Molnár, C., Baiburiev, R., & Csobán, K. (2018). The impact of the Hungaroring grand prix on the Hungarian tourism industry. Event Management, 22(4), 671-674. https://doi.org/10.3727/152599518X15300559276985
  17. Eroğlu, E., & Tunç, G. (2018). Devletin yeniden ölçeklenmesi ve finansallaşma: Yerel yönetimlerin mali etkinliklerinin değerlendirilmesi. Emek Araştırma Dergisi (GEAD), 9(14), 23-50.
  18. Ersoy, M. (1992), Relations between central and local governments in Turkey: An historical perspective. Public Administration Development, 12, 325-341. https://doi.org/10.1002/pad.4230120402
  19. Eryılmaz, S. S., & Cengiz, H. (2012). Mega etkinliklerin kent mekânına ekonomik yansımaları. Sigma, 4, 77-96.
  20. Eryilmaz, S. S., & Cengiz, H. (2016). The mega-event experience: The formula 1 grand prix in Turkey. In V. Viehoff & G.
  21. Poynter (Eds.), Mega-Event Cities: Urban Legacies of Global Sports Events, (pp. 229-247). Routledge.
  22. Fairclough, N. (1995). Critical discourse analysis: The critical study of language. Longman.
  23. Fairclough, N. (2003). Analysing discourse: Textual analysis for social research. Routledge.
  24. Fairley, S., Tyler, B. D., Kellett, P., & D’Elia, K. (2011). The Formula One Australian Grand Prix: Exploring the triple bottom line. Sport Management Review, 14(2), 141-152. https://doi.org/10.1016/j.smr.2010.07.001
  25. Formula 1. (2022, Şubat 17). Formula 1 announces audience and fan attendance figures for 2021. Erişim tarihi: 10.11.2025. https://corp.formula1.com/formula-1-announces-audience-and-fan-attendance-figures-for-2021/
  26. Gaffney, C. (2013). Between discourse and reality: The un-sustainability of mega-event planning. Sustainability, 5(9), 3926-3940. https://doi.org/10.3390/su5093926
  27. Gezici, F., & Er, S. (2014). What has been left after hosting the Formula 1 Grand Prix in Istanbul? Cities, 41, 44-53. https://doi.org/10.1016/j.cities.2014.05.004
  28. Gramsci, A. (1971). Selections from the prison notebooks. International Publishers.
  29. Güler, B. A. (2003). Yönetişim: Tüm iktidar sermayeye. Praksis, 9, 93-116.
  30. Hall, C. M. (2006). Urban Entrepreneurship, Corporate Interests and Sports Mega-Events: The Thin Policies of Competitiveness within the Hard Outcomes of Neoliberalism. The Sociological Review, 54(2_suppl), 59-70. https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.2006.00653.x
  31. Harding, A. (1995). Elite Theory and Growth Machines. In David Judge, Gerry Stoker & Harold Wolman (Eds.), Theories of Urban Politics (pp. 35-53). Sage.
  32. Harvey, D. (2001). Globalization and the spatial fix. Geographische revue, 2(3), 23-31.
  33. Heller, H. (2011). The birth of capitalism: A 21st century perspective. Pluto Press.
  34. Henderson JC, Foo K, Lim H, Yip S (2010), Sports events and tourism: the Singapore Formula One Grand Prix. International Journal of Event and Festival Management, 1(1), 60-73, https://doi.org/10.1108/17852951011029306
  35. Hunter, F. (1963). Community power structure: A study of decision makers. Anchor Books.
  36. Hürriyet (2002). Tahincioğlu: Diğer illerin şansı yok. Hürriyet Gazetesi. Erişim tarihi: 10.12.2025. https://www.hurriyet.com.tr/sporarena/tahincioglu-diger-illerin-sansi-yok-88021
  37. Hürriyet. (2009). İstanbul park’ta büyük şok. Hürriyet Gazetesi. Erişim tarihi: 10.12.2025. https://www.hurriyet.com.tr/sporarena/istanbul-parkta-buyuk-sok-10781694
  38. İnsel, A. (2004). Neo-liberalizm hegemonyanın yeni dili. Birikim.
