Miras Hukukunda İptal ve Tenkis Def'i

Özet

Miras hukukunda, mirasb ı rakan ı n terekesi üzerinde diledi ğ i gibi tasar- ruf edebilme imkân ı n ı n s ı n ı r ı n ı n a ş ı lmas ı n ı n ve sakl ı  paya tecavüz edilmesi- nin yapt ı r ı m ı  olarak, yap ı lan sa ğ lararas ı  ve ölüme ba ğ l ı  kazand ı rmalar ı n tenkis edilmesi düzenlenmi ş tir. Tenkis yapt ı r ı m ı na ba ğ lanan hukuki sonuç, ya tenkis davas ı  açma ya da tenkis def’i ileri sürme yoluyla sa ğ lanmaktad ı r. Di ğ er yandan miras hukukunda, mirasb ı rakan ı n terekesinin gelece ğ ini belir- lemesi bak ı m ı ndan tasarruf özgürlü ğ ü borçlar hukukundan farkl ı  bir hukuki zemine oturtulmu ş tur. Hukuki i ş lem çe ş idi olarak s ı n ı rl ı  say ı  ilkesi kabul edilmi ş  ve bu i ş lemler s ı k ı  ş ekil kurallar ı na ba ğ lanm ı ş t ı r. Yasa koyucu, belir- ledi ğ i sisteme ayk ı r ı l ı k söz konusu oldu ğ unda bu ayk ı r ı l ı ğ ı  kural olarak iptal davas ı  yoluyla yapt ı r ı ma ba ğ lam ı ş t ı r. Ayr ı ca iptali mümkün olan sebeplerin varl ı ğ ı  durumunda, iptal edilebilir olan ölüme ba ğ l ı  tasarruf nedeniyle edim yükümü alt ı ndaki ki ş ilere def’i hakk ı  vermi ş tir. Bu çal ı ş ma, miras hukuku çerçevesinde tenkis def’i ve iptal def’i kav- ramlar ı n ı  ele almaktad ı r. Bir savunma türü olan def’i haklar ı na, hukukumuz- da düzenleme haklar ı  veya kar ş ı  haklar da denilmektedir. Bu ba ğ lamda, iptal ve tenkis def’i hakk ı n ı  ileri sürebilecek ki ş iler ele al ı nm ı ş ; iptal ve tenkis def’inin kullan ı m ı , hüküm ve sonuçlar ı  özellik arz eden ihtimaller çerçeve- sinde ayr ı  ayr ı  incelenmi ş tir. Yap ı lan inceleme sonucunda, gerek iptal gerek- se tenkis def’inin miras hukuku sistemi içerisinde i ş levsiz kald ı ğ ı  veya yasa koyucunun düzenleme amac ı n ı  gerçekle ş tirmedi ğ i ihtimallerin söz konusu olabildi ğ i tespit edilmi ş tir.