  39. Jessop, B. (2002). Time and space in the globalization of capital and their implications for state power. Rethinking Marxism, 14(1), 97-117. https://doi.org/10.1080/089356902101242071
  40. Jessop, B. (2007). The future of the capitalist state. Polity Press.
  41. Karagöz, D. (2006). Etkinlik turizmi ve etkinlik turizmi bağlamında yabancı ziyaretçi harcamalarının ekonomiye etkisi: Formula 1 2005 Türkiye Grand Prix örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi.
  42. Kefalas, A.G. (1998). Think globally, act locally. Thunderbird Int'l Bus Rev, 40, 547-562. https://doi.org/10.1002/(SICI)1520-6874(199811/12)40:6 3.0.CO;2-F
  43. Keyder, Ç., & Öncü, A. (1994). Globalization of a Third-World Metropolis: Istanbul in the 1980’s. Review (Fernand Braudel Center), 17(3), 383-421. http://www.jstor.org/stable/40241297
  44. Kotler, P., Haider, D. H. & Rein, I. (1993). Marketin places: attracting ınvestment, ındustry, and tourism to cities, states, and nations. The Free Press.
  45. Lauria, M. (Ed.). (1997). Reconstructing urban regime theory. Sage.
  46. Lee, C. K., & Taylor, T. (2005). Critical reflections on the economic impact assessment of a mega-event: the case of 2002 FIFA World Cup. Tourism management, 26(4), 595-603. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2004.03.002
  47. Lefebvre, H. (1973). The survival of capitalism: Reproduction of the relations of production. Allison and Busby Limited.
  48. Li, H., & Zhou, L. A. (2005). Political turnover and economic performance: the incentive role of personnel control in China. Journal of public economics, 89(9-10), 1743-1762. https://doi.org/10.1016/j.jpubeco.2004.06.009
  49. Logan, J. R., & Molotch, H. (1987). Urban fortunes: The political economy of place. University of California Press.
  50. Mair, J., Chien, P. M., Kelly, S. J., & Derrington, S. (2023). Social impacts of mega-events: A systematic narrative review and research agenda. Journal of Sustainable Tourism, 31(2), 538-560. https://doi.org/10.1080/09669582.2020.1870989
  51. Mann, M. (2012). The sources of social power: volume 2, the rise of classes and nation-states, 1760-1914 (Vol. 2). Cambridge University Press.
  52. Matheson, V. A. (2009). Economic multipliers and mega-event analysis. International Journal of Sport Finance, 4(1), 63-70. https://doi.org/10.1177/155862350900400105
  53. Mehta, S. (2024, Nisan 29). Is hosting an F1 race financially feasible?. Michigan Journal of Economics. Erişim tarihi: 10.11.2025. https://sites.lsa.umich.edu/mje/2024/04/29/is-hosting-an-f1-race-financially-feasible/
  54. Milliyet. (2002, Temmuz 27). F1 için yok mu arttıran? Milliyet Gazetesi. Erişim tarihi: 10.12.2025.https://gazetearsivi.milliyet.com.tr/liste?tarih=2002.07.27
  55. Mills, C. W. (1956). The power elite. Oxford University Press.
  56. Molotch, H. (1976). The city as a growth machine: toward a political economy of place. American Journal of Sociology, 82(2), 309-332.
  57. Mourão, P. (2017). The economics of motorsports: The case of Formula One. Springer.
  58. Müller, M. (2015a). What makes an event a mega-event? Definitions and sizes. Leisure Studies, 34(6), 627-642. http://dx.doi.org/10.1080/02614367.2014.993333
  59. Müller, M. (2015b). The mega-event syndrome: Why so much goes wrong in mega-event planning and what to do about it. Journal of the American Planning Association, 81(1), 6-17. https://doi.org/10.1080/01944363.2015.1038292
  60. Ntvmsnbc (2003, Eylül 13) Erdoğan Formula 1 dev bir endüstri. Ntvmsnbc Arşivi. Erişim tarihi: 10.01.2026. http://arsiv.ntv.com.tr/news/233244.asp
  61. OECD. (2007). Competitive cities: a new entrepreneurial paradigm in spatial development. OECD Publishing.
  62. Orhangazi, Ö. and Yeldan, A.E. (2021), The re-making of the Turkish crisis. Development and Change, 52, 460-503. https://doi.org/10.1111/dech.12644
  63. Orhangazi, Ö. and Erinç Yeldan, A. (2023), Turkey in turbulence: Heterodoxy or a new chapter in neoliberal peripheral development? Development and Change, 54: 1197-1225. https://doi.org/10.1111/dech.12792
  64. Ostrom, E. (1990). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action. Cambridge University Press.
  65. Özpeynirci, E. (2011). Kötü hava frenledi Formula 1’de son İstanbul seyircisi 110 binde kaldı. Hürriyet Gazetesi. Erişim tarihi: 11.06.2012. http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/17718330.asp
  66. Painter, J. (1995). Regulation theory, post-fordism and urban politics. In David Judge, Gerry Stoker & Harold Wolman (Eds.), Theories of Urban Politics (pp. 276-296). Sage.
  67. Pang, B., Keng, S., & Zhang, S. (2023). Does performance competition impact China's leadership behaviour? Re-examining the promotion tournament hypothesis. The China Quarterly, 255, 716-733. doi:10.1017/S0305741022001904.
  68. Penpecioğlu, M. (2013). Büyük ölçekli kentsel projeler, mekânın üretimi ve neo-liberal hegemonya: İzmir örneğinde karşılaştırmalı bir araştırma. Megaron Dergisi, 8(2), 97-114. https://doi.org/10.5505/MEGARON.2013.87597
  69. Porter, M. E. (1995). The competitive advantage of the inner city. Harvard Business Review, 55-71.
  70. Porter, M. E. (1996). Competitive advantage, agglomeration economies, and regional policy. International Regional Science Review, 19(1-2), 85-90. https://doi.org/10.1177/016001769601900208
  71. Porter, M. E. (1997). New Strategies for Inner-City Economic Development. Economic Development Quarterly, 11(1), 11-27. https://doi.org/10.1177/089124249701100102
  72. Poulantzas, N. (1975). Political power and social classes. Humanities Press.
  73. Putnam, R. D., Nanetti, R. Y., & Leonardi, R. (1994). Making democracy work: Civic traditions in modern Italy. Princeton University Press.
  74. Qu, X., Xu, Z., Yu, J., & Zhu, J. (2023). Understanding local government debt in China: A regional competition perspective. Regional Science and Urban Economics, 98, 103859. https://doi.org/10.1016/j.regsciurbeco.2022.103859
  75. Ramasamy, B., Wu, H., & Yeung, M. (2021). Hosting annual international sporting events and tourism: Formula 1, golf or tennis? Tourism Economics, 28(8), 2082-2098. https://doi.org/10.1177/13548166211029053 (Original work published 2022).
  76. RN365 (2022, Ocak 24). How much each circuit on the calendar pays F1. Erişim tarihi: 08.12.2025. https://racingnews365.com/how-much-each-circuit-on-the-calendar-pays-to-formula-1
  77. Sabah (2011, Eylül 8). ‘Formula 1'e one minute’. Sabah Gazetesi, Erişim tarihi: 22.04.2012. http://www.sabah.com.tr/Gundem/2011/09/08/formula-1e-one-minute
  78. Sassen, S. (1991). The global city. Princeton University Press.
  79. Sellers, J. M. (2005). Re-Placing the Nation: An Agenda for Comparative Urban Politics: An Agenda for Comparative Urban Politics. Urban Affairs Review, 40(4), 419-445. https://doi.org/10.1177/1078087404272673
  80. Somalı, F. S., & Poyraz, U. (2025). Continuities in policy change: The case of squatter housing redevelopment strategies in Türkiye. Review of Policy Research, 43, e70014. https://doi.org/10.1111/ropr.70014
  81. Stoker, G. (1995). Regime theory and urban politics. In D. Judge et al. (Eds.), Theories of Urban Politics (pp. 54-71). Sage.
  82. Stone, C. (1989). Regime politics: Governing Atlanta, 1946-1988. University Press of Kansas.
  83. Stone, C. N. (1993). Urban regimes and the capacity to govern: A political economy approach. Journal of Urban Affairs, 15(1), 1-28. https://doi.org/10.1111/j.1467-9906.1993.tb00300.x
  84. Stone, C.N. (1993). Urban regimes and the capacity to govern: A political economy approach. Journal of Urban Affairs, 15, 1-28. https://doi.org/10.1111/j.1467-9906.1993.tb00300.x
  85. Storm, R. K., Jakobsen, T. G., & Nielsen, C. G. (2020). The impact of Formula 1 on regional economies in Europe. Regional Studies, 54(6), 827–837. https://doi.org/10.1080/00343404.2019.1648787
  86. Su, F., Tao, R., Xi, L. and Li, M. (2012). Local officials' ıncentives and china's economic growth: Tournament thesis reexamined and alternative explanatory framework. China & World Economy, 20, 1-18. https://doi.org/10.1111/j.1749-124X.2012.01292.x
  87. Swyngedouw, E. (1997). Neither local nor global: ‘glocalization’ and the politics of scale. In Cox, K. (Ed.), Spaces of globalization: reasserting the power of the local. Guilford Press.
  88. Swyngedouw, E., Moulaert, F. and Rodriguez, A. (2002), Neoliberal urbanization in europe: large–scale urban development projects and the new urban policy. Antipode, 34, 542-577. https://doi.org/10.1111/1467-8330.00254
  89. Şengül, H. T. (2009). Kentsel çelişki ve siyaset. İmge.
  90. Tansel, C. B. (2019). Reproducing authoritarian neoliberalism in Turkey: urban governance and state restructuring in the shadow of executive centralization. Globalizations, 16(3), 320-335. https://doi.org/10.1080/14747731.2018.1502494
  91. Taş, Z. (2025, Ekim 1). F1 CEO’su Stefano Domenicali, Türkiye’ye geldi! Erişim tarihi: 11.12.2025. https://tr.motorsport.com/f1/news/ozel-haber-f1-ceosu-stefano-domenicali-turkiyeye-geldi/10763886/
  92. Tezcan, A. M., & Poyraz, U. (2026). Formula 1_Istanbul Park_Research_Data_Internet_Sources_13_January_2026 [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.18230590
  93. Tinaz, C., Turco, D. M., & Santomier, J. (2017). End of the road: why the Istanbul f1 grand prix came to a screeching halt. In Simon Chadwıck, Dave Arthur and John Beech (Eds.), International Cases in the Business of Sport (pp. 55-66). Routledge.
  94. Whitson, D., & Horne, J. (2006). Underestimated Costs and Overestimated Benefits? Comparing the Outcomes of Sports Mega-Events in Canada and Japan. The Sociological Review, 54(2_suppl), 73-89. https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.2006.00654.x
  95. Xu, C. (2011). The fundamental institutions of China's reforms and development. Journal of Economic Literature, 49(4), 1076-1151, doi: 10.1257/jel.49.4.1076.
  96. Yalman, G. L. (2002a). Tarihsel bir perspektiften Türkiye’de devlet ve burjuvazi: Rölativist bir paradigma mı hegemonya stratejisi mi? Praksis, 5, 7-23.
  97. Yalman, G. L. (2002b). Hegemonya projeleri olarak devletçilik, kalkınmacılık ve piyasa. In E. F. Keyman (Ed.), Liberalizm, devlet, hegemonya (pp. 315-339). Everest.
  98. Yoloğlu, A. C. (2018). Politics of Municipal Consolidation: The Case of Denizli. Sage Open, 8(2). https://doi.org/10.1177/2158244018768669
  99. Zeitlin, M. (1974). Corporate ownership and control: The large corporation and the capitalist class. American Journal of Sociology, 79(5), 1073-1119. https://doi.org/10.1086/225672
  100. ZMO (2004, Ağustos 20). Bakanlar kurulunca kabul edilen; İstanbul Tuzla Akfırat Tepeören turizm merkezi; (formula 1) kararı hakkında danıştaya yapılan iptal başvurusu. Erişim tarihi: 10.01.2026. https://www.zmo.org.tr/icerik/bakanlar-kurulunca-kabul-edilen-8220-istanbul-tuzla-akfirat-tepeoren-turizm-merkezi-8221-formula-1-karari-hakkinda-danistaya-yapilan-iptal-basvurusu-984